Gánh nặng thuế tại Australia tiến sát mức kỷ lục

Bốc dỡ công-ten-nơ hàng hóa tại cảng ở Sydney, Australia. Ảnh: AFP/TTXVN

Bộ trưởng Ngân khố Australia Jim Chalmers đang trên đà trở thành vị bộ trưởng thu thuế nhiều nhất trong lịch sử nước này, khi các số liệu ngân sách mới nhất cho thấy tỷ lệ thu thuế trên quy mô nền kinh tế đã tiến sát mức kỷ lục của hai thập kỷ gần đây.

Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, báo cáo Kết quả Ngân sách năm tài chính 2025-2026 (từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/6/2026) cho thấy nguồn thu từ thuế trên Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Australia đã tăng từ mức dự báo 23,6% vào tháng 5/2026 lên 24,1%.

Con số này vượt qua mức trần tự áp đặt 23,9% của Chính phủ do Liên minh đảng Tự do - Quốc gia dẫn dắt, đồng thời bám sát mốc kỷ lục 24,2% từng ghi nhận vào các năm 2004 và 2006 trong thời kỳ đỉnh cao của sự bùng nổ ngành khai khoáng.

Đáng chú ý, chi tiêu của chính phủ cũng “ngấp nghé” phá kỷ lục, với tỷ lệ thanh toán trên GDP chạm mức 26,9%, ghi nhận mức chi tiêu cao nhất trong 4 thập kỷ qua (không tính giai đoạn đại dịch COVID-19).

Trong bối cảnh Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) gần như chắc chắn sẽ tiếp tục tăng lãi suất cơ bản trong cuộc họp thường kỳ ngày 29/9 và thị trường dự báo có thể sẽ có thêm 2 đợt tăng nữa, dữ liệu ngân sách mới công bố càng làm "nóng" thêm cuộc tranh cãi trên chính trường Australia về năng lực quản lý kinh tế của chính phủ Công đảng giữa cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt.

Trong khi Bộ trưởng Chalmers khẳng định đà tăng giá nhiên liệu do căng thẳng xung đột liên quan đến Iran hiện là động lực chính gây lạm phát, lãnh đạo phe Đối lập Angus Taylor lại cho rằng việc chi tiêu “quá tay” của chính phủ là nguyên nhân dẫn đến thâm hụt ngân sách, trong bối cảnh ngân sách và nền kinh tế vốn dĩ không có đủ khả năng để hấp thụ cú sốc toàn cầu này.

Về tổng thể, báo cáo ghi nhận mức thâm hụt ngân sách 22,3 tỷ AUD (15,61 tỷ USD) trong năm tài chính vừa qua. Mặc dù thâm hụt, nhưng so với dự báo của tháng 5/2026, con số này đã khả quan hơn 6 tỷ AUD.

Khoản cải thiện đến từ việc thu vượt dự toán 1,9 tỷ AUD đối với thuế thu từ các khoản đầu tư của quỹ hưu trí tiết kiệm (superannuation) và 2,3 tỷ AUD thuế thu nhập cá nhân. Thuế thu nhập doanh nghiệp cũng tăng 700 triệu AUD, trong khi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá giảm 200 triệu AUD.

Việc gánh nặng thuế ngày càng tăng dự kiến sẽ tạo sức ép buộc Chính phủ của Thủ tướng Anthony Albanese phải có các động thái cắt giảm thuế thu nhập. Báo cáo Liên thế hệ công bố tuần trước giả định rằng tỷ lệ thuế/GDP ở mức 24,2% sẽ là cơ sở kích hoạt việc cắt giảm thuế.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, dựa trên quỹ đạo hiện tại mức trần về thuế có thể bị vượt qua trước năm 2028.