Singapore chi ngân sách kỷ lục để tái cơ cấu nền kinh tế

Dù kế hoạch tăng ngân sách này nhận được sự đồng tình của hầu hết giới chuyên gia và doanh nghiệp Singapore, song vẫn còn không ít những lo ngại.

* Kế hoạch tăng ngân sách cao nhất

Ngày 1-3-2017, Bộ trưởng Tài chính Singapore Heng Swee Keat cho biết chính phủ nước này dự kiến chi ngân sách trong tài khóa 2017 khoảng 75,07 tỷ SGD (tương đương 53,6 tỷ USD) - mức cao nhất kể từ trước đến nay và tăng 3,68 tỷ SGD so với tài khóa 2016.

Phát biểu trước Quốc hội, ông Heng Swee Keat nhấn mạnh rằng ngân sách năm nay sẽ được tập trung cho các kế hoạch tái cấu trúc nền kinh tế trong trung hạn, giải quyết những thách thức ngắn hạn và củng cố các biện pháp hỗ trợ xã hội trước tình trạng già hóa dân số.

Theo Bộ trưởng Heng Swee Keat, mặc dù Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore (MTI) ngày 27-2 vừa qua đã công bố báo cáo cho biết nền kinh tế Singapore năm 2016 tăng 2%, cao hơn mức dự báo được đưa ra trước đó là 1,8%, song đây cũng là mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2009. Dự báo năm 2017, nền kinh tế Singapore sẽ tăng trưởng ở mức “khiêm tốn” từ 1 đến 3%. Vì vậy, bên cạnh việc tiếp tục thực hiện các sáng kiến chuyển đổi ngành công nghiệp đã triển khai từ năm 2016 với tổng trị giá 4,5 tỷ SGD, ngân sách năm 2017 cũng sẽ dành khoảng 2,4 tỷ SGD cho một chiến lược kéo dài 4 năm nhằm hỗ trợ nền kinh tế thích ứng với các thay đổi trên thế giới hiện nay.

Điểm đáng chú ý là khác với một số nền kinh tế tiên tiến trên thế giới là "hướng nội", chính phủ Singapore lại chọn một nền kinh tế "hướng ngoại" đồng thời thiết lập một quỹ trị giá 600 triệu SGD để tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước khai thác các cơ hội bên ngoài, mở rộng quy mô và quốc tế hóa.

Bên cạnh đó, chính phủ cũng quyết định chi 700 triệu SGD để đầu tư cho các dự án cơ sở hạ tầng công cộng nhằm cải thiện tình trạng giao thông, nâng cấp các câu lạc bộ cộng đồng và các cơ sở thể thao, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân khi tiếp cận với các dịch vụ công.

Để giải quyết các vấn đề xã hội, ngân sách năm 2017 cũng sẽ dành 1,4 tỷ SGD để trợ giúp các doanh nghiệp và người lao động cũng như hỗ trợ thêm cho các cá nhân, gia đình và các nhóm thiệt thòi thông qua các sáng kiến "Thích nghi và Phát triển" của Bộ Nhân lực (MOM) như tăng lương và cung cấp các chương trình đào tạo hỗ trợ nghề nghiệp, thử nghiệm việc làm... giúp người lao động thích ứng với những thay đổi về tái cấu trúc nền kinh tế.

Bộ trưởng Tài chính Heng Swee Keat cũng cho biết, mặc dù tăng chi so với năm 2016 song ngân sách năm 2017 dự kiến sẽ vẫn thặng dư 1,9 tỷ SGD, tương đương 0,4% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Năm 2016, Singapore cũng đạt thặng dư ngân sách ở mức 5,2 tỷ SGD, chiếm tới 1,3% GDP. Trong khi đó để đảm bảo chi tiêu bền vững, Chính phủ Singapore cũng quyết định điều chỉnh giảm giới hạn chi tiêu của các bộ xuống 2% trong tài khóa 2017.

Ngay trước khi ngân sách tài khóa 2017 được công bố, Ủy ban Kinh tế tương lai (CFE), một hội đồng 30 thành viên đứng đầu các cơ quan kinh tế chủ chốt tại Singapore, đã đưa ra một báo cáo bao gồm 7 chiến lược để thúc đẩy nền kinh tế. Theo đó, 7 chiến lược mới sẽ tập trung vào các lĩnh vực: Đào sâu và đa dạng hóa các kết nối quốc tế nhằm tăng cường liên kết với các đối tác nước ngoài, tìm kiếm cơ hội tại các thị trường mới; Hình thành các kỹ năng chuyên sâu cho người lao động; Tăng cường năng lực doanh nghiệp để đổi mới và mở rộng quy mô; Tạo lập một nền tảng kỹ thuật số mạnh mẽ; Xây dựng một thành phố sôi động và kết nối các cơ hội; Chuyển đổi cơ cấu thúc đẩy các ngành công nghiệp; Xây dựng các quan hệ đối tác để cùng nhau phát triển và đổi mới.

Lý giải về việc đưa ra các chiến lược mới này, CFE cho rằng khi chuỗi giá trị toàn cầu đang thay đổi, trong đó đáng lo ngại nhất là chính sách bảo hộ thương mại ngày càng tăng ở châu Âu và Mỹ, đây được coi là cơ hội để Singapore phát huy được tiềm năng, duy trì kết nối và giữ được sự gắn kết với thế giới.

Bản báo cáo này đã nhận được sự đồng tình của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long và ông cho biết Chính phủ sẽ theo đuổi tất cả các mục tiêu mà bản báo cáo đề cập.

* Vẫn còn những lo ngại

Các nhà phân tích cho rằng, mặc dù kế hoạch ngân sách năm 2017 và chiến lược phát triển kinh tế của Chính phủ Singapore nhận được sự ủng hộ của các chuyên gia kinh tế và đa số doanh nghiệp song vẫn còn không ít những lo lắng.

Bởi theo nhận định của MTI, sự tăng trưởng trở lại của kinh tế thế giới là không chắc chắn và rủi ro suy thoái vẫn còn. MTI nhấn mạnh, rủi ro chính trị và bất ổn kinh tế đã tăng lên. Ngay cả khi Anh đàm phán về vấn đề rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) hay còn gọi là Brexit, thì các cuộc bầu cử sắp tới tại các nền kinh tế thuộc khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) vẫn có thể dẫn đến những bất ổn hơn nữa về tương lai của Lục địa già.

Một số hiệp hội doanh nghiệp Singapore cũng bày tỏ sự thất vọng khi cho rằng gói ngân sách năm 2017 không có nhiều biện pháp ngắn hạn để hỗ trợ các doanh nghiệp trong một môi trường đầy thách thức hay những thay đổi về hệ thống thuế, tăng giá nước... sẽ khiến những doanh nghiệp nhỏ ngày càng trở nên khó khăn hơn, thậm chí khó có thể tồn tại.

Trong khi đó, Tiến sĩ Tan Khee Giap, Giám đốc Viện Cạnh tranh châu Á, Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại họcQuốc gia Singapore cho biết, đối với Singapore thì những thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ đến từ môi trường bên ngoài, mà còn là làm sao thuyết phục được doanh nghiệp, người dân tin tưởng vào tầm nhìn dài hạn của chính phủ.

Dù còn nhiều lo ngại, song trong bối cảnh nền kinh tế Đảo quốc Sư tử đang đứng trước một giai đoạn đầy khó khăn và thử thách, việc đưa ra kế hoạch tăng ngân sách năm 2017 cao nhất từ trước đến nay cho thấy quyết tâm đưa “con tàu” kinh tế tiếp tục tiến lên phía trước của Chính phủ Singapore./.