Ấn Độ chuẩn bị giữ ghế Chủ tịch BRICS: Cơ hội và áp lực đan xen

Ấn Độ dự kiến sẽ đảm nhiệm chức Chủ tịch luân phiên Nhóm các nền kinh tế mới nổi BRICS vào năm tới, dẫn dắt một khối mở rộng trong bối cảnh có những xung đột về lợi ích, tham vọng toàn cầu ngày càng tăng và những sức ép từ Mỹ. 

Ấn Độ muốn nhấn mạnh rằng nhiệm kỳ Chủ tịch của mình sẽ ưu tiên khu vực Nam Bán cầu, đồng thời luôn theo sát những diễn biến trên toàn thế giới. Nước này cũng sẽ tập trung vào các kết quả cụ thể cho các nền kinh tế mới nổi, nhằm chứng minh rằng BRICS có thể tập hợp các thành viên đang đối mặt với những thách thức chung ngay cả khi lợi ích quốc gia của họ khác biệt. Nhiệm vụ này được đặt ra trong bối cảnh nhóm liên chính phủ đang phải đối mặt với tầm ảnh hưởng và sự giám sát ngày càng tăng.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Ảnh: AFP/TTXVN

Vào tháng 7/2025, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đề xuất định hình lại BRICS thành từ viết tắt của Xây dựng Khả năng phục hồi và Đổi mới vì Hợp tác và Phát triển bền vững. Các nhà phân tích cho rằng một trong những ưu tiên hàng đầu của Ấn Độ có thể là việc phát triển một cơ chế bảo lãnh đầu tư để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, nghèo đói, chuyển đổi năng lượng và nhu cầu về cơ sở hạ tầng. Sáng kiến này nhằm mục đích tạo ra một cấu trúc tài chính do các nước BRICS kiểm soát thay vì các cường quốc phương Tây, hoạt động thông qua Ngân hàng Phát triển mới do BRICS thành lập. 

Ấn Độ cũng muốn nhân rộng mô hình Chủ tịch Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) năm 2023, với việc tổ chức các cuộc họp đa phương tại khoảng 60 thành phố trên khắp cả nước. Đây là ý tưởng không chỉ nhằm quảng bá những địa điểm này trên phạm vi toàn cầu, mà còn giúp người dân làm quen với vai trò nổi bật của Ấn Độ trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, thử thách lớn hơn sẽ là cân bằng chính trị nội khối trong khi quản lý áp lực từ bên ngoài. Ấn Độ sẽ phải giữ vững vị thế của BRICS là một khối ủng hộ khu vực Nam Bán cầu, đồng thời duy trì quan hệ với Mỹ. Nếu Ấn Độ thành công trong việc giữ vững sự đoàn kết của nhóm vào năm 2026, điều đó có thể định hình cách khu vực Nam Bán cầu tranh thủ sự ảnh hưởng của mình trong một thế giới ngày càng chia rẽ. 

Một trở ngại khác là chế độ thuế quan dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, với đe dọa áp thuế 100% nếu BRICS muốn thay thế đồng USD trong vị thế đồng tiền dự trữ. Ấn Độ đảm nhận chức Chủ tịch khối vào thời điểm nước này cũng đang nỗ lực đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ và các nhượng bộ về thuế quan.

Trong những năm gần đây, khối này đã mở rộng bao gồm các quốc gia như Ai Cập, Ethiopia, Iran, Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất và Indonesia. BRICS đại diện cho khoảng một nửa dân số thế giới và gần 40% sản lượng kinh tế toàn cầu.