ASEAN tăng cường hợp tác để ứng phó với các bất ổn toàn cầu

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cần có biện pháp sớm giải quyết các tác động bất lợi từ việc thuế quan tăng thông qua các quy định kiểm soát xuất xứ, khắc phục các lỗ hổng trong quá trình trung chuyển, đồng thời đưa ra chính sách chuyển hướng hoạt động thương mại.

Phát biểu tại Hội nghị thường niên lần thứ 48 của Liên đoàn các Hiệp hội Kinh tế ASEAN, Thống đốc Ngân hàng trung ương Malaysia (BNM) Abdul Rasheed Ghaffour cho biết, mục đích của chiến lược này nhằm thúc đẩy giao thương, đồng thời quản lý hiệu quả việc dư thừa năng suất ở khu vực Đông Nam Á, cũng như các quốc gia lân cận.

Về lâu dài, ASEAN cần tăng cường hội nhập khu vực và duy trì chủ nghĩa đa phương. Điều này có nghĩa là ASEAN cần triển khai hiệu quả các hiệp định thương mại như Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và thỏa thuận Khung Kinh tế số ASEAN (DEFA) sắp hoàn tất. Các thỏa thuận này sẽ giúp ASEAN nâng cao nguồn cung nội khối, giảm chi phí kinh doanh và thúc đẩy thương mại trong khu vực. Bên cạnh đó, việc đa dạng và củng cố quan hệ đối tác thương mại, đặc biệt là với các nền kinh tế lớn và mới nổi, không chỉ là biện pháp phòng ngừa bất ổn mà còn là chiến lược phục hồi trong dài hạn.

Hiện nay, mối quan hệ ASEAN – Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc không chỉ giới hạn ở giá trị văn hóa, mà còn mở rộng sang các ngành công nghiệp có giá trị cao. Các tổ chức như Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng châu Á đã cam kết đầu tư 50 tỷ USD vào các dự án liên quan đến môi trường, khí hậu tại ASEAN. Trong khi đó, kể từ năm 2006, Quỹ Hội nhập Nhật Bản – ASEAN đã cung cấp hơn 894 triệu USD dưới hình thức tài trợ cho các hoạt động thúc đẩy hội nhập kinh tế, ứng phó với thiên tai và phát triển nguồn nhân lực.

Ngoài ra, việc tăng cường thỏa thuận với Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia Mỹ Latinh sẽ giúp ASEAN đa dạng hóa quan hệ đối tác và mở ra các lĩnh vực tăng trưởng mới. Kim ngạch thương mại ASESAN – EU đã vượt 200 tỷ USD mỗi năm, đưa ASEAN trở thành đối tác thương mại lớn thứ 3 của EU. Mặc dù thương mại với Mỹ Latinh nhỏ hơn, khoảng 32 tỷ USD, song hai bên vẫn còn nhiều tiềm năng hợp tác khác.

Bằng cách triển khai hiệu quả các hiệp định thương mại, thúc đẩy quan hệ với các đối tác ngoài khu vực, ASEAN có thể định vị mình là đối tác toàn cầu đáng tin cậy và có khả năng cạnh tranh.

Cũng trong khuôn khổ hôi nghị, Thống đốc BNM Abdul nhận định, thanh toán xuyên biên giới thông qua mã QR của ASEAN đã tăng mạnh, đạt 12,9 triệu giao dịch trong nửa đầu năm 2025, qua đó tạo tiền đề để mở rộng hơn nữa các sáng kiến tăng cường kết nối khu vực. Dựa trên các sáng kiến của ASEAN, các đối tác trong khu vực đang mở rộng ranh giới của thanh toán kỹ thuật số, qua đó giúp thực hiện gần như ngay lập tức các giao dịch bán lẻ.

Sáng kiến thanh toán xuyên biên giới Nexus của Malaysia cũng giúp người lao động, doanh nghiệp nhỏ tăng cường khả năng tiếp cận tài chính mà không cần thông qua các thủ tục phức tạp của ngân hàng. Ngoài thanh toán kỹ thuật số, ngành tài chính Malaysia cũng đang nỗ lực đẩy mạnh thanh toán bằng tiền nội địa và kết nối rộng hơn với thị trường vốn và ngân hàng để giúp các doanh nghiệp phát huy tiềm năng của mình.

Ở cấp độ chính sách, thỏa thuận DEFA sắp được hoàn tất đang tạo tiền đề để thiết lập một nền kinh tế số không biên giới thông qua hài hòa các quy định về quản trị dữ liệu, thanh toán điện tử, nhận dạng kỹ thuật số và đảm bảo an ninh mạng. Những nỗ lực này của ASEAN đang mang lại lợi ích cho hàng triệu người dân trong nền kinh tế số.