Xung đột Trung Đông và tác động kinh tế: Doanh nghiệp toàn cầu thiệt hại 25 tỷ USD

Theo phân tích của Reuters, các tập đoàn niêm yết tại Mỹ, châu Âu và châu Á đã phải gánh ít nhất 25 tỷ USD chi phí phát sinh kể từ khi chiến sự ở Trung Đông bùng phát. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng đây mới chỉ là khởi đầu, bởi tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng và thương mại toàn cầu có thể còn lan rộng trong nhiều tháng tới.

Các doanh nghiệp quốc tế hiện phải đối mặt với “cơn bão kép” gồm giá năng lượng leo thang và sự gián đoạn chuỗi cung ứng. Nhiều tuyến thương mại bị đình trệ, trong khi các nguyên liệu công nghiệp quan trọng như nhôm, helium, phân bón hay polyethylene trở nên khan hiếm và đắt đỏ hơn. Theo Reuters, ít nhất 279 tập đoàn đa quốc gia đã triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm hạn chế thiệt hại tài chính như tăng giá bán, cắt giảm sản lượng, tạm dừng chia cổ tức, giảm nhân sự hoặc đề nghị hỗ trợ từ chính phủ.

Khủng hoảng mới này xuất hiện đúng vào thời điểm nhiều doanh nghiệp toàn cầu vừa bắt đầu phục hồi sau đại dịch COVID-19 và xung đột Nga - Ukraine. Vì vậy, giới chuyên gia lo ngại nền kinh tế thế giới có thể tiếp tục đối mặt với một giai đoạn bất ổn kéo dài trong bối cảnh chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy căng thẳng tại Trung Đông sẽ sớm hạ nhiệt.

Ngành hàng không hiện là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Giá nhiên liệu bay gần như tăng gấp đôi đã khiến các hãng hàng không phát sinh thêm khoảng 15 tỷ USD chi phí. Nhiều tập đoàn lớn cũng bắt đầu đưa ra cảnh báo về tác động tài chính từ cuộc xung đột ở Trung Đông. Toyota cho biết xung đột có thể khiến hãng thiệt hại khoảng 4,3 tỷ USD, còn Procter & Gamble dự báo lợi nhuận ròng sau thuế sẽ giảm khoảng 1 tỷ USD.

Không chỉ lĩnh vực vận tải hay sản xuất ô tô, các doanh nghiệp tiêu dùng cũng chịu sức ép ngày càng lớn từ lạm phát chi phí. Tổng giám đốc McDonald’s, Chris Kempczinski, cho rằng giá xăng dầu tăng cao hiện là một trong những thách thức lớn nhất đối với hoạt động kinh doanh. Ông nhận định các gián đoạn kéo dài trong chuỗi cung ứng sẽ tiếp tục đẩy chi phí vận hành lên cao trong thời gian tới.

Trong lĩnh vực công nghiệp và hóa chất, hàng chục doanh nghiệp đã buộc phải tăng giá sản phẩm do phụ thuộc lớn vào nguyên liệu hóa dầu từ Trung Đông. Tập đoàn Newell Brands cho biết chỉ cần giá dầu tăng thêm 5 USD/thùng cũng đủ khiến chi phí của họ đội lên khoảng 5 triệu USD. Trong khi đó, hãng lốp xe Continental của Đức dự báo sẽ chịu thiệt hại ít nhất 100 triệu euro ngay từ quý II do giá nguyên liệu tăng mạnh.

Dù vậy, ảnh hưởng toàn diện của cuộc khủng hoảng vẫn chưa phản ánh đầy đủ trong báo cáo tài chính hiện tại của doanh nghiệp. Nhờ kết quả kinh doanh quý I tương đối tích cực, các chỉ số chứng khoán lớn của Mỹ như S&P 500 vẫn đạt mức cao mới. Tuy nhiên, các tổ chức tài chính lớn như Goldman Sachs hay UBS cảnh báo biên lợi nhuận của doanh nghiệp tại châu Âu và Mỹ sẽ bắt đầu suy giảm mạnh từ quý II khi khả năng chuyển phần chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng ngày càng hạn chế.

Tại châu Âu, các ngành phục vụ tiêu dùng như ô tô, viễn thông và hàng gia dụng đã chứng kiến dự báo lợi nhuận bị cắt giảm hơn 5% cho 12 tháng tới. Ở Nhật Bản, giới phân tích cũng đã giảm một nửa dự báo tăng trưởng lợi nhuận quý II kể từ cuối tháng 3.

Theo ông Rami Sarafa, Giám đốc điều hành Cordoba Advisory Partners, cú sốc thực sự đối với lợi nhuận doanh nghiệp vẫn chưa xuất hiện đầy đủ trong các báo cáo tài chính hiện nay. Điều này đồng nghĩa với việc nền kinh tế toàn cầu có thể còn phải đối mặt với những tác động nghiêm trọng hơn nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài và eo biển Hormuz chưa được mở lại.