Báo chí và Nghị trường: Dòng chảy kiến tạo trong kỷ nguyên mới

Nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026), Quốc hội Khóa XVI bắt đầu nhiệm kỳ mới và tiếp nối các hoạt động kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), sáng 27/6, tại Nhà Quốc hội, Diễn đàn “Báo chí và Nghị trường: Dòng chảy kiến tạo trong kỷ nguyên mới” được tổ chức dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội và Hội Nhà báo Việt Nam.

Tham dự Diễn đàn có các Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; lãnh đạo các cơ quan của Văn phòng Quốc hội; nguyên lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam; các cơ quan báo chí; các chuyên gia, nhà quản lý, giảng viên và 250 sinh viên báo chí, truyền thông tiêu biểu đến từ các cơ sở đào tạo trên địa bàn Hà Nội.

Phát biểu tại Diễn đàn, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh, trải qua 101 năm hình thành và phát triển, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc, có nhiều đóng góp quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với báo chí, khẳng định báo chí cách mạng Việt Nam là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội và là diễn đàn tin cậy của nhân dân.

Báo chí là kênh thông tin đặc biệt quan trọng, truyền tải đầy đủ, kịp thời các hoạt động của Quốc hội đến cử tri và nhân dân cả nước. Qua đó, giúp người dân theo dõi, nắm bắt hoạt động của Quốc hội; nâng cao nhận thức và sự đồng thuận xã hội đối với các quyết sách lớn; đồng thời đưa luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội sớm đi vào cuộc sống.

Không chỉ làm nhiệm vụ thông tin, báo chí còn là cầu nối hiệu quả giữa Quốc hội với cử tri và nhân dân, phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng, những vấn đề thực tiễn của đời sống xã hội, qua đó giúp đại biểu Quốc hội có thêm thông tin đa chiều để thực hiện tốt chức năng lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Tại Diễn đàn, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh khẳng định, Diễn đàn không chỉ là một sự kiện nghề nghiệp có ý nghĩa, mà còn thể hiện tinh thần cùng nhau kiến tạo không gian đối thoại giữa Quốc hội, báo chí và thế hệ trẻ. Việc lựa chọn chủ đề “Báo chí và Nghị trường: Dòng chảy kiến tạo trong kỷ nguyên mới” xuất phát từ hai từ khóa quan trọng là “dòng chảy” và “kiến tạo”.

Thứ nhất là “dòng chảy”, bởi giữa nghị trường và báo chí chưa bao giờ tồn tại những ranh giới tách biệt. Nghị trường gắn chặt với đời sống xã hội, còn báo chí không thể đứng ngoài những vấn đề lớn của đất nước. Những nội dung được thảo luận tại nghị trường tác động trực tiếp đến cuộc sống của hàng triệu người dân. Báo chí chính là cầu nối đưa các quyết sách đến với công chúng, đồng thời chuyển tải suy nghĩ, mong muốn và kỳ vọng của người dân trở lại với cơ quan dân cử. Đó là dòng chảy hai chiều của thông tin, trách nhiệm và niềm tin.

Thứ hai là “kiến tạo”. Nếu trước đây báo chí thường được nhấn mạnh ở chức năng thông tin, tuyên truyền và phản biện xã hội, thì trong bối cảnh hiện nay, báo chí cần được nhìn nhận ở tầm vóc rộng lớn hơn, đó là tham gia vào quá trình kiến tạo nhận thức, kiến tạo sự đồng thuận và kiến tạo niềm tin xã hội. Báo chí góp phần tạo dựng môi trường thuận lợi để các chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống. Đây cũng chính là điểm gặp gỡ tự nhiên giữa Quốc hội và báo chí trong thời đại mới.

Chương trình gồm hai nội dung chính: “Tiếng nói Diên Hồng” với các tham luận, trao đổi chuyên sâu về mối quan hệ giữa báo chí và nghị trường; và “Truyền lửa – Sứ mệnh kiến tạo của người cầm bút trẻ”, nơi sinh viên đối thoại trực tiếp với các nhà báo, chuyên gia, đại biểu Quốc hội và nguyên đại biểu Quốc hội giàu kinh nghiệm.

Đóng góp thêm góc nhìn về truyền thông nghị viện trong bối cảnh hội nhập, bà Lê Thu Hà, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, cho biết qua hơn 30 năm công tác đối ngoại và hợp tác nghị viện, bà nhận thấy bạn bè quốc tế ngày nay không chỉ quan tâm Việt Nam đạt được những thành tựu gì mà còn muốn hiểu Việt Nam đã tạo dựng những thành tựu đó như thế nào. Họ đặc biệt quan tâm đến chất lượng thể chế, năng lực quản trị, tính minh bạch và hiệu quả hoạt động của Quốc hội.

Theo bà Lê Thu Hà, trong bối cảnh đó, truyền thông nghị viện không chỉ phản ánh hoạt động của Quốc hội mà còn góp phần truyền tải những giá trị của thể chế Việt Nam đến công chúng trong nước và quốc tế. Quốc hội không chỉ ban hành luật pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước mà còn góp phần kiến tạo các giá trị cốt lõi về quản trị, phát triển và hội nhập. Đây chính là nền tảng tạo nên uy tín quốc gia và sức mạnh mềm của Việt Nam.

Bà nhấn mạnh, để những giá trị đó được xã hội và cộng đồng quốc tế hiểu đúng, báo chí giữ vai trò cầu nối không thể thiếu. Trong giai đoạn mới, truyền thông nghị viện cần tập trung vào ba nội dung trọng tâm: truyền thông theo tư duy chiến lược; truyền tải giá trị của thể chế thay vì chỉ phản ánh sự kiện; đồng thời xây dựng hệ sinh thái truyền thông hiện đại, đa nền tảng, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo.

“Trong thời đại số, giá trị lớn nhất của báo chí nghị trường không phải là đưa tin nhanh nhất mà là cung cấp thông tin chính xác, chính thống, giúp công chúng hiểu đúng về các quyết sách của Quốc hội, qua đó góp phần nâng cao hình ảnh, uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế”, bà Lê Thu Hà nhấn mạnh.

Một trong những điểm nhấn của sự kiện là trưng bày 101 hình ảnh, tư liệu, bìa báo, bài viết và tranh cổ động về các cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, các kỳ họp Quốc hội, hoạt động tiếp xúc cử tri, công tác lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Hoạt động trưng bày góp phần làm nổi bật vai trò của báo chí trong việc kết nối ý Đảng với lòng dân, đưa hơi thở cuộc sống đến nghị trường và lan tỏa các quyết sách của Quốc hội đến với Nhân dân. Công chúng cũng có dịp tiếp cận nhiều bìa báo, ấn phẩm báo chí quý...

Diễn đàn không chỉ là dịp nhìn lại truyền thống đồng hành giữa Quốc hội và báo chí cách mạng Việt Nam, mà còn góp phần bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm xã hội cho thế hệ người làm báo tương lai; đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa các cơ quan dân cử, cơ quan báo chí và các cơ sở đào tạo báo chí - truyền thông trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Tại Diễn đàn, nhiều sinh viên đã đặt các câu hỏi trực tiếp với đại biểu Quốc hội, nguyên đại biểu Quốc hội, lãnh đạo các cơ quan báo chí cùng các chuyên gia trong lĩnh vực báo chí, truyền thông. Những vấn đề được nêu ra đều nhận được sự trao đổi, giải đáp thẳng thắn, cởi mở và sâu sắc, góp phần lan tỏa tinh thần đối thoại, trách nhiệm và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ đối với sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam.