Ẩn họa chết người trên tuyến Quốc lộ 14E

Tình trạng sạt trượt mái taluy trên Quốc lộ 14E, thành phố Đà Nẵng vẫn đang là nỗi ám ảnh thường trực đối với người dân và phương tiện lưu thông. Dù đã có những vụ tai nạn thảm khốc cướp đi sinh mạng, nguy cơ vẫn tiếp diễn, đặc biệt khi mùa mưa lũ đến, biến tuyến đường huyết mạch này thành "con đường tử thần" tiềm ẩn.

Khi tử thần rình rập từ mái ta luy mùa mưa lũ

Quốc lộ 14E là tuyến giao thông quan trọng, nối liền các huyện miền núi (Hiệp Đức, Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam cũ) của thành phố Đà Nẵng với vùng ven biển, kết nối Khu kinh tế mở Chu Lai và Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) với nước bạn Lào thông qua cửa khẩu quốc tế Nam Giang. Tuy nhiên, chính tuyến đường này lại thường xuyên chứng kiến những sự cố sạt lở nghiêm trọng từ các mái taluy dương cao ngất.

Đau lòng nhất phải kể đến vụ sạt lở thảm khốc xảy ra vào trưa ngày 5/11/2017 tại đoạn Km84+500 - Km84+700, thuộc địa bàn xã Phước Hiệp (huyện Phước Sơn, Quảng Nam cũ) nay thuộc địa phận thành phố Đà Nẵng, khi một khối lượng đất đá khổng lồ ước tính lên đến hàng chục nghìn mét khối bất ngờ đổ ập xuống. Vụ việc đã cướp đi sinh mạng của 4 người dân; trong đó, có những người không may bị mắc kẹt khi đang lưu thông và cả những người dân địa phương dũng cảm chạy ra hỗ trợ. Đây là minh chứng rõ ràng nhất về sự nguy hiểm chết người mà các mái taluy luôn rình rập.

Không chỉ dừng lại vụ việc đau thương, tình trạng sạt trượt đất đá trên Quốc lộ 14E vẫn tiếp diễn suốt hàng chục năm qua và tái diễn mỗi khi mùa mưa bão đến. Nhiều đoạn, đặc biệt là khu vực qua các xã Phước Hiệp, Khâm Đức, đã liên tục bị sạt lở gây ách tắc giao thông, thậm chí một số vị trí đã được gia cố bằng bê tông xi măng vẫn bị sụt trượt.

Hiện nay, khi dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14E đang được triển khai, nhiều đoạn đường vẫn trong tình trạng ngổn ngang, đất đá, sình lầy khi mưa và bụi mù mịt khi nắng, tạo thêm nhiều khó khăn và nguy hiểm cho người dân. Một số điểm sạt lở lớn như tảng đá đường kính khoảng 10m sạt xuống mép đường, làm lệch mố cầu Đắk Mi 1 (Km85+360, xã Phước Hòa) vào mùa mưa lũ năm 2024.

Vụ sạt lở taluy gần đây nhất trên Quốc lộ 14E là vụ sạt trượt nghiêm trọng xảy ra tại Km84+700, thuộc địa bàn xã Phước Hiệp, vào khoảng cuối tháng 9, do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài từ bão số 10. Đây cũng chính là vị trí xảy ra vụ việc sạt lở kinh hoàng vào năm 2017. Vụ sạt trượt đã làm khối lượng lớn đất đá, bùn đất từ taluy dương đã sạt trượt và tràn xuống mặt đường, gây tắc nghẽn cục bộ.

Tuy đã được khắc phục tạm thời để đảm bảo lưu thông, nhưng những ngày qua, do ảnh hưởng của bão số 12, nhiều nơi trên địa bàn thành phố Đà Nẵng có lớn nên khả năng tiếp tục sạt trượt ở đây là rất cao.

Theo quan sát của phóng viên TTXVN tại hiện trường vào ngày 24/10, taluy dương tại vị trí này đã bị sạt lở, mưa lớn nhiều ngày khiến các tấm bê tông gia cố mái taluy bị đứt gãy, xô lệch, đất, đá có nguy cơ rơi xuống bất cứ lúc nào, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người đi đường. Mặt đường trơn trượt do bùn đất, nước chảy xiết xuống rãnh thoát nước, khiến việc đi lại của người dân vùng núi gặp vô vàn khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Trong khi đó, hai đầu vị trí sạt lở không bố trí người đứng cảnh báo mà chỉ đặt những biển báo tạm thời và căng dây tạm bợ.

"Cứ nghe tin có mưa lớn là chúng tôi lại lo ngay ngáy, không dám cho con cái đi lại trên đường này vào ban đêm hoặc trời đang mưa to. Đất đá trên đồi có thể đổ ập xuống bất cứ lúc nào, tính mạng như treo trên sợi tóc", một người dân sống ven đường chia sẻ.

Cần có giải pháp căn cơ

Theo lãnh đạo xã Phước Hiệp, thành phố Đà Nẵng, tại vị trí Km 84+700, thuộc gói thầu xây dựng số 3 của dự án cải tạo và nâng cấp Quốc lộ 14E, hiện tượng sạt trượt và sạt lở mái taluy dương đang diễn ra hết sức nghiêm trọng, gây nguy hiểm trực tiếp đến an toàn giao thông và sinh mạng của người dân, đường điện cao thế. Mặc dù đơn vị thi công đã hoàn thiện mái taluy này, nhưng nguyên nhân sạt trượt có thể là do quá trình khảo sát thiết kế ban đầu đã không đánh giá đúng hiện trạng địa chất khu vực. Hậu quả là sau khi thi công, các tấm bê tông bắt đầu bị đứt gãy và dẫn đến sạt lở. Vị trí này từng xảy ra sự cố sạt lở làm 4 người tử vong trong đợt mưa lũ cách đây gần chục năm, khiến người dân lo lắng tột độ, đặc biệt khi lưu thông qua lại vào ban đêm trong điều kiện mưa lớn.

"Ngay sau khi xảy ra sạt trượt địa phương cùng với đơn vị thi công, quản lý đường bộ đã huy động lực lượng, phương tiện để san gạt bùn, đất, đá trà xuống đường nhằm đảm bảo cho giao thông được thông suốt. Đồng thời cắm biển báo, giăng dây, tuyên truyền cho nhân dân trong xã chú ý khi lưu thông qua đoạn đường nguy hiểm này, nhất là khi mưa lớn, ban đêm. Tuy nhiên, đây là tuyến đường huyết mạch nối đồng bằng với miền núi và qua nước bạn Lào, hàng ngày có hàng ngàn phương tiện giao thông qua lại nên ẩn họa vẫn khôn lường", ông Vũ Thế Hiệp, Phó Chủ tịch UBND xã Phước Hiệp chia sẻ.

Ông Vũ Thế Hiệp cũng cho biết, trước tình hình nguy hiểm và nguy cơ tai nạn cao, địa phương đã có văn bản gửi đến Ban Quản lý dự án 4 và Sở Xây dựng kiến nghị sớm có giải pháp xử lý dứt điểm tình trạng sạt lở, đảm bảo an toàn cho tuyến đường. Tuy nhiên, sau hơn một tháng, UBND xã vẫn chưa nhận được bất kỳ phương án giải quyết nào từ chủ đầu tư, đơn vị thi công hay đơn vị khảo sát thiết kế. Do đó, địa phương dự kiến sẽ tiếp tục làm thêm văn bản gửi lên Sở Xây dựng, Ban Quản lý dự án 4, và có thể cả Cục Đường bộ Việt Nam để tiếp tục đề xuất giải pháp lâu dài và triệt để cho mái taluy. Mục tiêu là đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dân và phòng tránh rủi ro sạt lở tiếp diễn, đặc biệt trong bối cảnh mùa mưa bão cuối năm còn diễn biến phức tạp.

Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14E (đoạn Km15+270 - Km89+700) có tổng chiều dài tuyến khoảng 71,38 km, với tổng mức đầu tư hơn 1.800 tỷ đồng do Ban Quản lý dự án 4 (Cục Đường bộ Việt Nam) làm chủ đầu tư. Thời gian thực hiện từ năm 2021-2025 nhưng không thể về đích do nhiều nguyên nhân.

Dọc tuyến Quốc lộ 14E qua các xã miền núi như Phước Hiệp, Khâm Đức…có rất nhiều đoạn đơn vị thi công phải xẻ ngang quả đồi để thi công đường, tạo ra những mặt ta luy cao chót vót. Theo chính quyền địa phương và người dân, nếu chủ đầu tư dự án không có sự tính toán kỹ lưỡng, gia cố chắc chắn thì vào mùa mưa tai họa có thể ập xuống bất cứ lúc nào.

Ẩn họa từ mái taluy trên Quốc lộ 14E đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa từ các cấp, các ngành. Hơn hết, cần có những giải pháp căn cơ, kiên cố hóa các đoạn taluy xung yếu để không còn những tai nạn thương tâm, trả lại sự an toàn cho tuyến đường huyết mạch, để mỗi chuyến đi của người dân không còn là cuộc đối đầu với "tử thần" rình rập từ trên cao.