Kinh tế Canada đối mặt với hai trở ngại

Một mặt, lạm phát đang ở mức cao và có xu hướng tăng. Cho đến nay, tình trạng tăng giá mới chỉ gói gọn trong lĩnh vực năng lượng. Tháng trước, lạm phát đã nhích lên 3,1%, trong khi các thước đo lạm phát cơ bản (loại bỏ những thành phần có biến động mạnh) vẫn ở mức thấp. Mặt khác, nền kinh tế đang suy yếu, thậm chí còn chưa thực sự đánh giá được những tác động từ đợt áp thuế quan mới nhất của Mỹ.

Hai cuộc khủng hoảng trái ngược này đặt ra một bài toán hóc búa cho Ngân hàng trung ương Canada (BoC). Thông thường, tăng trưởng yếu sẽ thúc đẩy BoC cắt giảm lãi suất để kích thích kinh tế. Thế nhưng, lạm phát gia tăng lại đòi hỏi BoC phải nâng lãi suất nhằm làm chậm nền kinh tế, ngăn chặn đà tăng giá quá nhanh.

Thống đốc BoC Tiff Macklem cho biết, dù hy vọng mối quan hệ giữa Canada và Mỹ sẽ trở lại trạng thái "bình thường hơn", nhưng ông không kỳ vọng mọi thứ sẽ quay về như trước, nhất là khi chính quyền Mỹ hiện nay đang ưu tiên các chính sách thuế quan và chủ nghĩa bảo hộ.

Dù các chuyên gia đều phân tích vấn đề dưới góc độ kinh tế học, nhưng như các chuyên gia Frances Donald và Nathan Janzen từ RBC Economics lưu ý, BoC đang nhìn nhận đợt lạm phát tăng vọt năm nay thông qua lăng kính của đợt bùng phát trước đó cú sốc từ đại dịch COVID-19, giai đoạn 2022–2023.

Các chuyên gia Donald và Janzen viết trong bản ghi chú gửi khách hàng: "Những bài học cảnh tỉnh từ đợt lạm phát hậu đại dịch... cho thấy các cú sốc từ phía cung và áp lực chi phí dai dẳng có thể gây chao đảo nền kinh tế nhanh đến mức bất ngờ”.

Vì vậy, hầu hết các nhà kinh tế hiện nay đều tin rằng BoC sẽ tăng lãi suất, mặc dù không phải ai cũng cho rằng ngân hàng nên thực hiện bước đi này. Hầu hết các tổ chức kinh tế lớn trong nước cũng đã điều chỉnh dự báo của mình. Phần lớn hiện đang tin rằng vào ngày 28/10 tới, BoC sẽ tăng lãi suất cho vay qua đêm chủ chốt.

Theo hai chuyên gia trên, việc tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm sẽ không tạo ra thay đổi đáng kể nào đối với triển vọng kinh tế mà họ đã dự báo.

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Canada trong tháng 7 đã chững lại (mức tăng trưởng bằng 0%) và nền kinh tế được dự báo chỉ tăng trưởng 0,1% trong tháng 8. Tuy nhiên, do các mức thuế quan mới bắt đầu có hiệu lực trong tháng đó, nên các rủi ro đối với dự báo này vẫn nghiêng hẳn về phía tiêu cực.

Sự bất định giờ đây đã trở thành trạng thái bao trùm mọi thứ. Nền kinh tế và người tiêu dùng Canada đều cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn nhiều so với dự kiến. Dẫu vậy, mỗi trở ngại mới xuất hiện lại tiếp tục làm suy giảm tiềm năng tăng trưởng của Canada.