Bộ Công Thương triển khai chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tiết kiệm điện

Bộ Công Thương vừa ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu thụ.

Theo Quyết định số 1126/QĐ-BCT ngày 14/5/2026 do Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long ký ban hành, kế hoạch đặt mục tiêu phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026; riêng các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 7 tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ.

Bộ Công Thương cũng đặt mục tiêu triển khai đồng bộ các chương trình quản lý nhu cầu điện, điều chỉnh phụ tải và dịch chuyển phụ tải (DSM/DR), phấn đấu tiết giảm tối thiểu 3.000 MW công suất phụ tải vào các khung giờ cao điểm khi hệ thống điện có nguy cơ mất cân đối cung - cầu.

Một trong những trọng tâm của Kế hoạch là thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu thụ tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm áp lực phụ tải giờ cao điểm và nâng cao khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.

Theo đó, phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà; hoặc tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt điện mặt trời mái nhà trong kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 – 2030 của các địa phương.

Kế hoạch cũng yêu cầu huy động tối đa các nguồn điện tại chỗ, nguồn điện dự phòng của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh khi hệ thống điện có nguy cơ thiếu hụt công suất; đồng thời yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) giảm tổn thất điện năng toàn hệ thống xuống dưới 6%.

Để thực hiện mục tiêu trên, Bộ Công Thương yêu cầu các cơ quan, đơn vị khẩn trương xây dựng kế hoạch hành động năm 2026 về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, xác định rõ chỉ tiêu, lộ trình và trách nhiệm thực hiện; gắn kết quả tiết kiệm điện với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.

Trong khu vực công sở, các cơ quan phải rà soát, thay thế các thiết bị tiêu thụ điện hiệu suất thấp; ưu tiên đầu tư thiết bị hiệu suất cao, ứng dụng công nghệ số trong giám sát tiêu thụ điện và đưa nội dung tiết kiệm điện vào tiêu chí thi đua, khen thưởng.

Đối với hệ thống chiếu sáng công cộng và quảng cáo ngoài trời, Kế hoạch yêu cầu phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 30% điện năng tiêu thụ; thực hiện tắt hoặc giảm công suất chiếu sáng tại các khu vực ít nhu cầu và sau 23 giờ, đồng thời các nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại phải giảm tối thiểu 50% công suất chiếu sáng quảng cáo ngoài trời trong giờ cao điểm theo yêu cầu của đơn vị điện lực.

Các hộ gia đình được khuyến khích lắp đặt điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng, sử dụng bình nước nóng năng lượng mặt trời và các giải pháp năng lượng tái tạo phù hợp nhằm giảm chi phí tiền điện.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, Kế hoạch yêu cầu chủ động xây dựng phương án sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả; tham gia các chương trình điều chỉnh phụ tải; bố trí kế hoạch sản xuất hợp lý để hạn chế sử dụng điện giờ cao điểm.

Các cơ sở sử dụng điện từ 500 nghìn kWh/năm trở lên phải tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm hoặc tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm.

Theo Kế hoạch, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả; phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan nghiên cứu chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ điện phù hợp với điều kiện thực tế.

Bộ cũng sẽ xây dựng hướng dẫn phương pháp xác định, đo lường và kiểm tra sản lượng điện tiết kiệm; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về sử dụng điện gây lãng phí.

Ngoài ra, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước được giao nghiên cứu cơ chế tài chính, tín dụng xanh và hỗ trợ tín dụng ưu đãi cho các hộ gia đình, doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ năng lượng.

Bộ Xây dựng được giao rà soát, ban hành các quy định, tiêu chuẩn công trình “sẵn sàng cho điện mặt trời”, trong khi Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu nâng chuẩn hiệu suất năng lượng tối thiểu đối với các thiết bị tiêu thụ điện và lộ trình loại bỏ bóng đèn sợi đốt công suất từ 20W trở lên.

Kế hoạch cũng giao Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nghiên cứu đề xuất cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các cơ chế tài chính thúc đẩy chương trình tiết kiệm điện; đồng thời vận động, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ điện.

Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ, các địa phương, doanh nghiệp và cơ quan liên quan chủ động triển khai các nhiệm vụ được giao; định kỳ báo cáo kết quả thực hiện để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định.