“Bánh vẽ” sâm Ngọc Linh: Bài 1 - Biến đất rừng tự nhiên thành đất trống

Với "bánh vẽ" sâm Ngọc Linh, thông qua Dự án Nông trại hữu cơ Tuyết Sơn Kon Plông, Công ty cổ phần tập đoàn Mỹ Hạnh (Công ty MHG) có trụ sở ở quận Cầu Giấy (Hà Nội) đã huy động rất nhiều người đầu tư vào dự án trồng sâm Ngọc Linh trên giấy của công ty để trục lợi.

Liên quan đến các dấu hiệu sai phạm của Công ty MHG, hiện Cơ quan điều tra đang làm rõ dấu hiệu lừa đảo góp vốn dưới hình thức mua cổ phần tại Công ty MHG.

Bài 1: Biến" đất rừng tự nhiên thành đất trống

Dự án Nông trại hữu cơ Tuyết Sơn Kon Plông của Hợp tác xã nông nghiệp Tuyết Sơn Kon Plông thuộc Công ty cổ phần tập đoàn Mỹ Hạnh (Công ty MHG) được Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum cấp chủ trương đầu tư năm 2016 (số 1626/QĐ-UBND). Đến năm 2018 tỉnh Kon Tum có quyết định điều chỉnh dự án. Dự án có quy mô 46 ha thực hiện tại 2 xã Măng Cành và Đăk Long huyện Kon Plông.

*Phá đất rừng làm dự án?

Dự án được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 có quy mô 36 ha trồng cây dược liệu (Sâm Dây, Đương Quy) cùng các loại hoa, rau, cây cảnh, cây gia vị…. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, lực lượng chức năng khi điều tra, kiểm tra đã phát hiện có nhiều diện tích đất rừng tự nhiên bị xâm hại.

Cụ thể, khi thanh tra toàn diện việc chấp hành quy định pháp luật của nhà đầu tư trong thực hiện dự án, đoàn thanh tra tỉnh Kon Tum phát hiện tại các lô 2, 5 khoảnh 9, lô 15 khoảnh 5, lô 6 khoảnh 15 tiểu khu 474 xã Măng Cành có hơn 2,5 ha đất trống. Kết quả đối chiếu hiện trạng rừng đã cho thuê, diện tích đất trống trên là đất rừng tự nhiên TXB, TXN, TXK (kết luận số 3337/KL-UBND ngày 7/10/2022 do ông Lê Ngọc Tuấn, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Kon Tum ký). Trao đổi với phóng viên, một lãnh đạo phòng Quản lý bảo vệ rừng và bảo tồn thiên nhiên tỉnh Kon Tum cho biết: Hiện trạng đất rừng tự nhiên (TXB, TXN, TXK) là đất rừng thường xanh, rừng nghèo và khác. Đất rừng này có cây rừng tự nhiên. Còn đất trống không có cây rừng tự nhiên. "Nhà nước giao hoặc cho thuê diện tích rừng, công ty được phép thực hiện các hoạt động sản xuất theo luật. Đồng thời, công ty phải có nghĩa vụ bảo vệ, bảo vệ nguyên vẹn với diện tích rừng tự nhiên đang có" ông Nguyễn Văn Nam, Chi cục phó Chi cục Kiểm lâm tỉnh Kon Tum khẳng định.

Thực tế, khi phóng viên vào hiện trường, tại khu vực trồng sâm dây, nhiều cây bị rừng ngã đỗ, một số cây rừng có đường kính lớn bị xẻ tại chỗ. Hiện trường quanh khu  trồng sâm dây, có nhiều cây rừng tự nhiên bị ngã, quanh dự án nhiều cây rừng bị hạ, chỉ còn trơ gốc... Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo một công ty trồng được liệu ở Kon Tum cho biết: Thực tế khi trồng được liệu như Sâm Dây, Đương Quy hay hoa, diện tích trồng phải sạch, không phải trồng dưới tán rừng vì các loại cây dược liệu trên ưa ánh sang không thể trồng dưới tán rừng. Ngoài ra, tại dự án, từ cổng vào còn có một hồ nước được đào khá rộng, chủ dự án còn dựng cả máy bơm, đường ống để hút nước phục vụ tưới tiêu.

Việc để hơn 2,5 ha đất rừng tự nhiên thành đất trống, theo kết luận thanh tra, chủ đầu tư đã không quản lý, bảo vệ rừng chặt chẽ, dẫn đến thiệt hại một phần diện tích đất rừng tự nhiên, không giữ được hiện trạng được giao ban đầu. Chủ dự án tự ý phát luỗng thực bì dưới tán rừng vi phạm điểm a, Khoản 2, Điều 79 Luật Lâm nghiệp.

*Đợi… xử lý nghiêm

Mặc dù kết luận số 3337/KL-UBND do ông Lê Ngọc Tuấn, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Kon Tum ký từ tháng 10/2022 nhưng đến nay việc xử lý trách nhiệm chủ đầu tư vẫn chưa được thực hiện.

Sau khi có kết luận thanh tra trên, lực lượng chức năng trong tỉnh Kon Tum đã tiến hành kiểm tra, xác minh thực tế sai phạm của Hợp tác xã Tuyết Sơn Kon Plông.

Trao đổi với phóng viên về các sai phạm để "biến" đất rừng tự nhiên thành đất trống, ông Nguyễn Văn Nam, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Kon Tum cho biết: Quan điểm là lý nghiêm, sai đến đâu xử đến đó. Hiện nay lực lượng kiểm lâm nói riêng và các cơ quan được giao nhiệm vụ thụ lý, xử lý vụ việc đang gặp một số khó khăn trong việc thực hiện chức trách cũng như thẩm quyền. Cụ thể, dự án thay đổi chủ doanh nghiệp, thay đổi người đại diện pháp lý. Lực lượng chức năng nhiều lần làm việc, chủ dự án có cử, bố trí người làm việc nhưng không cung cấp được các hồ sơ, tài liệu liên quan đến tính pháp lý, tài liệu xác định chủ dự án.

Người làm việc cũng không là người đại diện pháp luật của Hợp tác xã nông nghiệp Tuyết Sơn Kon Plông. Hiện Chi cục Kiểm lâm đang tiếp tục phối hợp với các sở, ngành để thu thập các hồ sơ đến diện tích đất, rừng được giao, cho thuê của dự án. Nếu khó khăn, Chi cục Kiểm lâm sẽ đề nghị với Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh để có chỉ đạo. Đối với Hợp tác xã nông nghiệp Tuyết Sơn Kon Plông chúng tôi sẽ tiếp tục xác định tính chất, mức độ vi phạm để xử lý. Nếu cần chúng tôi sẽ đề nghị phối hợp với lực lượng công an giải quyết vụ việc.

Ngoài việc "biến" đất rừng tự nhiên thành đất trống, dự án trên còn bị thanh tra phát hiện nhiều sai phạm khác như các hạng mục đã xây dựng thêm nhà kho, nhà làm việc, công trình phụ, bể chứa nước, sân phơi. Tất cả hạng mục trên  chưa được cơ quan có thẩm quyền thẩm định hồ sơ thiết kế. Ngoài ra, chủ dự án không thực hiện báo cáo hình hình hoạt động đầu tư, báo cáo giám sát đầu tư theo quy định.

Hiện tại dự án Dự án Nông trại hữu cơ Tuyết Sơn Kon Plông đã bị lực lượng chức năng thu hồi một phần dự án. Cụ thể, ngày 19/6/2023, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kon Tum đã có thông báo về việc chấm dứt một phần hoạt động Dự án nông trại hữu cơ Tuyết Sơn Kon Plông với diện tích mặt đất dự kiến sử dụng là 9 ha với mục tiêu chuyên trồng rau, hoa, quả theo tiêu chuẩn VietGap. Đây là giai đoạn 2 của dự án, dự kiến triển khai từ quý I đến quý IV năm 2019. Thời gian vận hành, sản xuất kinh doanh và cung cấp sản phẩm từ quý I/2020. Tuy nhiên đến năm 2022 dự án vẫn chưa triển khai (chậm hơn 2 năm). Việc chậm trễ đầu tư giai đoạn II của dự án đã vi phạm tiến độ đầu tư theo Quyết định chủ trương đầu tư và chưa được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trên thực tế, thuộc trường hợp quy định  tại Điểm b, Khoản 2, Điều 48 Luật Đầu tư năm 2020./.

>>>> Bài 2 - Huy động vốn từ sâm Ngọc Linh trồng trên… giấy