Bên lề Quốc hội: Hành lang pháp lý vững chắc quản lý hoạt động quảng cáo

Sáng 16/6, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, với 453/461 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (bằng 94,77% tổng số đại biểu Quốc hội).

Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. Trong số các nội dung sửa đổi, bổ sung có nội dung quy định về quyền và nghĩa vụ của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo. Theo đó, người chuyển tải sản phẩm quảng cáo có các quyền được người quảng cáo cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ, chính xác về tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo và các tài liệu liên quan đến điều kiện quảng cáo; các quyền khác theo quy định của pháp luật.

Bên lề Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Dương) đã có trao đổi với phóng viên TTXVN về vấn đề này.

Phóng viên: Thưa đại biểu, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo được thông qua. Vậy, đâu là một trong những “nút thắt” đã được bổ sung, sửa đổi để lĩnh vực quảng cáo phát triển?

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga: Theo tôi, một trong những điểm quan trọng nhất của Luật đó là việc bổ sung thêm các quy định ràng buộc trách nhiệm của những người có ảnh hưởng trong quá trình quảng cáo các sản phẩm; đặc biệt là những sản phẩm liên quan đến sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng.

Theo đó, những người nổi tiếng quảng cáo sản phẩm thì cần phải có trách nhiệm với sản phẩm do mình quảng cáo. Đó là một trong số điểm mới mà không chỉ các đại biểu Quốc hội mà nhân dân cũng rất quan tâm.

Phóng viên: Đại biểu có hy vọng gì sau khi Luật được ban hành và có hiệu lực, góp phần để chấn chỉnh các loại hình quảng cáo trên không gian mạng cũng như những người nổi tiếng?

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga: Nhìn một cách công bằng, trong thời gian qua, hoạt động quảng cáo liên quan đến môi trường trên không gian mạng đã có sự phát triển, sự nở rộ, mặt tốt của quảng cáo đó là giới thiệu rộng rãi đến với người dùng mạng xã hội. Đó là những đối tượng người dùng đông đảo, thậm chí là nhiều đối tượng là người dùng trẻ.

Theo đó, sản phẩm được quảng cáo đến với người tiêu dùng một cách rất nhanh chóng; đặc biệt là có vài phiên livestream, chỉ trong vài phút, số lượng sản phẩm được bán ra rất nhiều. Tuy nhiên, mặt trái của quảng cáo này là chưa có đủ hành lang pháp lý quy định. Chính vì vậy, tạo ra nhiều kẽ hở và nhiều lỗ hổng trong công tác quản lý, dẫn đến tình trạng quảng cáo bát nháo, sai sự thật; quảng cáo cả hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng mà không bị các cơ quan chức năng phát hiện kịp thời.

Do vậy, người tiêu dùng là đối tượng chịu nhiều thiệt thòi trong việc tin theo quảng cáo trên mạng. Thậm chí, là có những trường hợp mà cả những người có ảnh hưởng trong xã hội, những người nổi tiếng, những người được coi là thần tượng của một bộ phận công chúng cũng tham gia vào việc quảng cáo những mặt hàng mà không đúng với chất lượng sản phẩm đăng ký ngay từ đầu.

Chỉ khi sự việc được phanh phui đã tác động rất tiêu cực làm cho người tiêu dùng cảm thấy rằng là bị lợi dụng, thậm chí bị lừa. Nhưng điều quan trọng hơn cả là làm sụp đổ niềm tin của người tiêu dùng dẫn đến ảnh hưởng đến các niềm tin khác trong xã hội, tạo nên tiền lệ rất xấu. Chính bởi vậy, đã đến lúc các cơ quan quản lý phải siết chặt quản lý liên quan đến các loại hình quảng cáo này.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, tôi cho rằng, các cơ quan quản lý đã làm được điều này. Một mặt, chúng ta rà soát để xây dựng các cơ chế quản lý việc quảng cáo trên không gian mạng như thế nào. Thứ hai nữa là ràng buộc trách nhiệm của những người nổi tiếng khi tham gia quảng bá sản phẩm bắt buộc là phải tìm hiểu rất kỹ về sản phẩm. Đồng thời, phải có được những xác thực về chất lượng sản phẩm mới được chuyển tải thông tin đến cho người tiêu dùng. Nay, theo quy định của pháp luật, người quảng cáo phải có trách nhiệm hơn, thông tin chuẩn xác hơn về giá trị đích thực của sản phẩm đó.

Phóng viên: Sau khi Luật được thông qua, việc quản lý và thực hiện sẽ được tiến hành như thế nào nhằm đảm bảo sự minh bạch và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thưa đại biểu?

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo vừa được Quốc hội thông qua với tuyệt đại đa số các đại biểu Quốc hội đồng ý. Khi Luật được thông qua là đã có được một hành lang pháp lý vững chắc và phù hợp để quản lý hoạt động quảng cáo. Đặc biệt, là với những loại hình quảng cáo mới xuất hiện trong thời gian gần đây cùng với sự bùng nổ của công nghệ số như quảng cáo trên môi trường mạng.

Tiếp đến, việc sửa đổi, bổ sung những quy định mới liên quan đến hoạt động quảng cáo cũng như liên quan đến trách nhiệm của những người quảng cáo, chắc chắn rằng, việc nhà nước có thêm công cụ để quản lý và việc quảng cáo sẽ phải tuân thủ những cái quy định chặt chẽ hơn khiến cho hoạt động này sẽ không thể đi vào các cái vết “xe đổ” của những sự việc rất đáng tiếc xảy ra vừa qua.

Tôi cũng cho rằng, Luật Quảng cáo bổ sung thêm những ràng buộc, những trách nhiệm pháp lý giữa các bên trong quá trình quảng cáo trên không gian mạng, người tiêu dùng sẽ bớt đi phần thiệt thòi khi họ mua sắm trên không gian mạng và tạo được tâm lý yên tâm hơn đối với người tiêu dùng, quyền lợi của họ được đảm bảo hơn.

Phóng viên: Vậy, quá trình xây dựng các dự thảo nghị định thì cần lưu ý điều gì để đảm bảo được sự cân bằng. Nghĩa là doanh nghiệp vẫn vẫn được tạo được điều kiện thuận lợi nhưng vẫn bảo vệ được quyền lợi của người tiêu dùng?

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga: Với các nghị định, thông tư hiện nay, chúng ta cũng đang rất nỗ lực trong việc tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp. Đơn cử như: các quy định liên quan đến công bố chỉ tiêu chất lượng sản phẩm, hiện nay Việt Nam đã tiệm cận với rất nhiều các quốc gia tiến bộ trên thế giới. Rất nhiều sản phẩm của Việt Nam là được phép tự công bố chỉ tiêu chất lượng sản phẩm, trừ những nhóm thực phẩm đặc biệt như thuốc chữa bệnh. Còn lại các sản phẩm đều tự công bố chất lượng và sẽ chịu trách nhiệm, sau đó tăng cường hậu kiểm. Đó là việc chúng ta tạo điều kiện hết sức thông thoáng và thuận lợi cho các doanh nghiệp.

Còn liên quan đến lĩnh vực quảng cáo, thông tư, nghị định hướng dẫn cần phải kịp thời, tránh trường hợp là Luật thông qua nhưng vẫn phải chờ nghị định, thông tư. Theo đó, Luật chỉ quy định những vấn đề khung, còn những vấn đề cụ thể, các quy trình, thủ tục hướng dẫn đều giao cho Chính phủ quy định chi tiết ở các nghị định. Vậy, nghị định phải thực sự kịp thời để tránh trường hợp là luật ban hành rồi nhưng chưa có nghị định để hướng dẫn thi hành Luật.

Tiếp đến nữa là trong nghị định hướng dẫn, chắc chắn rằng sẽ phải bám sát các quy định của Luật để hướng dẫn; đặc biệt là về tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục đối với doanh nghiệp như thế nào để vừa đảm bảo được sự thuận tiện, thông thoáng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhưng cũng vừa đảm bảo chức năng quản lý nhà nước không bị lỏng lẻo, không bị tạo ra những cái kẽ hở để cho các doanh nghiệp muốn “lách” Luật…

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đại biểu!