Bắc Kạn khuyến cáo hạn chế dùng nước suối sau vụ vỡ đập hồ chứa thải quặng

Tại phiên chất vấn của Kỳ họp thứ 24 (HĐND tỉnh Bắc Kạn khóa X, nhiệm kỳ  2021 - 2026), đại biểu Nông Thị Ngọc Hân (đơn vị huyện Chợ Đồn) đã chất vấn việc tham mưu, chỉ đạo, thực hiện khắc phục sự cố tràn bùn thải từ hồ thải quặng đuôi của xưởng tuyển Mỏ kẽm chì Chợ Điền (xã Bản Thi, huyện Chợ Đồn) do Chi nhánh Kim loại màu Bắc Kạn (trực thuộc Công ty Cổ phần Kim loại màu Thái Nguyên) vận hành quản lý; hỗ trợ thiệt hại cho người dân, phục hồi môi trường những khu vực bị ảnh hưởng trong thời gian tới.

Đến nay, Chi nhánh Kim loại màu Bắc Kạn cơ bản đã thu gom xong lượng bùn thải và lưu trữ tại các vị trí theo quy hoạch, khắc phục xong bờ đập vỡ. Đơn vị cùng hai địa phương đã thống kê, bồi thường cơ bản xong 98% số hộ với số tiền gần 4 tỷ đồng, cơ bản thỏa đáng theo đúng quy định của pháp luật, không có tình trạng đơn thư bức xúc của người dân. Tuy nhiên, việc theo dõi, giám sát về chất lượng nước dòng sông suối khu vực bị ảnh hưởng sự cố, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Kạn vẫn đang phối hợp, chỉ đạo cơ quan chuyên môn, cùng phối hợp với đơn vị liên quan lấy mẫu để phân tích, đánh giá và vẫn khuyến cáo người dân hạn chế sử dụng nước trong sinh hoạt...

Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Kạn Hoàng Thanh Oai cho biết, đây là sự cố thiên tai hy hữu, có tác động khá lớn đến hai tỉnh Bắc Kạn và Tuyên Quang. Lượng bùn thải quặng đuôi khoảng 30.000m3 gây ảnh hưởng đến 31 hộ dân ở xã Bản Thi, 131 hộ dân ở xã Yên Thịnh (huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn) và 159 hộ dân ở xã Bình Phú, huyện Chiêm Hóa (tỉnh Tuyên Quang).

Khi sự cố xảy ra, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Kạn và chính quyền địa phương đã thông báo tới hộ gia đình, tổ chức dọc theo triền sông suối ở khu vực bị ảnh hưởng và yêu cầu không sử dụng nguồn nước từ các sông suối này... Sở phối hợp báo cáo về Bộ Tài nguyên và Môi trường bởi theo Luật bảo vệ môi trường, đây là trường hợp sự cố môi trường quốc gia, ảnh hưởng tới hai tỉnh, việc xử lý sự cố có một phần trách nhiệm của Bộ.

Ngay sau đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã cử đoàn công tác lên lấy mẫu để phân tích về nước và chất thải bùn lắng, xác định mức độ tác động ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của nhân dân. Qua đánh giá, một số chỉ số nước thải thời điểm đó vượt quá ngưỡng, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có văn bản chỉ đạo hai tỉnh thu gom các chất thải, bùn thải trôi chảy ra và thống kê thiệt hại, khắc phục ngay.

Trước đó, TTXVN tại Bắc Kạn đã thông tin, từ tháng 9/2024, do ảnh hưởng của bão số 3 gây mưa to, kéo dài, nước ngập xoáy vào chân đập đã gây sạt lở, vỡ hồ chứa thải số 1 xưởng tuyển khoáng của Mỏ kẽm chì Chợ Điền tại thôn Bản Nhượng, xã Bản Thi của Công ty Cổ phần Kim loại màu Thái Nguyên - Vimico.

Sự cố này đã làm bùn và nước thải trong hồ thải chảy trôi theo nước mưa lũ xuống phía hạ lưu, làm ảnh hưởng đến một số hộ dân, tràn ra suối Bản Thi, suối Yên Thịnh. Ngay sau khi gặp sự cố, Chi nhánh Kim loại màu Bắc Kạn - TMC thuộc Công ty Cổ phần Kim loại màu Thái Nguyên - Vimico đã huy động lực lượng, phương tiện tại chỗ để khắc phục sự cố hồ thải và thu dọn bùn thải bị chảy tràn.

UBND huyện Chợ Đồn đã ban hành văn bản chỉ đạo Chi nhánh Kim loại màu Bắc Kạn - TMC khẩn trương huy động nhân lực, phương tiện, vật tư khắc phục ngay vị trí thân đập bị sạt lở và dọn dẹp bùn thải, gia cố hồ thải đảm bảo an toàn. Đồng thời chỉ đạo UBND xã Bản Thi, Yên Thịnh phối hợp với công ty khẩn trương khắc phục sự cố. UBND huyện Chợ Đồn đã làm việc với UBND huyện Chiêm Hóa (tỉnh Tuyên Quang) để tiếp nhận thông tin ảnh hưởng môi trường nước ở huyện liên quan đến sự cố; báo cáo UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Công Thương biết để kiểm tra. UBND tỉnh Bắc Kạn cũng đã thành lập Tổ điều tra sự cố, Tổ giúp việc điều tra sự cố để đánh giá nguyên nhân, xác định trách nhiệm và giải pháp...