Ba Lan bị phạt 500.000 euro/ngày vì khai thác mỏ than non lộ thiên

Mỏ than non lộ thiên Turow ở Ba Lan. Ảnh: Reuters

Tòa án Công lý của Liên minh châu Âu (IJEU) cho biết Ba Lan sẽ phải nộp một khoản tiền phạt là 500.000 euro/ngày cho Ủy ban châu Âu (EC) vì không tuân thủ một yêu cầu trước đó của tòa về việc ngừng hoạt động khai thác mỏ than non lộ thiên Turow.

Ba Lan, quốc gia phụ thuộc vào than đá, đang tranh cãi với CH Séc liên quan đến khu mỏ này. Phía Séc cho rằng mỏ Turow gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống của các cộng đồng ở khu vực biên giới.

Praha đã khiếu nại lên EC và năm ngoái, EC đã khởi động một tiến trình tư pháp chống lại Ba Lan, khẳng định rằng Vácsava vi phạm luật pháp của Liên minh châu Âu (EU).

Séc cũng đưa vụ kiện này lên tòa CJEU có trụ sở tại Luxembourg, tòa cấp cao nhất của châu Âu, và đã được các thẩm phán ủng hộ khi tòa tạm thời yêu cầu Ba Lan ngừng hoạt động khai mỏ Turow cho đến khi có phán quyết cuối cùng. Séc cũng đề nghị mức phạt 5 triệu euro/ngày.

Ngày 20/9, tòa đã đồng ý với đề nghị phạt, song giảm mức phạt xuống 500.000 euro/ngày. 

Turow là một mỏ lộ thiên lớn nằm ở phía Tây Nam Ba Lan, do Tập đoàn Năng lượng nhà nước Polska Grupa Energetyczna (PGE) khai thác.

Đây là một trong những mỏ than non lớn nhất ở Ba Lan, với trữ lượng ước tính khoảng 760 triệu tấn, sản lượng hằng năm khoảng 27,7 triệu tấn.

Giấy phép khai thác mỏ này lẽ ra hết hạn vào tháng 4/2020, nhưng vào tháng 3/2020, Chính phủ Ba Lan đã gia hạn thêm 6 năm,  muốn để PGE Group tiếp tục khai thác tại địa điểm này cho đến năm 2044.

Năm 2019, PGE Group đề xuất mở rộng mỏ đến khu vực chỉ cách biên giới với Séc khoảng 70m và sâu hơn đã vấp phải sự phản đối của cộng đồng người Séc và Đức gần đó, do lo ngại tác động môi trường từ mỏ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của họ cũng như với các con sông gần đó ở Đức.

Tổ chức môi trường Greenpeace Berlin đã công bố hai nghiên cứu cho thấy nước lưu vực Zittau đang bị cạn kiệt, các tuyến đường thủy như Neisse và Oder bị ô nhiễm vĩnh viễn do các kim loại nặng và việc tiếp tục khai thác sẽ làm ô nhiễm và hạ thấp nguồn nước ngầm, đồng thời gây sụt lún đất ở thành phố Zittau của Đức. Với Séc - mỗi giây bơm, mỏ Turow rút 40l từ nước ngầm ở biên giới phía Séc.

Về phần mình, Vácsava nêu rõ mỏ Turow rất cần thiết cho an ninh năng lượng, tạo ra khoảng 5% điện năng của Ba Lan.

PGE cho biết việc ngừng khai thác sẽ dẫn tới thiếu nhiên liệu oho nhà máy điện lân cận, đồng nghĩa với việc ngừng hoạt động tạm thời đe dọa sinh kế của 80.000 người. Đây cũng là công trình cung cấp nhiệt và nước nóng duy nhất cho các bệnh viện, trường học và 1.400 ngôi nhà ở thị trấn Bogatynia gần đó./.