80 năm Quốc khánh: Phát huy sức mạnh nhân dân, vươn tới phồn vinh

Kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2025) là dịp để cả dân tộc cùng nhìn lại chặng đường lịch sử từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thời khắc ấy mở ra kỷ nguyên mới, khẳng định quyền độc lập, tự do thiêng liêng của dân tộc và để lại những giá trị bền vững, tiếp tục soi sáng hành trình xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và khát vọng phát triển đất nước hôm nay.

Khơi dậy niềm tin và khát vọng trong nhân dân

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Chuẩn, Phó Chủ tịch Hội Triết học Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Triết học, nhìn lại chặng đường cách mạng 80 năm qua, dân tộc ta đã đúc kết được nhiều bài học quý báu. Trong đó, bài học lớn nhất chính là “dân là sức mạnh, có dân là có tất cả”. Dựa vào nhân dân, lắng nghe và tiếp thu ý kiến đóng góp của dân, qua chọn lọc để đưa vào xây dựng chính sách cụ thể, đó là điều kiện tiên quyết để đất nước giành thắng lợi. Người đảng viên không thể tách rời khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mà phải trực tiếp lắng nghe ý kiến của nhân dân để góp phần xây dựng đường lối của Đảng; nếu không sẽ rơi vào tình trạng xa rời thực tiễn. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói, có dân là có tất cả, mất dân thì không còn ai ủng hộ, đường lối khi ấy chỉ còn là sách vở. Người thực hiện đường lối của Đảng chính là nhân dân, muốn như vậy, các cấp ủy Đảng cần tiếp thu những đóng góp của dân để ngày càng hoàn thiện đường lối. Đó chính là điều kiện quan trọng nhất đưa đất nước đến thành công trong tương lai.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trọng Chuẩn cho rằng, trong hành trình phát triển, Đảng và Nhà nước ta đã luôn kiên định quan điểm “dựa vào dân” để phát huy sức mạnh đại đoàn kết. Người dân không chỉ là nền tảng, mà còn là chủ thể thực hiện và giám sát đường lối, chính sách. Chính sự gắn bó mật thiết giữa Đảng với nhân dân đã tạo ra sức mạnh nội sinh, giúp đất nước vượt qua mọi thử thách, từ những năm tháng kháng chiến gian khổ cho đến công cuộc xây dựng hòa bình sau này.

Theo Giáo sư Nguyễn Trọng Chuẩn, bài học thứ hai là phải mở rộng giao lưu quốc tế để tiếp thu kinh nghiệm, cả thành công lẫn thất bại của các quốc gia đi trước. Việt Nam đã vận dụng linh hoạt các giá trị tiến bộ, đồng thời giữ gìn bản sắc và độc lập tự chủ, qua đó khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Bài học thứ ba là xây dựng đội ngũ cán bộ tận tụy, có năng lực, hết lòng phục vụ nhân dân. Đội ngũ ấy chính là cầu nối đưa chủ trương, đường lối của Đảng thành hiện thực, đồng thời khơi dậy niềm tin và khát vọng trong nhân dân.

Từ đó, Giáo sư Nguyễn Trọng Chuẩn cho rằng bài học dựa vào dân không chỉ mang tính kế thừa mà còn là phương hướng cho tương lai. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, việc phát huy trí tuệ và khát vọng của nhân dân càng trở nên cấp thiết. Chỉ khi nhân dân đồng thuận, tham gia tích cực và đặt niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, mọi chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống, góp phần đưa đất nước tiến bước vững chắc.

Giáo sư Nguyễn Trọng Chuẩn khẳng định, 80 năm qua đã chứng minh một chân lý: sức mạnh dân tộc bắt nguồn từ lòng dân. Bởi vậy, để hiện thực hóa khát vọng phát triển, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, không có con đường nào khác ngoài việc tiếp tục phát huy trí tuệ, sức mạnh và khát vọng của toàn dân tộc.

Viết tiếp trang sử mới

Theo Tiến sĩ Bùi Thị Hà, Viện Sử học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), ngay sau lễ Độc lập ngày 2/9/1945, trong thư gửi thầy cô giáo và học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khơi dậy khát vọng phát triển của dân tộc khi nhắc đến mục tiêu sánh vai với các cường quốc năm châu. Tiến sĩ Bùi Thị Hà cho rằng, sự kiện trọng đại ấy không chỉ khẳng định tên tuổi Việt Nam trên bản đồ thế giới, mà còn đánh dấu sự ra đời của một nền dân chủ cộng hòa mới, với chế độ mới, thế hệ mới và nền giáo dục mới của quốc dân.

Tiến sĩ Bùi Thị Hà phân tích, trong suốt 30 năm kháng chiến trường kỳ, Chính phủ dân chủ cộng hòa vẫn luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, coi đó là nền tảng để đào tạo thế hệ kế tiếp xây dựng đất nước. Dù phải trải qua muôn vàn gian khổ, nhân dân vẫn kiên trì tiến hành kháng chiến kiến quốc, vừa đánh thắng các cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, vừa xây dựng chế độ mới, nền văn hóa mới, kinh tế mới và hình thành những con người mới. Ở miền Bắc xã hội chủ nghĩa và các vùng tự do, vùng giải phóng ở miền Nam, trọng tâm được đặt vào việc xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, nuôi dưỡng khát vọng “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” và khát vọng sánh vai với các cường quốc năm châu.

Sau thắng lợi năm 1975, đất nước bước vào thời kỳ hòa bình, thống nhất và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đặc biệt, từ năm 1986, công cuộc đổi mới được khởi xướng, mở ra bước ngoặt trong phát triển khi Việt Nam tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời triển khai chính sách đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa để hội nhập quốc tế sâu rộng.

Tiến sĩ Bùi Thị Hà cho rằng, gần bốn thập kỷ Đổi mới đã tạo nên cơ đồ, vị thế và uy tín mới cho đất nước. Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển với mục tiêu đến năm 2045 trở thành quốc gia công nghiệp phát triển, có thu nhập cao, nhân dân giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Kỷ niệm 80 năm Quốc khánh cũng là dịp để nhìn nhận rõ hơn về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay. Thế hệ đi trước đã hy sinh xương máu để giành lại độc lập, thì thế hệ hiện tại có trách nhiệm giữ gìn, phát huy thành quả đó bằng trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần sáng tạo. Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi người dân cần nhận thức rõ vai trò công dân của mình, không chỉ trong phạm vi đất nước mà còn trong mối quan hệ quốc tế rộng lớn hơn.

Tiến sĩ Bùi Thị Hà cũng đưa ra một số đề xuất cụ thể như, cần chú trọng hơn nữa đến việc giáo dục lịch sử trong nhà trường và xã hội, để tinh thần của Quốc khánh 2/9 không chỉ được nhắc nhớ trong lễ kỷ niệm, mà còn thấm sâu trong tư tưởng, hành động hàng ngày của thế hệ trẻ. Cùng với đó, việc lan tỏa giá trị độc lập, tự do và đoàn kết ra cộng đồng quốc tế thông qua ngoại giao văn hóa, hợp tác giáo dục, giao lưu nhân dân sẽ giúp Việt Nam tiếp tục phát huy vị thế và uy tín quốc tế.

Tiến sĩ Bùi Thị Hà khẳng định, kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh là để thấy rõ sức mạnh của một dân tộc không chỉ nằm ở quá khứ hào hùng mà còn ở khả năng kiến tạo tương lai. Mỗi thế hệ đều có trách nhiệm viết tiếp trang sử mới, giữ vững độc lập, phát huy tự do và đồng thời đóng góp cho sự tiến bộ chung của nhân loại.