An Giang: Đê biển Tây oằn mình chờ được giải cứu

Vấn đề này, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân ven biển, làm suy yếu khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai của địa phương.

Phó Chủ tịch UBND xã Vân Khánh Phạm Văn Quỳnh cho biết, những năm gần đây, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, mưa bão diễn biến phức tạp, triều cường dâng cao, dòng chảy mạnh kết hợp sóng to, gió lớn và những nguyên nhân khác có liên quan, gây sạt lở với tổng chiều dài hơn 1.500 m bờ biển trên địa bàn xã hết sức nghiêm trọng. Trong đó, đoạn đê quốc phòng khu vực Vàm Kim Quy dài hơn 500m nằm trên tuyến đường bộ hành lang ven biển phía Tây gần như sạt lở, đứt gãy hoàn toàn thân đê.

Hệ lụy là ảnh hưởng bất lợi đến sinh kế trên dưới 300 hộ dân sinh sống trong khu vực, làm suy giảm hệ sinh thái ven biển, mất đất sản xuất, mất rừng phòng hộ có vai trò chắn sóng bảo vệ bờ biển, gây ngập lụt trong mùa mưa bão, triều cường dâng; ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, nhất là nuôi trồng thủy sản, giao thông đi lại và tăng cao chi phí khắc phục, gia cố bờ đê, di dời dân cư khu vực sạt lở đến nơi an toàn…

Ông Huỳnh Văn Sơn, cư dân kỳ cựu ở ấp Kim Quy B (65 tuổi) cho biết thêm, trước đây, khu vực biển này là bãi bồi rộng lớn với rừng mắm phòng hộ ven biển chạy dài một màu xanh ngút mắt, nhưng khoảng năm 2000 đến nay, biển không còn bồi mà bắt đầu sạt lở hàng năm, lấn sâu vào đất liền hàng trăm mét, làm mất đất. Nhất là vào thời điểm gió mùa Tây Nam, nước biển dâng kết hợp mưa bão, sóng gió đánh trực tiếp vào bờ biển, chân đê gây sạt lở, nước biển tràn vào đất nuôi trồng thủy sản, người dân không kịp trở tay làm cho tôm, cua, cá… bị thất thoát hoàn toàn, gây thiệt hại kinh tế nặng nề.

Mặt khác, triều cường dâng cao gây ngập nhà ở, làm hư hỏng đồ đạc, vật dụng sinh hoạt gia đình. Người dân mong muốn Nhà nước sớm sửa lại tuyến đê để bà con yên tâm sản xuất, ổn định đời sống.

Từng là nơi “đất bồi” với những bãi bồi mênh mông cây mắm, cây đước, dải bờ biển xã Vân Khánh giờ đây đang phải oằn mình trước những đợt sóng dữ. Sạt lở nghiêm trọng không chỉ nuốt chửng những thân đê mà còn trực tiếp đe dọa đến sinh kế và sự an toàn của hàng trăm hộ dân nơi đây.

Ghi nhận tại hiện trường, đoạn đê biển Tây từ Vàm Kim Quy đến kênh Mương Đào, nhiều đoạn thân đê bị đứt ngang, nước biển tự do tràn vào nội đồng, tác động bất lợi đến nuôi trồng thủy sản và cây trồng, vật nuôi khác. Những đoạn đê bị đứt gãy hoàn toàn chưa được gia cố, khắc phục và nguy cơ tiếp tục sạt lở nghiêm trọng hơn, nhất là vào mùa mưa bão sắp tới.

Điều đáng nói là khu vực bờ biển sạt lở này, ngành chức năng tỉnh đã đầu tư xây dựng hoàn thành kè chắn sóng bê tông, nhằm gây bồi, tạo bãi trồng rừng ngập mặn, nhưng hiện nay chưa phát huy hiệu quả tích cực, chưa trồng rừng phòng hộ, chưa ngăn được sạt lở.

Ông Huỳnh Văn Sơn, cư dân ấp Kim Quy B nêu, kè phá sóng đã xây dựng xong mấy năm nay vẫn chưa phát huy hiệu quả tạo bãi bồi, mực nước hiện tại phía trong kè còn quá sâu, không thể trồng rừng được. Nhà nước cần nghiên cứu bơm bùn vào phía trong kè này để tạo bãi trồng, khôi phục rừng làm lá chắn phòng hộ tự nhiên, bảo vệ bờ biển và đê quốc phòng, bảo vệ đời sống dân sinh xã Vân Khánh trước sự tấn công của triều cường và sóng dữ.

Sạt lở và triều cường dâng cao đã đánh thẳng vào “nồi cơm” của người dân. Đối với những hộ nuôi trồng thủy sản phía trong đê, sự xâm nhập của nước mặn với độ mặn tăng cao đột ngột khiến môi trường nước mất ổn định, gây ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và sản lượng tôm, cua, cá. Mỗi mùa gió Tây Nam từ tháng 7 âm lịch trở đi, triều cường dâng kết hợp mưa bão khiến người dân nơi đây không an tâm sản xuất, lo lắng sạt lở, ngập lụt trở tay không kịp khi xuất hiện sóng to, gió lớn, nước biển dâng cao.

Trước thực trạng sạt lở nghiêm trọng đoạn đê biển phía Tây, chính quyền xã Vân Khánh đã có báo cáo UBND tỉnh và các sở ngành liên quan để đưa các đoạn sạt lở vào danh mục công trình khẩn cấp; đồng thời, kiến nghị xây dựng hệ thống đê bao khép kín kết hợp với cống điều tiết để chủ động nguồn nước ngọt - mặn cho vùng chuyên canh tôm - lúa và nuôi tôm quảng canh cải tiến trên địa bàn, giúp bà con ổn định sản xuất. Xã đề xuất ngành chức năng nghiên cứu giải pháp kết hợp với kè phá sóng đã xây dựng hoàn thành để sớm tạo bồi, gây bãi trồng lại rừng bảo vệ bờ biển và đê quốc phòng; huy động nguồn lực đầu tư công trình chống sạt lở...

Phó Chủ tịch UBND xã Vân Khánh Phạm Văn Quỳnh cho hay, trước tình trạng sạt lở bờ biển, đê biển, xã phối hợp với Trạm Biên phòng Kim Quy đóng trên địa bàn tập trung vào công tác ứng phó và bảo vệ an toàn cho người dân; theo dõi sát tình hình sạt lở, cập nhật thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ bà con chủ động phương án phòng chống và di dời khi cần thiết, nhất là vào mùa mưa bão sắp tới, tình trạng sạt lở diễn biến phức tạp, khó lường.

Tỉnh An Giang có bờ biển dài hơn 200 km, từ Hà Tiên đến Tiểu Dừa, tiếp giáp tỉnh Cà Mau. Trước tình trạng sạt lở bờ biển Tây này, trong những năm qua, tỉnh An Giang đã đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng xây dựng 12 công trình kè phòng, chống sạt lở với tổng chiều dài hơn 73 km trên địa bàn các xã Hòn Đất, Tây Yên, Tân Thạnh, Vân Khánh, Đông Hưng, Bình Giang, Sơn Kiên, Đông Thái. Các tuyến kè vừa có tác dụng ngăn sóng, giữ đất, vừa tạo điều kiện cho rừng ngập mặn tái sinh, một giải pháp bền vững để bảo vệ bờ biển lâu dài.

Đối với đoạn đê biển Tây từ Vàm Kim Quy đến kênh Mương Đào trên địa bàn xã Vân Khánh đang bị sạt lở nghiêm trọng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang Lê Hữu Toàn cho biết, ngành chức năng đã hoàn tất tờ trình chuẩn bị đầu tư khẩn cấp, mục tiêu là phải hoàn thành khắc phục hoàn toàn trong giai đoạn 2026 - 2027.

Cụ thể là gia cố thân đê bằng kè rọ đá kết hợp cừ cây, đắp đất phục hồi thân đê, nâng cao trình mặt đê; đồng thời, hoàn thiện hệ thống kè phá sóng ngoài khơi để giảm áp lực sóng biển đánh trực tiếp vào bờ, gây bồi, tạo bãi trồng rừng ngập mặn để tạo lá chắn tự nhiên, tăng khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai của địa phương.