Vịnh Nha Trang: Bài 1 - Vì sao phải điều chỉnh quy hoạch?

Thời gian gần đây, một số cơ quan báo chí liên tục đưa thông tin tỏ rõ sự quan ngại trước những động thái của UBND tỉnh Khánh Hòa khi tiến hành điều chỉnh quy hoạch phân khu phía đông đường Trần Phú và đường Phạm Văn Đồng, sát dải bờ biển vịnh Nha Trang.

Vấn đề khiến báo chí và dư luận xã hội “thấp thỏm” liên quan đến những ý tưởng, đề xuất của một số kiến trúc sư quốc tế, cho rằng nên xây dựng một số công trình lấn biển vịnh Nha Trang để tạo điểm nhấn.

Sự quan ngại là điều dễ hiểu, vì việc “lấn biển” không chỉ tác động đến cảnh quan thiên nhiên, môi trường biển, đến thắng cảnh cấp quốc gia và cũng là thành viên của Câu lạc bộ các vịnh đẹp nhất thế giới của Vịnh Nha Trang.

Nếu chệch hướng, sự thay đổi này sẽ thu hẹp không gian công cộng là dải công viên xanh và những bãi cát vàng, vốn là tài sản vô giá, du khách lâu nay phần lớn vì điều đó mà đến đây.

Vì sao phải điều chỉnh lại quy hoạch?

Thành phố Nha Trang có những điều kiện tự nhiên, cảnh quan thiên nhiên thuận lợi cho phát triển du lịch. Sau nhiều năm được Khánh Hòa chăm chút, gây dựng, cả khu vực biển vịnh Nha Trang đã trở thành một điểm đến nổi tiếng của Việt Nam và khu vực, thu hút một lượng lớn du khách đến đây trải nghiệm.

Hiện nay, mỗi năm thành phố biển Nha Trang đã đón trên 5 triệu lượt du khách đến lưu trú, tham quan và nghỉ dưỡng, cùng hàng chục triệu lượt du khách ghé thăm trong ngày. Vịnh Nha Trang là trung tâm du lịch của thành phố biển.

Tuyến đường Trần Phú - Phạm Văn Đồng, được nối với nhau bởi chiếc cầu mang tên Trần Phú, giống như đôi cánh tay vươn dài để nâng niu, ôm trọn vịnh Nha Trang ở phần dải bờ biển tiếp giáp với đất liền.

Đã từ lâu khu vực dọc đường Trần Phú - Phạm Văn Đồng vẫn chưa được quy hoạch phân khu, chưa có các quy định để quản lý trên tổng thể về quy hoạch xây dựng, về không gian, kiến trúc, cảnh quan... để đảm bảo không gian ven biển được phát triển bền vững, đáp ứng đầy đủ các tiện ích công cộng thiết yếu có chất lượng và giữ được bản sắc của thành phố bên bờ vịnh này.

Việc lập quy hoạch phân khu khu vực phía đông đường Trần Phú – Phạm Văn Đồng nhằm khắc phục một số yếu điểm: Thiếu không gian công cộng để tổ chức phục vụ các sự kiện quy mô lớn, thiếu các tiện ích công cộng và các loại hình hoạt động vui chơi giải trí chất lượng cao đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách và khai thác được hết tiềm năng của bãi biển; thiếu các công trình “điểm nhấn” tạo dấu ấn riêng cho cảnh quan khu vực, giúp tăng cường thu hút các hoạt động dịch vụ và du lịch.

Bên cạnh đó, việc quy hoạch phân khu còn giúp cải thiện chất lượng môi trường, cảnh quan bãi biển đang có xu hướng xuống cấp do việc khai thác du lịch chưa hợp lý kéo dài qua hàng chục năm.

Ngoài ra, đường Trần Phú – Phạm Văn Đồng là tuyến giao thông trung tâm của thành phố, có mật độ giao thông cao, làm ngăn cách các hoạt động du lịch hai bên đường, thường xảy ra ùn tắc giao thông vào các dịp lễ hội và các kỳ cao điểm của mùa du lịch.

Việc quy hoạch còn kết hợp để điều chỉnh, bổ sung các tuyến giao thông nhánh, lấy dải công viên ven biển là không gian kết nối giữa đô thị và biển, gắn kết về chức năng và hình thức kiến trúc cảnh quan giữa phần bờ biển phía Đông với các khu đô thị phía Tây đường Trần Phú và đường Phạm Văn Đồng một cách hài hòa.

Quy hoạch phân khu còn có mục đích liên kết hệ thống công viên công cộng ven biển, làm nhân tố chủ đạo cho việc tổ chức không gian kiến trúc toàn khu vực.

Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng thành phố Nha Trang đến năm 2025 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1396/QĐ-TTg ngày 25/9/2012, với định hướng bố cục không gian kiến trúc - cảnh quan dải đô thị và công viên dọc bờ biển Nha Trang như sau: “tổ chức giao thông trục đường Trần Phú - Phạm Văn Đồng phục vụ du lịch; gắn kết chức năng và kiến trúc cảnh quan phần bờ biển phía Đông với các khu đô thị phía Tây đường Trần Phú và Phạm Văn Đồng; có thể bố trí một số hạng mục dịch vụ du lịch, giải trí tại khu vực này”.

Trên cơ sở này, UBND tỉnh Khánh Hòa đã giao Sở Xây dựng tổ chức, phối hợp với Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia lập đồ án quy hoạch phân khu (tỷ lệ 1/2000) khu vực phía đông đường Trần Phú - Phạm Văn Đồng để cụ thể hóa các định hướng của đồ án quy hoạch chung nêu trên.

Đồ án đã được sự góp ý của các cơ quan Trung ương, địa phương, có cả báo cáo tư vấn phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Khánh Hòa. Ngày 17/10/2014, Đồ án đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 2786/QĐ-UBND, với tổng diện tích quy hoạch khoảng 240 ha, phạm vi từ khu vực dự án Hồ Tiên (giáp dự án Rusalka) đến Quân cảng Hải quân.

Theo đó khu vực phía đông này được chia làm 4 phân khu: Khu vực du lịch dịch vụ cao cấp và đô thị mới Vĩnh Hòa với diện tích hơn 143 ha, Khu công viên du lịch Hòn Chồng có diện tích gần 23 ha, Khu tổ hợp dịch vụ đa năng phía Nam Cầu Trần Phú có diện tích 14,1 ha, Khu trung tâm công viên và dịch vụ công cộng ven biển phía Đông đường Trần Phú (từ đường Nguyễn Bỉnh Khiêm đến khu Quân cảng Hải quân) có diện tích 60 ha.

Tuy nhiên, từ quy hoạch này, một số dự án có tổng mức đầu tư lên đến hàng tỷ USD đã được lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa thời kỳ đó cấp giấy chứng nhận đầu tư, để doanh nghiệp mang theo nhiều ý đồ “lấn biển” V ịnh Nha Trang, khiến công luận và người dân phản ứng gay gắt.

Trong đó, Dự án phát triển bãi biển Phoenix của Công ty TNHH Dewan International Việt Nam, có số vốn đăng ký đầu tư lên đến 26.250 tỷ đồng (tương đương 1,25 tỷ USD) với mục tiêu phát triển toàn bộ khu vực bãi biển chính của thành phố Nha Trang, bắt đầu từ chân cầu Trần Phú ở hướng Bắc đến đường Dã Tượng ở hướng Nam.

Nhiều hạng mục, công trình được giới thiệu trong dự án là các tổ hợp nhà hàng, khách sạn... cao từ 40 - 65 tầng, xây dựng cả trên mặt biển vịnh Nha Trang, có nhiều nguy cơ phá hỏng cảnh quan, môi trường khu vực bãi biển phía đông đường Trần Phú.

Một dự án khác với tên gọi “Công viên bờ biển bãi Dương” ẩn bên trong là những nhà hàng, khách sạn đạt tiêu chuẩn 3- 4 sao trên diện tích hơn 20.000 m2 thuộc khu vực Hòn Chồng (cũng là danh thắng cấp quốc gia), nhưng đã được UBND tỉnh Khánh Hòa cấp cho Công ty cổ phần Nha Trang Seafoods trong thời hạn 50 năm.

Ngoài ra, dự án Công viên Văn hóa giải trí du lịch Nha Trang Sao có diện tích hơn 10 ha, trong đó phần mặt đất 4,4 ha, phần ngầm gần 2ha và phần mặt nước 5,9 ha ở phường Vĩnh Thọ, cũng tích cực “lấn biển” với diện tích khá lớn…

Trước diễn biến này, Tỉnh ủy Khánh Hòa đã có Thông báo số 557-TB ngày 11/2/2015, chỉ đạo UBND tỉnh thực hiện điều chỉnh đồ án nêu trên như sau: “Thống nhất định hướng quy hoạch phân khu chức năng khu I, II, III, làm cơ sở kêu gọi các nhà đầu tư vào khu vực này để kéo dãn trung tâm thành phố Nha Trang hướng ra phía Bắc.

Riêng khu IV – Khu trung tâm công viên và dịch vụ công cộng ven biển phía Đông đường Trần Phú, đề nghị lưu ý một số vấn đề sau: Phát triển công viên cây xanh, dịch vụ công cộng; không xây dựng biệt thự, nhà hàng và các công trình nổi trên tuyến công viên bờ biển phía Đông đường Trần Phú. Khuyến khích đầu tư các công trình ngầm trên các phần đất hiện trạng không có cây xanh.

Thực hiện kiểm tra, rà soát thời gian cấp phép dự án, để qua đó, thực hiện thu hồi, giảm một số dự án, nhà hàng theo đúng chủ trương của Ban Thường vụ Tỉnh ủy; đồng thời chỉnh trang sắp xếp một số nhà hàng, dịch vụ mua bán trên tuyến công viên bờ biển đảm bảo văn minh, lịch sự.

Về quy hoạch hạ tầng giao thông, cơ bản giữ nguyên lộ giới đường Trần Phú như hiện nay, chỉ nghiên cứu mở rộng một số địa điểm có diện tích bờ biển rộng; nghiên cứu phương án kết nối quy hoạch chung một số trục đường lân cận để đề xuất phương án làm đường phía Đông đường Trần Phú thành đường đi bộ”.

Tiếp đó, Tỉnh ủy có Thông báo số 604-TB/TU ngày 2/6/2015, yêu cầu UBND tỉnh Khánh Hòa “Khẩn trương hoàn thành điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 khu vực phía Đông đường Trần Phú - Phạm Văn Đồng” theo nội dung kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy tại Thông báo số 557-TB/TU./.

>>> Vịnh Nha Trang: Bài 2 - Bảo vệ bền vững không gian kiến trúc cảnh quan bờ biển