Bất ổn thương mại kéo dài có thể khiến đầu tư toàn cầu giảm 10%

Theo Oxford Economics, bất ổn thương mại sẽ tác động mạnh đến tăng trưởng toàn cầu, khiến đầu tư kinh doanh tại Liên minh châu Âu (EU) và Anh giảm 2% trong năm nay.

Do bất ổn gia tăng, các doanh nghiệp tại các nền kinh tế lớn, trong đó có EU, dự kiến sẽ cắt giảm các kế hoạch đầu tư. Bất ổn này chủ yếu xuất phát từ chính sách thương mại của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Báo cáo mới nhất của Oxford Economics dự đoán, chỉ riêng bất ổn chính sách thương mại đã có thể gây thiệt hại đáng kể cho nền kinh tế toàn cầu, chủ yếu do sự sụt giảm đầu tư.

Trong báo cáo, ông Michael Saunders, Cố vấn kinh tế cấp cao, và Tiến sỹ Daniel Harenberg, Chuyên gia kinh tế hàng đầu, cho biết hoạt động đầu tư đã yếu hơn rõ rệt trong năm nay, với mức giảm khoảng 4% ở Mỹ và Trung Quốc, và khoảng 2% ở Khu vực đồng euro (Eurozone) và Anh. Năm 2023, đầu tư kinh doanh đạt mức tương đương 22% GDP tại Trung Quốc, 15% tại Mỹ, 12% tại Eurozone và 10% tại Anh. Mức sụt giảm như dự đoán nói treeb sẽ tạo ra tác động đáng kể, nhưng không quá mạnh, đối với tăng trưởng GDP.

Báo cáo xem xét bốn kịch bản có thể xảy ra để đánh giá tác động của bất ổn chính sách thương mại đối với đầu tư và nền kinh tế toàn cầu. Trong đó, nếu bất ổn giảm nhanh và biến mất hoàn toàn vào cuối năm, đầu tư dự kiến sẽ phục hồi vào năm sau. Điều này có thể xảy ra nếu các mối đe dọa và đàm phán về thuế quan hiện tại chỉ đơn giản dẫn đến việc thiết lập lại một lần các mức thuế mới cao hơn, và không có thêm thay đổi nào nữa. Trong trường hợp này, mức giảm đầu tư hiện đang được dự báo tại Mỹ, Trung Quốc, Anh và EU sẽ được phục hồi vào năm 2026 và những năm tiếp theo.

Mặt khác, nếu việc tăng thuế quan trong thời gian tới kéo theo một giai đoạn bất ổn kéo dài, và tình hình chỉ dịu xuống vào năm 2028, thì theo các tác giả báo cáo, "nó sẽ gây ra thiệt hại kinh tế lớn hơn sau năm nay". Đầu tư có thể sụp giảm khoảng 10% ở Mỹ và Trung Quốc, 6% ở Eurozone và 4-5% ở Anh.

Kịch bản thứ ba và thứ tư đặt ra giả thiết bất ổn chính sách thương mại giảm dần xuống một mức vẫn còn tương đối cao, hoặc không giảm mà duy trì ở mức hiện tại cho đến cuối năm 2029.

Nếu bất ổn duy trì ở mức cao trong vài năm tới, báo cáo cho biết "nó sẽ tạo ra một lực cản đáng kể đối với đầu tư toàn cầu, khiến đầu tư giảm 10-20% ở các nền kinh tế lớn trong vài năm". Theo Oxford Economics, kịch bản xấu nhất sẽ khiến đầu tư giảm 20% ở Trung Quốc, 14% ở Mỹ, 10% ở Eurozone và 7% ở Anh vào năm 2029.

Báo cáo kết luận: "Trong trường hợp này, cần phải có sự điều chỉnh hướng đi để giảm bất ổn chính sách thương mại, hoặc cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các chính sách tiền tệ và/hoặc tài khóa để tránh tăng trưởng toàn cầu suy yếu kéo dài".