Bầu cử Mỹ: Đảng Dân chủ được dự báo giành quyền kiểm soát Quốc hội lưỡng viện

Cử tri bỏ phiếu tại điểm bầu cử ở Fairfax, bang Virginia, Mỹ, ngày 3/11/2026. Ảnh: Yonhap/TTXVN phát

Sau khi đảng Dân chủ được dự báo giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những phản ứng trái chiều, vừa tìm cách giảm nhẹ trách nhiệm của mình đối với thất bại của đảng Cộng hòa, vừa tuyên bố sẵn sàng hợp tác với phe đối lập trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ.

Trước đó, truyền thông Mỹ dẫn các kết quả sơ bộ cho thấy đảng Dân chủ được dự báo giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện. Cụ thể, tính đến 13h00 (giờ Việt Nam), đảng Dân chủ được dự báo giành được 53 ghế tại Thượng viện gồm 100 ghế, đảng Cộng hòa có 41 ghế. Tại Hạ viện, đảng Dân chủ được dự báo giành được 206 ghế và đang tiến gần đến mốc 218 ghế cần thiết để chính thức nắm thế đa số. Đảng Cộng hòa giành được 123 ghế. Trong cuộc đua thống đốc bang, đảng Dân chủ được dự báo nắm giữ được 24 ghế, trong khi con số này của đảng Cộng hòa là 18.

Phát biểu trên kênh Fox News, ông Trump hiếm hoi dành lời khen cho đối thủ chính trị khi nhận xét đảng Dân chủ đã “làm tốt” và “chiến đấu hết mình” trong cuộc bầu cử. Nhà lãnh đạo Mỹ thừa nhận cuộc chiến tại Iran cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả không thuận lợi của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng bản thân không nên cảm thấy có lỗi về kết quả này.

Trong khi đó, tờ New York Times đưa tin trong cuộc phỏng vấn với hai phóng viên báo này, Tổng thống tuyên bố ông hoàn toàn sẵn sàng chấp nhận kết quả bầu cử. Theo ông, nguyên nhân khiến đảng Cộng hòa thất bại là do tên ông không xuất hiện trên lá phiếu, đồng thời bày tỏ sẵn sàng hợp tác với đảng Dân chủ.

Cử tri bỏ phiếu tại một điểm bỏ phiếu bên trong Đại học Quận Columbia (UDC), thủ đô Washington, D.C., Mỹ, ngày 3/11, trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ảnh: Ngọc Quang – PV TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, trước đó, trong thông điệp đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 3/11, ông Trump cũng cho rằng đảng Cộng hòa lẽ ra đã giành chiến thắng áp đảo nếu ông trực tiếp có tên trên lá phiếu. Trong chiến dịch vận động tranh cử, Tổng thống Trump nhiều lần kêu gọi cử tri hình dung như thể ông cũng tham gia cuộc bầu cử, nhằm huy động sự ủng hộ dành cho các ứng cử viên đảng Cộng hòa.

Trong cuộc phỏng vấn với Politico, ông Trump cũng cho biết đã trao đổi với một số lãnh đạo đảng Dân chủ và nhận được tín hiệu mong muốn hợp tác. Tổng thống Mỹ nhấn mạnh không muốn dành 2 năm cuối nhiệm kỳ chỉ để phủ quyết các quyết định của Quốc hội, mà muốn phối hợp với phe đối lập để bảo đảm các hoạt động của đất nước diễn ra thuận lợi.

Dù vậy, nhà lãnh đạo Mỹ vẫn phát đi tín hiệu cứng rắn đối với chương trình nghị sự của đảng Dân chủ. Trên Truth Social, ông đăng hình ảnh chiếc mũ đỏ mang khẩu hiệu “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” (MAGA) kèm từ “Phủ quyết”, ám chỉ khả năng sử dụng quyền phủ quyết để ngăn chặn các dự luật không phù hợp với chính sách của chính quyền.

Trong khi đó, tại trụ sở đảng Dân chủ ở Washington D.C., lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries tuyên bố “Chiến thắng cho nước Mỹ!” sau khi các hãng truyền thông dự báo đảng này giành quyền kiểm soát Hạ viện.

Một số kết quả bầu cử tại các bang cũng cho thấy mức độ thay đổi đáng kể trong tương quan chính trị. Tại Kansas, ứng cử viên đảng Dân chủ Adam Hamilton đánh bại Thượng nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm Roger Marshall, trở thành nghị sĩ Dân chủ đầu tiên của bang được bầu vào Thượng viện Mỹ trong 94 năm qua. Chiến thắng này đặc biệt đáng chú ý khi Kansas là bang mà ông Trump từng giành chiến thắng với cách biệt hơn 16 điểm phần trăm trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.

Tại Texas, nghị sĩ bang James Talarico đánh bại ứng cử viên đảng Cộng hòa Ken Paxton trong cuộc đua Thượng viện, chấm dứt 32 năm liên tiếp đảng Dân chủ không giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử cấp bang tại địa phương này. Đây cũng là kết quả mang ý nghĩa quan trọng đối với nỗ lực giành quyền kiểm soát Thượng viện của đảng Dân chủ.

Trước cuộc bầu cử, đảng Cộng hòa nắm giữ 53/100 ghế tại Thượng viện và cần bảo vệ lợi thế này trước làn sóng cạnh tranh từ phe Dân chủ. Những thất bại tại các bang vốn có truyền thống ủng hộ đảng Cộng hòa đã góp phần làm thay đổi tương quan lực lượng tại cơ quan lập pháp liên bang.

Kết quả bầu cử đặt chính quyền Tổng thống Trump trước thách thức lớn trong hai năm cuối nhiệm kỳ, khi đảng Dân chủ có thêm công cụ để giám sát hoạt động của chính phủ, tiến hành điều tra và gây sức ép đối với các chính sách của Nhà Trắng. Diễn biến này cũng có thể ảnh hưởng sâu rộng đến chương trình lập pháp, cục diện chính trị và cuộc đua tổng thống năm 2028.