5 nước chuẩn bị khởi kiện Iran về vụ 'bắn nhầm' máy bay Ukraine

Hiện trường vụ máy bay của hãng hàng không quốc tế Ukraine rơi ở khu vực phía Nam thủ đô Tehran, Iran ngày 8/1/2020. Ảnh: THX/TTXVN

Các điều tra viên Canada tới Tehran ngày 13/1 sẽ được phép tiếp cận các mảnh vỡ và hộp đen của chiếc máy bay chở khách Ukraine bị tên lửa Iran bắn hạ hồi tuần trước.

Phát biểu tại một cuộc họp báo, Chủ tịch Ủy ban An toàn Giao thông Canada (TSB) Kathy Fox nói: “Chúng tôi không được biết đầy đủ về phạm vi cuộc điều tra của chúng tôi. Tuy nhiên, có những dấu hiệu sớm cho thấy Iran sẽ cho phép TSB đóng vai trò tích cực hơn mức bình thường được phép”.

4 nhà điều tra của Canada đã được mời tới Iran để tham gia vào việc tải xuống và phân tích hộp đen ghi âm buồng lái và hộp đen dữ liệu. Các nhà điều tra cũng sẽ được phép đến hiện trường rơi máy bay và tiếp cận các mảnh vỡ máy bay.

Trong khi đó, Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) cho biết đã chấp nhận đề nghị của Iran đưa ra lời khuyên về chuyên môn để hỗ trợ cho cuộc điều tra.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Ukraine Vadym Prystaiko cho biết 5 quốc gia có công dân thiệt mạng trong vụ Iran bắn nhầm máy bay chở khách của hãng Hàng không Quốc tế Ukraine (UIA) hồi tuần trước sẽ gặp nhau ở London (Anh) vào ngày 16/1 để thảo luận về hành động pháp lý có thể.

Phát biểu bên lề chuyến thăm chính thức tới Singapore, ông Prystaiko nói rằng, 5 quốc gia trên cũng sẽ thảo luận vấn đề bồi thường và điều tra vụ việc.

Theo Ngoại trưởng Ukraine, những ý kiến của Iran về việc chiếc máy bay của UIA bị bắn hạ khi bay gần một khu vực quân sự nhạy cảm trong thời gian căng thẳng leo thang là “vô lý bởi máy bay của chúng tôi đã được đăng ký và xác định - đang bay trong tuyến bay quốc tế được các nhân viên điều vận cho phép… Không có gì là bất thường cả”.

Ông Prystaiko nói: “Chúng tôi đã thành lập nhóm ngoại trưởng này từ các quốc gia chịu đau thương. Vào ngày 16/1, chúng tôi sẽ gặp nhau trực tiếp ở London để thảo luận về những cách thức, trong đó có pháp lý, cách thức chúng tôi theo đuổi vụ việc này, cách chúng tôi khởi kiện họ (Iran)”.

Theo Ngoại trưởng Prystaiko, 5 quốc gia trên cũng bao gồm Canada, Thụy Điển, Afghanistan và một quốc gia thứ 5, song không nêu tên. Trước đó, Canada cũng cho biết, 4 quốc gia này và Anh đã lập một nhóm điều phối để hỗ trợ gia đình các nạn nhân.

Cùng ngày, Thủ tướng Canada Justin Trudeau cho rằng các nạn nhân thiệt mạng trong vụ rơi máy bay này đáng nhẽ ra vẫn còn sống nếu không xảy ra căng thẳng trong khu vực.

Trả lời phỏng vấn Đài truyền hình Global News, Thủ tướng Trudeau nêu rõ: "Tôi nghĩ rằng nếu không có căng thẳng, nếu không có sự leo thang trong thời gian gần đây ở khu vực thì những người Canada này hiện giờ đang ở nhà với gia đình của họ".

Trong chuyến bay xấu số trên có 57 nạn nhân người Canada. Đây là vụ việc Canada chịu thiệt hại về người lớn nhất trong vòng 40 năm trở lại đây.

Chuyến bay mang số hiệu PS752 của hãng hàng không UIA gặp nạn khi đang trên hành trình từ thủ đô Tehran của Iran tới thủ đô Kiev của Ukraine sáng 8/1.

Máy bay Boeing 737-800 trên cất cánh chỉ vài giờ sau khi Iran phóng hàng chục tên lửa đạn đạo vào hai căn cứ quân sự của Mỹ ở Iraq nhằm đáp trả việc Mỹ không kích sân bay Baghdad khiến Tướng Qasem Soleimani của Iran thiệt mạng.

Iran đã thừa nhận các lực lượng vũ trang nước này bắn nhầm máy bay của Ukraine, khiến toàn bộ 176 người trên máy bay thiệt mạng./.