AI giúp hiện đại hóa thương mại khắp châu Á - Thái Bình Dương

Báo cáo mới do Ủy ban Kinh tế và Xã hội châu Á - Thái Bình Dương của Liên hợp quốc (ESCAP) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố ngày 9/6 cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại các quy trình thương mại trên khắp châu Á - Thái Bình Dương, tuy vậy hầu hết các nền kinh tế vẫn chưa triển khai công nghệ này trên quy mô lớn.

Vai trò của Trí tuệ nhân tạo trong thương mại ngày càng gia tăng. Ảnh minh hoạ

Theo phóng viên TTXVN tại Đông Nam Á, báo cáo “Tạo thuận lợi thương mại châu Á - Thái Bình Dương 2026: Khai thác AI trong tạo thuận lợi thương mại” cho thấy việc triển khai AI trong tạo thuận lợi thương mại chỉ ở mức dưới 15% trong số các nền kinh tế được khảo sát, với mức độ dao động từ 1% đến 40% trên các tiểu vùng.

AI ngày càng được sử dụng trong các hệ thống hải quan và hậu cần trên khắp khu vực, bao gồm xác minh tự động các chứng từ vận chuyển, các công cụ học máy để xác định hàng hóa có rủi ro cao và các công nghệ phân tích hình ảnh được sử dụng trong kiểm tra biên giới. Những ứng dụng này có thể giúp giảm sự chậm trễ, cải thiện việc tuân thủ và tăng cường khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng khi các nền kinh tế phải đối mặt với áp lực thương mại ngày càng tăng và các quy định phức tạp hơn.

Phát biểu nhân dịp công bố báo cáo này, bà Armida Salsiah Alisjahbana, Phó Tổng thư ký LHQ kiêm Thư ký điều hành của ESCAP, nêu rõ “sự phát triển nhanh chóng của AI và máy học hiện nay báo hiệu một sự chuyển đổi khác, mang đến những cơ hội mới để nâng cao hiệu quả, tuân thủ, khả năng phục hồi chuỗi cung ứng và kết nối số”.

Bà nói thêm sự chuyển đổi này đặc biệt quan trọng khi bối cảnh thương mại toàn cầu hiện nay đang đối mặt với những thách thức ngày càng tăng, bao gồm căng thẳng địa chính trị, các yêu cầu về quy định và tuân thủ ngày càng cao liên quan đến rủi ro khí hậu và tính bền vững, cũng như sự phân hóa số dai dẳng giữa các nền kinh tế.

Trong khi đó, bà Fatima Yasmin, Phó Chủ tịch phụ trách các lĩnh vực và chủ đề của ADB, nhấn mạnh sự cần thiết phải hỗ trợ các nền kinh tế đang phát triển trong việc tăng cường cơ sở hạ tầng số, kết nối xuyên biên giới, hệ thống tương tác và kỹ năng số để khai thác lợi ích của việc tạo thuận lợi thương mại nhờ AI.

Báo cáo nhận định thiếu hụt kỹ năng liên quan đến AI vẫn là rào cản lớn nhất đối với việc áp dụng rộng rãi hơn, tiếp theo là chi phí cơ sở hạ tầng cao, hệ thống dữ liệu phân mảnh và sự không chắc chắn về quy định. Mặc dù nhiều nền kinh tế đã mở rộng hệ thống thương mại kỹ thuật số, nhưng vẫn còn những khoảng trống trong tích hợp dữ liệu, khả năng tương tác và sự sẵn sàng hoạt động.

Báo cáo chỉ ra khu vực Đông Á dẫn đầu về mức độ sẵn sàng ứng dụng AI trên các khía cạnh triển khai vận hành, khung quản trị và chất lượng dữ liệu, trong khi các nền kinh tế Thái Bình Dương tiếp tục đối mặt với những thách thức lớn nhất trong việc triển khai. Được công bố tại Diễn đàn Tạo thuận lợi thương mại châu Á - Thái Bình Dương, báo cáo kêu gọi đầu tư mạnh mẽ hơn vào các kỹ năng liên quan đến AI, cơ sở hạ tầng số tích hợp và khung quản trị để hỗ trợ thương mại số an toàn và hiệu quả. Báo cáo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác khu vực và khả năng tương tác xuyên biên giới khi các hệ thống thương mại ngày càng dựa trên dữ liệu.