Việt Nam trở thành trung tâm thương mại thế hệ mới hàng đầu ASEAN

Ngày 6/11, trang businesstimes.com.sg (Singapore) đăng bài viết nhấn mạnh Việt Nam đã trở thành trung tâm thương mại thế hệ mới hàng đầu Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) nhờ năng lực sản xuất và tăng trưởng xuất khẩu, trong khi chính phủ đẩy mạnh đầu tư nhằm thực hiện các cải cách đầy tham vọng và các mục tiêu tăng trưởng cho năm 2026.

Theo bài viết, so với các nước trong khu vực, năng lực cạnh tranh của Việt Nam ngày càng tăng và điều này đang giúp Việt Nam vươn lên trở thành một trong những trung tâm sản xuất hàng đầu thế giới.

Trong báo cáo do Bộ phận nghiên cứu và phân tích kinh tế toàn cầu Allianz Research (Đức) công bố ngày 5/11, vị thế của Việt Nam được củng cố khi được xếp hạng là trung tâm thương mại thế hệ mới tiềm năng thứ hai, sau Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE). Động lực cho sự bứt phá của Việt Nam đến từ đà tăng mạnh của xuất khẩu và thỏa thuận thuế quan mới với Mỹ, qua đó củng cố vai trò của Việt Nam như một trung tâm của quá trình “tái định tuyến” chuỗi sản xuất châu Á.

Báo cáo cho rằng Việt Nam ngày càng có nhiều thỏa thuận thương mại tự do, trong khi chi phí lao động phải chăng và rổ hàng xuất khẩu đa dạng – những yếu tố góp phần nâng cao tầm ảnh hưởng của Việt Nam. Bên cạnh đó, Việt Nam còn hưởng lợi từ những biến động trong khu vực như xu hướng dịch chuyển sản xuất ra ngoài Trung Quốc và quá trình khu vực hóa thương mại.

Dù đối mặt với môi trường kinh tế toàn cầu đầy thách thức, bao gồm thuế quan tăng, chuỗi cung ứng dịch chuyển và căng thẳng địa chính trị, nhưng ngành xuất khẩu của Việt Nam vẫn thể hiện khả năng chống chịu mạnh mẽ.

Tháng 10/2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 42,1 tỷ USD (tăng 17,5% so với cùng kỳ năm ngoái). Trong 10 tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam lần lượt tăng 16,2% và 18,6%. Dù vậy, xét theo tháng, sau khi điều chỉnh yếu tố mùa vụ, xuất khẩu hàng hóa tháng 10/2025 giảm 3,5% - đây là chỉ dấu cho thấy mức thuế quan mới của Mỹ đang bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt hơn đến nền kinh tế Việt Nam.

Nhà kinh tế học Adam Ahmad Samdin tại tổ chức nghiên cứu và tư vấn kinh tế toàn cầu Oxford Economics (Anh) cho rằng tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 có nguy cơ bị ảnh hưởng vì các biện pháp thuế quan của Mỹ. Dù vậy tác động của thuế quan Mỹ cũng có thể được bù đắp một phần nhờ nhu cầu đối với hạ tầng liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) ổn định đến năm 2026.

Trong khi đó, ngành sản xuất của Việt Nam ghi nhận dấu hiệu phục hồi mạnh mẽ vào đầu quý IV/2025. Theo S&P Global, Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) đối với ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 10 đã tăng mạnh lên 54,5 điểm, so với 50,4 điểm trong tháng 9. Mức tăng này phản ánh sự tăng trưởng về sản lượng và số lượng đơn đặt hàng mới, đặc biệt là lần đầu tiên trong năm số lượng các đơn đặt hàng xuất khẩu mới tăng.

Du lịch là một điểm sáng khác trong bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2025. Tháng 10/2025, lượng khách quốc tế tăng mạnh ở mức 22,1% so với cùng kỳ năm 2024, sau khi tăng 19,5% tháng 9/2025. Điều này cho thấy Việt Nam ngày càng được quan tâm với tư cách là điểm đến du lịch.

Nhà kinh tế Samdin khuyến nghị ngành du lịch cần tiếp tục hỗ trợ chi tiêu trong nước dù đà tăng trưởng tiêu dùng cá nhân đã đạt đỉnh do tốc độ tăng trưởng tiền lương điều chỉnh theo lạm phát đã chững lại.

Báo cáo cũng ghi nhận tỷ lệ lạm phát của Việt Nam đã giảm xuống còn 3,25% tháng 10/2025. Giải ngân đầu tư từ ngân sách nhà nước tăng hơn 29% so với tháng 9/2024, theo đó duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ trong quý III/2025. Trong khi đó, Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV đề xuất thâm hụt ngân sách ở mức 4,2% GDP năm 2026 (tăng so với mức 3,1% năm 2024) - điều này cho thấy cam kết mạnh mẽ của chính phủ trong việc tăng chi tiêu để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đầu tư nước ngoài cũng đang đổ vào Việt Nam với tốc độ nhanh. Từ tháng 1-10/2025, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng 8,8% so với cùng kỳ năm 2024 - đạt 21,3 tỷ USD, mức cao nhất trong 10 tháng đầu năm kể từ năm 2007.

Ngoài ra, vốn FDI đăng ký (phản ánh dòng vốn đầu tư trong tương lai), tăng 15,6% lên 31,52 tỷ USD - điều này cho thấy niềm tin mạnh mẽ của nhà đầu tư vào triển vọng kinh tế dài hạn của Việt Nam.