Biến thể mới của virus SARS-CoV-2 xuất hiện ngày càng nhiều và lây lan rộng

Nhân viên y tế chăm sóc bệnh nhân nhiễm COVID-19 tại Porto Alegre, Brazil, ngày 11/3/2021. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo trang thống kê worldometers.info, tính đến 7h30 ngày 13/3 (giờ Việt Nam), toàn thế giới đã ghi nhận 119.585.349 ca nhiễm virus SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19, trong đó có 2.650.543 ca tử vong. Số bệnh nhân được điều trị khỏi bệnh là 96.236.818 người và vẫn còn 89.444 trường hợp bệnh nặng và nguy kịch.

Đến thời điểm này, Mỹ đã có 545.376 ca tử vong trong tổng số 29.990.451 ca nhiễm. Trong 24 giờ qua, Mỹ có thêm 63.813 ca nhiễm và 1.333 ca tử vong. Tiếp đó là Ấn Độ với 158.438 ca tử vong trong số 11.333.491 ca bệnh. Brazil đứng thứ 3 số tử vong với 275.276 ca trong số 11.368.316 bệnh nhân.

Hiện các biến thể mới của virus SARS-CoV-2 xuất hiện ngày càng nhiều và lây lan rộng ở nhiều nước trên thế giới. Theo số liệu mới nhất của Trung tâm phòng ngừa và kiểm soát bệnh dịch (CDC) Mỹ, gần 4.000 ca nhiễm các biến thể của chủng virus SARS-CoV-2 ban đầu gây bệnh COVID-19 đã được ghi nhận tại Mỹ tính đến ngày 11/3.

Chiếm phần lớn trong số đó, 3.701 ca, là nhiễm biến thể  B.1.1.7 được phát hiện đầu tiên tại Anh. Có 108 ca nhiễm biến thể B.1.351 được phát hiện lần đầu tiên tại Nam Phi và 17 ca nhiễm biến thể  P.1 được phát hiện lần đầu tiên tại Brazil. 

CDC cho hay các ca này được nhận diện trên cơ sở các mẫu dương tính với SARS-CoV-2 và không đại diện toàn bộ các ca nhiễm biến thể đang lưu hành ở Mỹ. Dữ liệu trên cũng dẫn tới nhận định rằng B.1.1.7 có thể trở thành biến thể chủ đạo gây bệnh COVID-19 ở Mỹ trong tháng 3.

Hiện CDC và các đối tác của nó đang tăng cường phân tích các mẫu bệnh phẩm tại các phòng thí nghiệm trên toàn quốc.  Các chuyên gia cũng lo ngại về một số biến thể được phát hiện tại những nơi đông dân như California và New York.

Theo các nhà khoa học Đại học California, San Francisco, biến thể tại California, - được biết đến với tên gọi B.1.427/B.1.429 - lây lan dễ dàng hơn các chủng virus trước đó và hiện đang chiếm chủ đạo tại bang miền Đông Nam nước Mỹ.

Điều trị cho bệnh nhân nhiễm COVID-19 tại bệnh viện ở Seriate, Bergamo, Italy, ngày 12/3/2021. Ảnh: AFP/TTXVN

Trong khi đó, một nhóm nhà nghiên cứu Brazil cũng đã xác định được một biến thể mới của SARS-CoV-2 có tốc độ lây lan nhanh hơn loại virus gốc và đã xuất hiện ở nhiều vùng của quốc gia Nam Mỹ này trong vài tuần trở lại đây.

Kết quả nghiên cứu được công bố sau khi các chuyên gia của 5 trung tâm khoa học và trường đại học của Brazil thực hiện trình tự gene của 195 mẫu virus thu thập từ 39 địa phương của Brazil. Các phân tích di truyền xác định được biến thể mới của SARS-CoV-2 trong ba mẫu xét nghiệm với một đột biến đã có liên quan đến khả năng lây lan mạnh hơn.

Theo báo cáo của đơn vị thực hiện công trình nghiên cứu, biến thể này có thể đã xuất hiện ở Brazil từ tháng 8/2020 và hiện đã lây lan ra 4 trên tổng số 5 vùng của quốc gia Nam Mỹ này. Kết quả các phân tích về biến thể SARS-CoV-2 mới này đã được lưu trữ vào các cơ sở dữ liệu công cộng quốc tế và được chuyển cho một tạp chí khoa học hàng đầu thế giới để công bố rộng rãi.

Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn chưa xác định được liệu biến thể mới này có khả năng chống lại các kháng thể đã được tạo ra bởi những người mắc COVID-19 mới hay những người đã được tiêm chủng hay không. Thông báo của nhóm các nhà khoa học Brazil cho biết họ quyết định tiết lộ kết quả công trình nghiên cứu trước khi được tạp chí chuyên ngành công bố và được giới khoa học đánh giá lại vì cho rằng sự lây lan của các biên thể mới của COVID-19 cho thấy cần phải xác lập những chiến lược mới để đối phó với đại dịch này.

Diễn biến dịch bệnh tại châu Âu vẫn còn rất phức tạp buộc Chính phủ Italy ngày 12/3 đã thông qua sắc lệnh mới nhằm tăng cường các biện pháp ngăn chặn làn sóng thứ 3 của đại dịch COVID-19 và Italy sẽ đặt trong tình trạng phong tỏa trên cả nước dịp Lễ Phục sinh (từ ngày 3-5/4). 

Sắc lệnh mới sẽ có hiệu lực từ ngày 15/3-6/4. Sắc lệnh bổ sung các biện pháp hạn chế đi lại của người dân cũng như các quy tắc nghiêm ngặt hơn trong việc phân định vùng màu theo tỷ lệ lây nhiễm. Khu vực có tỷ lệ lây nhiễm vượt quá 250 trường hợp/100.000 dân trong một tuần sẽ chuyển sang vùng đỏ, vùng có nguy cơ lây nhiễm cao.

Theo sắc lệnh mới, các tỉnh tự trị Bolzano và Trento, vùng Basilicata, Campania, Emilia Romagna, Friuli Venezia Giulia, Lazio, Lombardia, Piemonte, Veneto, Toscana và Marche sẽ thuộc vùng đỏ. Vùng Abruzzo, Calabria, Liguria, Molise, Puglia, Sicilia, Umbria, Valle d’Aosta chuyển vùng cam. Sardegna là vùng trắng duy nhất.

Tại vùng đỏ, trường học ở tất cả các cấp và trường đại học đều phải đóng cửa; các cửa hàng không thiết yếu, nhà hàng, quán bar sẽ phải đóng cửa; cấm hoạt động đi lại giữa các thành phố, tỉnh, vùng ngoại trừ lý dó công việc, sức khỏe và tình huống cấp thiết.

Số ca nhiễm COVID-19 ở Italy trong vài ngày qua đang có chiều hướng gia tăng trở lại và hiện đang ở mức trên 20.000 ca mỗi ngày. Ngày 12/3, Italy thông báo đã ghi nhận thêm 26.824 ca mắc mới cùng với 380 ca tử vong.

Cũng trong ngày 12/3, Ủy ban châu Âu đã đề xuất giải ngân 12 triệu euro từ Quỹ đoàn kết châu Âu để giúp Serbia trong cuộc chiến chống lại đại dịch COVID-19. Số tiền trên sẽ tập trung vào các biện pháp phòng ngừa, giám sát và kiểm soát sự lây lan của dịch bệnh, cũng như mua sắm các thiết bị y tế và bảo hộ cá nhân. Số tiền này cũng sẽ giúp trang trải các chi phí mà Serbia phải gánh chịu trong cuộc chiến chống lại đại dịch.

Vaccine ngừa COVID-19 của hãng Johnson & Johnson. Ảnh: AFP/TTXVN

Chiến dịch tiêm phòng vaccine phòng COVID-19 đã có thêm một "vũ khí mới". Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 12/3 đã cấp phép lưu hành khẩn cấp vaccine ngừa COVID-19 của hãng Johnson & Johnson (J&J), sau khi phê chuẩn cho các vaccine do Pfizer-BioNTech và Oxford-AstraZeneca bào chế. 

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nói: "Mỗi công cụ mới, an toàn và hiệu quả chống lại COVID-19 là một bước tiến gần hơn tới việc kiểm soát đại dịch. Chúng tôi hy vọng loại vaccine mới này sẽ giúp thu hẹp sự bất bình đẳng về vaccine". 

Thông tin trên được đưa ra sau khi loại vaccine tiêm một liều duy nhất này được Liên minh châu Âu (EU) cấp phép lưu hành hôm 11/3. Ngoài ra, vaccine của J&J cũng được "bật đèn xanh" từ các cơ quan quản lý ở Mỹ, Canada và Nam Phi. WHO cho biết vaccine của J&J đã được đưa vào "danh sách sử dụng khẩn cấp" - danh sách này đánh giá tính phù hợp của các sản phẩm sức khỏe mới trong các trường hợp khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng và quá trình này nhanh hơn so với hệ thống cấp phép thông thường.

Động thái trên của WHO đã mở đường cho việc sử dụng vaccine trên như một phần của sáng kiến COVAX nhằm đảm bảo quyền tiếp cận công bằng với vaccine ở những nước nghèo.

Khoảng 500 triệu liều vaccine ngừa COVID-19 của J&J đã được cam kết phân phối đến các cơ sở y tế và WHO hy vọng kế hoach này có thể được triển khai thông qua COVAX muộn nhất là từ tháng 7/2021. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy vaccine của J&J có hiệu quả 67% trong việc ngăn ngừa COVID-19.

Tuy nhiên, kết quả đó đã cân nhắc tới tất cả các biến thể của COVID-19. Vaccine này chứng minh có hiệu quả 85,4% trong việc ngăn ngừa nguy cơ biến chứng nặng do COVID-19.  Vì đây là vaccine tiêm một liều duy nhất, WHO cho biết họ hy vọng điều này sẽ tạo thuận lợi cho chiến dịch tiêm chủng ở tất cả các nước./.