Tăng trưởng hai con số: Từ quyết tâm đến phương thức điều hành mới - Bài cuối: Lực kéo thúc đẩy động lực cho tăng trưởng

Khu vực Trung - Tây Nguyên, mỗi địa phương đang hình thành một "đầu máy" phát triển từ lợi thế riêng nhưng cùng tạo lực kéo cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả vùng.

Đầu tư công mở đường

Thay đổi cách điều hành mới chỉ là điều kiện cần. Điều quyết định khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số của các địa phương trong những tháng cuối năm là khả năng thúc đẩy các nguồn lực mới cho phát triển. Đây cũng là lúc những "cỗ máy" tăng trưởng của miền Trung - Tây Nguyên bước vào giai đoạn tăng tốc.

Đà Nẵng vẫn là "cỗ máy" tăng trưởng mạnh nhất của khu vực. Thành phố đang không chỉ là đại công trường của các dự án hạ tầng giao thông và cảng biển, mà còn là "đại công trường" của cải cách thể chế và điều hành phát triển. Đà Nẵng đang tập trung triển khai các động lực tăng trưởng mới như: Trung tâm Tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do (FTZ), Cảng Liên Chiểu, kinh tế số, công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo...

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số phát triển, mà ở cách thành phố chủ động xây dựng kịch bản tăng trưởng, triển khai các nhiệm vụ theo tinh thần "6 rõ", gắn từng chương trình, dự án với mục tiêu phát triển của cả năm. Đây cũng là địa phương được dự báo có khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số nhất miền Trung – Tây Nguyên.

Đà Nẵng cũng đang cho thấy một cách tiếp cận khác trong việc tạo lập động lực tăng trưởng. Thay vì chờ các dự án mới, thành phố dành nhiều nguồn lực để khơi thông những nguồn lực đang bị "đóng băng", chưa đóng góp vào chỉ số phát triển trong thời gian qua.

UBND tỉnh Gia Lai không còn yêu cầu các sở, ngành báo cáo theo cách truyền thống, mà yêu cầu các đơn vị xây dựng hoặc cập nhật kịch bản tăng trưởng đến từng ngành cấp 2, lượng hóa mức đóng góp của từng sản phẩm, doanh nghiệp, dự án bằng giá trị tăng thêm (VA), đồng thời "không chấp nhận các báo cáo chỉ nêu mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp chung chung".

Từ cách thức điều hành mới đó, các hành lang kinh tế, khu kinh tế, khu công nghiệp, các dự án hạ tầng giao thông và logistics không còn được nhìn nhận như những dự án riêng lẻ mà trở thành những "đầu máy" mới, tạo lực kéo cho cả không gian phát triển của tỉnh.

Tạo nguồn lực cho mục tiêu hai con số

Đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng ngắn hạn thì về dài hạn, dòng vốn xã hội mới quyết định chất lượng và sức bền của tăng trưởng. Đó là lý do Đà Nẵng tập trung xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do; Gia Lai mở rộng không gian logistics và hành lang kinh tế; Đắk Lắk quy hoạch các khu công nghiệp, trung tâm chế biến...

Đầu tư công chỉ là động lực ngắn hạn. Về dài hạn, khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng phụ thuộc vào việc các địa phương có tạo lập được đủ nguồn lực đầu tư xã hội hay không. Vì vậy, bài toán không chỉ là đặt mục tiêu tăng trưởng bao nhiêu, mà còn là huy động được bao nhiêu nguồn lực để hiện thực hóa mục tiêu đó.

Tăng trưởng hai con số không chỉ là bài toán của quyết tâm điều hành hay những kịch bản phát triển được xây dựng công phu và yêu cầu huy động một lượng vốn rất lớn cho đầu tư công, đầu tư tư nhân và các dự án sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, ngoài câu hỏi quan trọng là địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng bao nhiêu, còn thêm là liệu có tạo được đủ nguồn lực để hiện thực hóa mục tiêu đó hay không.

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm, nhiều địa phương miền Trung - Tây Nguyên đang bước vào chặng nước rút với áp lực rất lớn. Giám đốc Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng Trần thị Thanh Tâm xác định, để đạt được mục tiêu tăng trưởng của cả năm thì GRDP 6 tháng cuối năm của thành phố phải tăng 12,75%.

Không chỉ Đà Nẵng, nhiều địa phương trên dải đất miền Trung - Tây Nguyên cũng đang bước vào giai đoạn tăng tốc huy động và hiện thực hóa các nguồn lực đầu tư.

Tại Khánh Hòa, cuối tháng 7 này, tỉnh đã trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và điều chỉnh đăng ký đầu tư cho 7 dự án với tổng vốn hơn 5.562 tỷ đồng, tạo thêm dư địa cho tăng trưởng trong các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ và hạ tầng.

Gia Lai, đang dồn lực đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, đồng thời chỉ đạo khởi công dứt điểm 75 dự án thuộc nhiều lĩnh vực từ hạ tầng, đô thị, công nghiệp đến nông nghiệp công nghệ cao, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng.

Trong khi đó, Đắk Lắk đã lượng hóa đầy đủ kịch bản tăng trưởng. Theo Giám đốc Sở Tài chính Cao Đình Huy, để GRDP cả năm đạt từ 10% trở lên, tỉnh phải huy động hơn 53.216 tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội đẻ duy trì tốc độ tăng trưởng trên 11,6% trong 6 tháng cuối năm; đồng thời, tạo mức tăng cao ở các lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ và xuất khẩu. Điều đó cho thấy mục tiêu tăng trưởng không chỉ được xác định bằng một con số cuối cùng, mà còn được cụ thể hóa bằng các điều kiện và nguồn lực phải đạt được trong từng lĩnh vực.

Tuy nhiên, nếu đặt yêu cầu đó bên cạnh kết quả thực hiện trong 6 tháng đầu năm sẽ thấy áp lực không nhỏ. Điều đó lý giải vì sao tỉnh không chỉ giao chỉ tiêu tăng trưởng mà còn giao KPI thu hút đầu tư cho từng sở, ngành, địa phương; đồng thời yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án, giải ngân vốn đầu tư công và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Mỗi dự án được khởi công đúng tiến độ, mỗi nhà đầu tư được giữ lại, mỗi thủ tục được rút ngắn đều có thể chuyển hóa thành một phần của mục tiêu tăng trưởng cuối năm.

Nếu Đà Nẵng lựa chọn đổi mới quản trị, lấy đầu tư công, dịch vụ chất lượng cao và kinh tế số làm động lực; Gia Lai mở rộng không gian phát triển sau sáp nhập để tạo dư địa tăng trưởng; Đắk Lắk đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp chế biến nông sản, thì Lâm Đồng đang tạo ra động lực mới bằng cách kéo dài chuỗi giá trị công nghiệp.

Không dừng ở khai thác bô xít hay sản xuất alumin, Lâm Đồng đang từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp bô xít - alumin - nhôm gắn với chế biến sâu, công nghiệp hỗ trợ và kinh tế tuần hoàn. Việc sản xuất thành công lô nhôm thỏi đầu tiên tại Việt Nam không chỉ hoàn thiện chuỗi giá trị bô xít - alumin - nhôm mà còn mở ra dư địa phát triển một ngành công nghiệp vật liệu mới có giá trị gia tăng cao ngay trên vùng nguyên liệu.

Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm khẳng định, Lâm Đồng sẽ tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng; thu hút các dự án công nghiệp chế biến sâu, công nghiệp phụ trợ và công nghệ cao, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp nhôm hiện đại, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, xanh và bền vững của địa phương.

Nhìn từ Đà Nẵng, Gia Lai, Đắk Lắk hay Lâm Đồng có thể thấy mục tiêu tăng trưởng hai con số không còn được quyết định chủ yếu bởi quy mô nguồn lực hay lợi thế tự nhiên. Điều ngày càng tạo nên khác biệt giữa các địa phương là năng lực kiến tạo phát triển: từ chất lượng điều hành, khả năng tổ chức không gian kinh tế, huy động nguồn lực xã hội đến việc hình thành những chuỗi giá trị và hệ sinh thái sản xuất mới. Đó cũng là nền tảng để mục tiêu tăng trưởng không chỉ đạt được trong một năm, mà có thể duy trì như một xu hướng phát triển dài hạn.

>>Tăng trưởng hai con số: Từ quyết tâm đến phương thức điều hành mới - Bài 1: Cả bộ máy cùng chuyển động