Vịnh Nha Trang: Bài 2 - Bảo vệ bền vững không gian kiến trúc cảnh quan bờ biển

Hàng loạt dự án, siêu dự án xuất hiện kể từ khi Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 khu vực phía đồng đường Trần Phú – Phạm Văn Đồng được phê duyệt vào tháng 10/2014, mà phần lớn các chủ đầu tư đều mang theo ý đồ “bành trướng” lên cả dải bờ biển, thậm chí mặt nước biển để xây dựng nhà hàng, khách sạn cao tầng.

Vào tháng 7/2015, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã gửi công văn đến Bộ trưởng Bộ Xây dựng cũng như các cơ quan tỉnh Khánh Hòa để tỏ rõ sự bức xúc của mình.

Công văn có đoạn: “Nhận thấy bãi biển Nha Trang là di sản thiên nhiên của quốc gia, việc cho phép đầu tư các dự án tại đây không phù hợp với quy hoạch đô thị và Luật bảo vệ di sản thiên nhiên, cũng như không phù hợp với xu thế phát triển bền vững mà thế giới đang hướng tới, đồng thời gây bức xúc trong dư luận xã hội”.

Còn theo Phó Giáo sư ,Tiến sỹ khoa học Nguyễn Tác An, nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học: “Khách sạn, nhà hàng có thể xây ở bất cứ đâu, chỉ cần có kết nối giao thông, còn bờ biển này chỉ có một. Vấn đề ở chỗ bờ biển là không gian văn hóa của người dân, cần được tôn trọng.”

Trước phản ứng mạnh mẽ của dư luận xã hội, Thường trực Tỉnh ủy Khánh Hòa đã chỉ đạo UBND tỉnh: “Nghiên cứu, tham mưu, xem xét cụ thể từng dự án trong khu vực theo quan điểm chung là: không xây dựng biệt thự, cơ sở lưu trú; không phát triển thêm dự án mới; thực hiện thu hồi, giảm số lượng các dự án, nhà hàng hiện hữu để chỉnh trang, phát triển cảnh quan, không gian, cây xanh trên tuyến công viên bờ biển đảm bảo văn minh lịch sự”.

Kể từ năm 2015 đến nay, UBND tỉnh Khánh Hòa đã triển khai nhiều phần việc để khắc phục, thực hiện ý kiến chỉ đạo Thường trực Tỉnh ủy.

Cụ thể, UBND tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo các cơ quan chức năng và thành phố Nha Trang rà soát, kiểm tra các công trình đang thi công và quản lý trật tự tại khu vực công viên bờ biển; giao Sở Xây dựng chủ trì kiểm tra, giám sát các công trình đang triển khai thi công, kịp thời yêu cầu chỉnh sửa, điều chỉnh các hạng mục làm ảnh hưởng đến không gian kiến trúc cảnh quan bờ biển phía Đông với các khu vực phía Tây đường Trần Phú - Phạm Văn Đồng; kiểm tra, chỉ đạo tháo dỡ các tường rào che chắn của các dự án phía Đông đường Trần Phú - Phạm Văn Đồng, tạo sự thông thoáng khu vực bờ biển.

Đặc biệt, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ra quyết định thu hồi giấy chứng nhận đầu tư Dự án phát triển bãi biển Phoenix của Công ty TNHH Dewan International Việt Nam, hoặc buộc chủ đầu tư phải điều chỉnh kiến trúc Khu giải trí, dịch vụ E-Land Four Seasons…

UBND tỉnh Khánh Hòa giao Sở Xây dựng khẩn trương hoàn thành đồ án điều chỉnh quy hoạch phân khu 1/2000 khu vực phía Đông đường Trần Phú - Phạm Văn Đồng, theo sự chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy. Đây cũng là lý do để xuất hiện trở lại nhiều ý tưởng “lấn biển” ở Vịnh Nha Trang.

Được giao trách nhiệm, Sở Xây dựng Khánh Hòa đã lần lượt mời hai kiến trúc sư, chuyên gia người Pháp Gery H. Egon và Laurent Catalou người Thụy Sĩ khảo sát thực tế, tư vấn điều chỉnh quy hoạch phân khu 1/2000 theo quan điểm khách quan cá nhân.

Trong đó, họ tập trung ý tưởng biến đường Trần Phú thành phố đi bộ, mở rộng không gian bờ biển Nha Trang gồm ba khu vực trọng điểm, là đầu cầu Trần Phú với cụm công trình lấn biển tạo điểm nhấn, quảng trường trung tâm thành quảng trường đa năng, khu Phù Đổng - Ana Mandara với chức năng là khu tổ hợp chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp cao cấp...

Tuy vậy, trong cuộc họp báo về tình hình kinh tế - xã hội quý I/2017 do UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức mới đây, trả lời câu hỏi của báo chí, ông Trần Văn Thọ, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Khánh Hòa cho biết: Đây chỉ là những ý tưởng, đề xuất của các chuyên gia kiến trúc, để tỉnh Khánh Hòa tham khảo, chứ không phải là xây dựng đồ án chính thức.

Ông Huỳnh Ngọc Bông, Chánh Văn phòng kiêm Người Phát ngôn UBND tỉnh Khánh Hòa khẳng định: “Chủ tịch UBND tỉnh đã giao Sở Xây dựng tiếp tục mời một đơn vị tư vấn bổ sung để hoàn chỉnh đồ án điều chỉnh quy hoạch phân khu. Sau đó, tỉnh sẽ tổ chức lấy ý kiến phản biện của cộng đồng, các chuyên gia, hội nghề nghiệp về dự thảo đồ án này”.

  Bảo vệ di sản quốc gia

Trả lời cử tri, UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết:

“Đối với từng dự án cụ thể trong khu vực phía Đông đường Trần Phú - Phạm Văn Đồng, trước khi tham mưu UBND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư phải thực hiện thủ tục tham mưu để UBND tỉnh báo cáo, xin chủ trương của Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Nội dung báo cáo cần thể hiện rõ các nội dung, đặc biệt là các yêu cầu về không gian kiến trúc cảnh quan, điều kiện địa chất, thủy văn, an toàn đối với công trình ngầm và các quy định về bảo vệ danh lam thắng cảnh của Vịnh Nha Trang.”

Do đó với trách nhiệm địa phương, khi đã có sự chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy Khánh Hòa, việc điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 khu vực phía Đông đường Trần Phú – Phạm Văn Đồng là vấn đề mang tính vĩ mô, lúc này không thể một mình UBND tỉnh Khánh Hòa định đoạt.

Còn đối với cấp độ quốc gia, việc điều chỉnh quy hoạch phân khu còn phải được thông qua bởi các bộ, ngành liên quan, nhất là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vì vịnh Nha Trang là thắng cảnh cấp quốc gia.

Theo ông Lê Xuân Thân, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Khánh Hòa, việc quản lý, sử dụng Vịnh Nha Trang, kể cả bờ biển, không gian biển phải tuân theo quy hoạch hiện hành là quy hoạch bảo tồn, phát huy giá trị biển Nha Trang. “UBND tỉnh phải báo cáo HĐND tỉnh, Tỉnh ủy, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Đó là quy định” - ông Thân nói.

Vịnh Nha Trang không phải là tài sản riêng của địa phương, mà là tài sản quốc gia. Do đó mọi động thái cư xử có hại đối với danh lam thắng cảnh này đều phải trả giá lâu dài.

Một khi đánh giá vịnh Nha Trang là “trái tim” của ngành du lịch Khánh Hòa, không thể để Vịnh này trở thành “một trái tim ngục tù” do bị xâm lấn, vây hãm bởi hàng loạt khách sạn, nhà hàng sang trọng, chỉ mang lại lợi ích cho các nhà đầu tư, chứ không phải cho cả cộng đồng./.

>>> Vịnh Nha Trang: Vì sao phải điều chỉnh quy hoạch phía đông đường Trần Phú – Phạm Văn Đồng