Áp lực lớn cho Khánh Hòa trong giải ngân vốn đầu tư công

Theo đó, tỉnh đặt mục tiêu đến hết quý II/2026 giải ngân tối thiểu 50% và đến cuối năm hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân vốn được Thủ tướng Chính phủ giao. Tuy nhiên, mục tiêu đặt ra của tỉnh Khánh Hòa sẽ khó trở thành hiện thực. Bởi tính đến giữa tháng 5/2025, giá trị giải ngân chưa có nhiều bứt phá, trong khi khối lượng giải ngân còn lại khá nhiều. Điều đó đã tạo áp lực giải ngân cho quý II và cả năm 2026 cho Khánh Hòa là rất lớn.

Phân bổ “tốc độ”, giải ngân “rùa bò”

Năm 2026, tỉnh Khánh Hòa được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn đầu tư công hơn 15.411 tỷ đồng. Theo đó, UBND tỉnh đã rất quyết liệt triển khai và hoàn thành phân bổ nguồn vốn 100% ngay vào tháng đầu năm. Qua đó, tạo thuận lợi cho các chủ đầu tư, các dự án kịp thời triển khai, góp phần vào sự tăng trưởng kinh tế “2 con số” của tỉnh trong năm.

Nguồn vốn đã kịp đến tay, nhưng việc giải ngân của các địa phương, các chủ đầu tư dự án sử dụng vốn đầu tư công lại quá chậm. Cụ thể, tính đến giữa tháng 5/2026, công tác giải ngân của tỉnh Khánh Hòa chỉ đạt 16,4% kế hoạch vốn mà Thủ tướng Chính phủ giao, tức khoảng trên 2.528 tỷ đồng.

Mặc dù, công tác giải ngân vốn được đánh giá là cao hơn mức bình quân chung của cả nước (15,4 %). Thế nhưng, đó chưa phải là kết quả đáng ghi nhận. Bởi mục tiêu mà tỉnh Khánh Hòa đặt ra là đến hết quý II/2026 phải đạt tối thiểu 50% vốn, nhưng thời gian không còn nhiều trong khi vốn giải ngân chỉ đạt trên 16%, còn tới 12.883 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Ngọc Minh, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa cho biết, đối với khối xã, phường, toàn tỉnh còn 34 xã, phường có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung của cả nước. Đáng nói còn 4 xã, phường chưa thực hiện giải ngân kế hoạch vốn được giao và có 2 xã, phường có tỷ lệ giải ngân chỉ dưới 1%.

Đối với các đơn vị khối tỉnh, mặc dù có 4 đơn vị có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung của cả nước, nhưng còn đó 5 đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung của cả nước và 1 đơn vị chưa thực hiện giải ngân kế hoạch vốn.

Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa cho biết thêm, đối với một số dự án trọng lực, trọng điểm, tình hình giải ngân vốn cũng không mấy khả quan. Cụ thể, tổng kế hoạch vốn giao cho các dự án này tính đến giữa tháng 5/2026 trên 6.722 tỷ đồng, chiếm 43,62% tổng kế hoạch vốn được giao. Tuy nhiên, đến thời điểm trên, tỷ lệ giải ngân chỉ đạt 4,34% (trên 291 tỷ đồng). So với khoảng đầu tháng 5, giá trị giải ngân chỉ tăng hơn 20 tỷ đồng, không có nhiều chuyển biến so với chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh.

“Điểm nghẽn” lớn kìm hãm giải ngân

Theo nhận định khách quan của lãnh đạo Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa, “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay dẫn đến công tác giải ngân vốn đầu tư công chậm vẫn nằm ở công tác giải phóng mặt bằng, công tác đấu thầu và tiến độ hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Đến thời đểm này, nhiều dự án vẫn đang trong giai đoạn cắm mốc ranh giới, lập trích đo bản đồ thu hồi đất, hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật phục vụ kiểm kê, bồi thường nên chưa thể thực hiện giải ngân. Bên cạnh đó, một số địa phương mới được phân bổ vốn hoặc đang trong quá trình lựa chọn nhà thầu nên chưa phát sinh khối lượng để thanh toán.

Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng tỉnh Khánh Hòa Phạm Minh Tân chia sẻ, năm 2026, kế hoạch vốn đầu tư được giao cho đơn vị thực hiện các dự án hơn 1.425 tỷ đồng. Đến nay, công tác giải ngân chỉ đạt hơn 85 tỷ đồng, tương đương khoảng 6% kế hoạch.

Nguyên nhân chủ yếu do trong quá trình triển khai dự án đã gặp nhiều khó khăn, vướng mắc về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Việc xác định nguồn gốc đất, phê duyệt giá đất và hoàn thiện thủ tục đất đai tại một số địa phương chưa đáp ứng tiến độ yêu cầu. Ngoài ra, nhiều dự án gặp vướng mắc về chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, chồng lấn ranh giới đất rừng, quy hoạch và thủ tục đầu tư... nên đã gây ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

Theo lãnh đạo Kho bạc Nhà nước khu vực XIV tỉnh Khánh Hòa, tiến độ giải ngân giữa các nhóm vốn hiện có sự khác biệt nhất định. Phần vốn do Sở Tài chính thực hiện đạt tương đối cao so với kế hoạch. Trong khi đó, phần vốn chi từ Kho bạc Nhà nước, tiến độ giải ngân tập trung chủ yếu ở các dự án đầu tư xây dựng, giao thông và giải phóng mặt bằng, vốn đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục, triển khai thi công và xử lý mặt bằng tại một số dự án thì có chậm.

Cụ thể, tỷ lệ giải ngân ở lĩnh vực giao thông chỉ đạt 5,28%, tương đương khoảng trên 247 tỷ đồng so với kế hoạch vốn đầu tư giao trên 4.680 tỷ đồng. Ở lĩnh vực đầu tư hạ tầng khu, cụm công nghiệp và khu kinh tế, tỷ lệ giải ngân chỉ đạt 7,12%, tương đương khoảng trên 25 tỷ đồng so với kế hoạch vốn đầu tư giao trên 357 tỷ đồng.

Với lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy lợi và thủy sản, tỷ lệ giải ngân vốn mới đạt 1,62%, tương đương khoảng trên 12,4 tỷ đồng so với kế hoạch vốn đầu tư giao trên 769 tỷ đồng. Ở lĩnh vực đầu tư hạ tầng kỹ thuật khu dân cư, tái định cư, tỷ lệ giải ngân chỉ đạt 1,4%, tương đương khoảng trên 6 tỷ đồng so với kế hoạch vốn đầu tư giao trên 453 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Ngọc Minh, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa nêu rõ, “điểm nghẽn” không chỉ nằm ở nguyên nhân trên, mà còn đến từ trách nhiệm, năng lực tổ chức thực hiện của các chủ đầu tư. Cụ thể, các chủ đầu tư chưa quyết liệt, chậm hoàn thiện thủ tục đầu tư, thiếu sự chỉ đạo sát sao trong công tác giải ngân… dẫn đến nguồn vốn chưa giải ngân được.

Siết chặt kỷ luật, xử lý trách nhiệm chậm giải ngân

Ngay khi hoàn thành phân bổ nguồn vốn, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều văn bản chỉ đạo quyết liệt nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư công. Tuy nhiên, với tiến độ giải ngân như hiện nay tại một số địa phương và các chủ đầu tư dự án thì mục tiêu đặt ra sẽ khó đạt như kỳ vọng.

Ông Nguyễn Ngọc Minh, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa cho biết, công tác giải ngân đạt kết quả tích cực hay không phần lớn nằm ở tinh thần, trách nhiệm của chủ đầu tư các dự án. Nhiều xã, phường, đến thời điểm báo cáo tiến độ giải ngân vốn vẫn không chấp hành nghiêm chế độ báo cáo tuần, mặc dù Sở Tài chính đã nhắc nhở, đôn đốc nhiều lần nhưng đến thời điểm báo cáo vẫn không cập nhật báo cáo số liệu giải ngân. Cụ thể như: phường Nha Trang; Bắc Nha Trang; xã Nam Ninh Hòa; xã Cà Ná.

Theo Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa, ngoài nguồn vốn chưa giải ngân, trong thời gian tới đây tỉnh sẽ tiếp nhận nguồn vốn bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam với số vốn đã bố trí năm 2026 trên 1.661 tỷ đồng do Bộ Xây dựng điều chuyển về và nguồn vốn cho dự án di dân, tái định cư các Nhà máy Điện hạt nhân với số vốn năm 2026 trên 4.895 tỷ đồng. Như vậy, áp lực giải ngân trong năm

2026 sẽ rất lớn.

Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa cho biết, để đảm bảo chỉ tiêu giải ngân trong quý II/2026 và hết năm 2026 đạt 100% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, Sở Tài chính đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các chủ đầu tư khẩn trương thực hiện quyết liệt, đồng bộ, kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tạo chuyển biến rõ rệt trong giải ngân vốn đầu tư công.

Bên cạnh đó, chủ đầu tư và các địa phương phải nỗ lực tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc, phấn đấu hoàn thành trước thời hạn đã được Chủ tịch UBND tỉnh giao tại Thông báo kết luận số 313/TB-UBND ngày 13/5/2026, nhằm đẩy nhanh công tác giải ngân và giảm áp lực cho các tháng cuối năm 2026. Đồng thời kiến nghị UBND tỉnh nghiêm khắc phê bình Chủ tịch UBND các xã, phường không cập nhật báo cáo số liệu giải ngân. Phê bình các đơn vị, các xã, phường có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung của cả nước.

Liên quan đến công tác giải ngân vốn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trần Hòa Nam cũng đã yêu cầu các đơn vị phân công rõ trách nhiệm đối với từng dự án, bám sát tiến độ theo tuần, tháng và kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh. Không để “vốn đợi dự án”, những dự án chậm, không có khả năng giải ngân sẽ bị xem xét điều chuyển vốn sang công trình có tiến độ tốt hơn.

UBND tỉnh Khánh Hòa sẽ xử lý nghiêm các trường hợp thiếu tinh thần trách nhiệm, gây ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn. Qua đó, để chấn chỉnh và thấy rõ trách nhiệm của người đứng đầu nhằm đẩy nhanh hơn nữa công tác giải ngân trong các tháng tiếp theo.