Phát hiện mới: Vi rút cúm A (H7N9) chuyển đổi từ gen độc lực thấp sang độc lực cao

Vi rút cúm A(H7N9) có xu hướng bùng phát mạnh trở lại. Ảnh: Reuters

Ngày 10/5, theo thông tin của Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), gần đây dịch cúm A (H7N9) có xu hướng bùng phát mạnh tại một số tỉnh phía Nam, Đông Nam của Trung Quốc; trong đó hai tỉnh Vân Nam, Quảng Tây giáp biên giới với nước ta đã ghi nhận trường hợp bệnh.

Tỉnh Quảng Tây, riêng từ 8/2 – 9/3/2017 ghi nhận sự gia tăng đột biến các trường hợp mắc cúm A (H7N9) trên người với 14 trường hợp mắc.

Theo thông báo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO), đã ghi nhận sự thay đổi của vi rút cúm A (H7N9) từ độc lực thấp sang độc lực cao khi phân tích gen vi rút cúm ở người cũng như ở gia cầm.

Trên người, Tổ chức Y tế Thế giới đã phát hiện gen độc lực cao tại hai bệnh nhân mắc cúm A(H7N9) tại Quảng Đông và một bệnh nhân mắc cúm A (H7N9) ở Đài Loan.

Ở gia cầm, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc ghi nhận 41 mẫu cúm gia cầm độc lực cao ở gia cầm và môi trường (30 mẫu ở gà, một mẫu ở vịt và 10 mẫu môi trường) được lấy tại 23 chợ gia cầm sống và ba trang trại thuộc các tỉnh Quảng Đông, Phúc Kiến, Quảng Tây và Hà Nam (Trung Quốc).

Kết quả nghiên cứu cho thấy: Vi rút cúm A (H7N9) độc lực cao có khả năng gây chết 100% gà mắc cúm (trong thí nghiệm) và có khả năng lây truyền nhanh hơn gấp khoảng 100 - 1.000 lần so với vi rút có độc lực thấp.

Sự liên tục thay đổi này như là một đặc điểm tự nhiên của vi rút cúm do quá trình tái tổ hợp. Hiện nay chưa có bằng chứng về sự thay đổi của vi rút cúm A (H7N9) làm lây truyền dễ dàng từ người sang người và Tổ chức Y tế Thế giới chưa khuyến cáo về các thay đổi quản lý lâm sàng đối với trường hợp nhiễm vi rút cúm A (H7N9) ở người.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh tại Trung Quốc, để ngăn chặn sự xâm nhập của vi rút cúm A (H7N9) vào nước ta, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có công điện, công văn chỉ đạo tập trung ngăn chặn nhập lậu gia cầm và các sản phẩm gia cầm từ biên giới vào nước ta.

Đồng thời kiểm soát chặt chẽ, nghiêm cấm việc vận chuyển, buôn bán gia cầm và các sản phẩm gia cầm không rõ nguồn gốc, chưa được kiểm dịch trên thị trường. Công tác giám sát phát hiện sớm dịch bệnh đã được triển khai mạnh mẽ tại các khu vực có nguy cơ cao, khu vực buôn bán gia cầm sống, các cơ sở y tế và tại các cửa khẩu.

Bộ Y tế đã cập nhật các tài liệu hướng dẫn chuyên môn và tổ chức lớp tập huấn cho các cán bộ y tế tại các tỉnh biên giới về công tác giám sát, xét nghiệm và xử lý ổ dịch; đồng thời, đã thành lập 5 đoàn công tác trực tiếp đi kiểm tra việc triển khai hoạt động phòng chống dịch tại các địa phương.

Đặc biệt, các tỉnh trọng điểm (như: Lạng Sơn, Hà Nội, Quảng Ninh...) đã tổ chức diễn tập phòng chống dịch cúm có sự phối hợp giữa hai ngành y tế và nông nghiệp.

Để chủ động ngăn ngừa sự lây truyền của vi rút cúm gia cầm A (H7N9) xâm nhập vào nước ta, Cục Y tế dự phòng khuyến cáo: Người dân không ăn gia cầm, các sản phẩm gia cầm ốm, chết và không rõ nguồn gốc; đảm bảo ăn chín, uống chín; rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn; không giết mổ, vận chuyển, mua bán gia cầm và sản phẩm gia cầm không rõ nguồn gốc.

Khi phát hiện gia cầm ốm, chết, người dân tuyệt đối không được giết mổ, sử dụng và phải thông báo ngay cho chính quyền địa phương, đơn vị thú y trên địa bàn. Khi có biểu hiện cúm như sốt, ho, đau ngực, khó thở có liên quan đến gia cầm, người dân phải đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn, khám và điều trị kịp thời.

Bộ Y tế Việt Nam tiếp tục phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế để theo dõi diễn biến tình hình dịch cúm A (H7N9) tại Trung Quốc; đồng thời, giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh trong nước và kịp thời thông báo cho người dân để áp dụng các biện pháp phòng chống phù hợp.

Dịch cúm A (H7N9) bắt đầu được ghi nhận tại Trung Quốc từ 3/2013 với 5 đợt dịch, trong đó đợt dịch thứ 5 diễn ra từ tháng 10/2016 tới nay là đợt dịch lớn nhất cả về quy mô, số lượng mắc và tốc độ lây lan với 541 trường hợp mắc.

Dịch đạt đỉnh vào tháng 2/2017 với khoảng 50-60 trường hợp mắc mới/tuần, sau đó từ tháng 3 đến nay có xu hướng giảm dần với khoảng 18-34 trường hợp mắc mới/tuần. Từ 3/2017 đến nay đã ghi nhận thêm 3 địa phương thuộc khu vực Cam Túc, Tây Tạng và Thiểm Tây có trường hợp bệnh nhân mới.

Như vậy, đợt dịch thứ 5 đã ghi nhận các trường hợp mắc cúm A (H7N9) tại 17 tỉnh tại Trung Quốc.../.