Xung đột Trung Đông leo thang, thị trường năng lượng toàn cầu biến động

Con tàu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: AA/TTXVN

Bộ Tài chính Mỹ ngày 14/4 tuyên bố sẽ không gia hạn cơ chế nới lỏng tạm thời đối với xuất khẩu dầu của Iran, vốn được áp dụng nhằm giảm bớt cú sốc nguồn cung trong giai đoạn đầu xung đột.

Theo đó, cơ chế cho phép bán lượng dầu Iran tồn đọng trên biển - đối với các lô hàng được xếp trước ngày 20/3 - sẽ hết hạn trong vài ngày tới. Washington đồng thời khẳng định tiếp tục duy trì chiến lược “gây sức ép tối đa” đối với Tehran.

Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã gửi thư tới Trung Quốc, Khu Hành chính đặc biệt Hong Kong (Trung Quốc), Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và Oman, đề nghị hợp tác ngăn chặn các hoạt động tài chính bị cho là liên quan đến Iran. Mỹ cho rằng một số ngân hàng tại các khu vực này đã xử lý các dòng tiền bất hợp pháp của Tehran.

Căng thẳng leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran từ cuối tháng 2, kéo theo các biện pháp đáp trả và làm gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Dù hai bên đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, các cuộc đàm phán gần đây chưa đạt đột phá, trong khi Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép bằng việc phong tỏa các cảng của Iran.

Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết gần 400 binh sĩ Mỹ đã bị thương trong các cuộc giao tranh kể từ khi xung đột bùng phát. Trong tổng số 399 người bị thương có 3 trường hợp nặng, và 354 binh sĩ đã quay trở lại làm nhiệm vụ. Số binh sĩ thiệt mạng được xác nhận là 13 người.

Tác động của xung đột với lĩnh vực hàng không phần nào lắng dịu. Uzbekistan Airways đã nối lại các chuyến bay thường lệ từ Tashkent và Samarkand tới Tel Aviv sau 1 tháng tạm dừng do tình hình an ninh bất ổn. Trước đó, các hãng hàng không trong khu vực đã phải ngừng hoặc điều chỉnh lịch bay do rủi ro từ các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái.

Về tác động với lĩnh vực năng lượng, Hàn Quốc cho biết đã đảm bảo được nguồn cung hơn 270 triệu thùng dầu thô thông qua các tuyến vận chuyển không bị ảnh hưởng bởi căng thẳng tại eo biển Hormuz. Lượng dầu này đủ đáp ứng nhu cầu trong hơn 3 tháng, được ký kết với các đối tác như Kazakhstan, Oman, Saudi Arabia (Arập Xêút) và Qatar.

Trong một động thái liên quan, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 15/4 cam kết cung cấp gói hỗ trợ tài chính trị giá 10 tỷ USD cho các nước châu Á nhằm giúp đảm bảo nguồn cung dầu thô. Phát biểu sau cuộc họp trực tuyến với các nhà lãnh đạo ASEAN và các đối tác, bà cho biết gói hỗ trợ này có khả năng đảm bảo nguồn cung lên tới khoảng 1,2 tỷ thùng dầu, tương đương nhu cầu nhập khẩu trong khoảng 1 năm của các nước ASEAN.