Bộ Xây dựng đề xuất ưu đãi về đất đai, tài chính để phát triển nhà ở cho thuê

Ngày 3/6, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5, trả lời câu hỏi về các cơ chế đột phá nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở cho thuê dài hạn, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng Lâm Văn Hoàng cho biết Bộ Xây dựng đang nghiên cứu nhiều chính sách ưu đãi vượt trội về đất đai và tài chính, đồng thời đề xuất sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản theo hướng thúc đẩy mạnh phân khúc này.

Theo ông Lâm Văn Hoàng, mô hình nhà ở cho thuê không phải là mới và hành lang pháp lý hiện nay đã có những quy định tương đối đầy đủ. Đặc biệt, Luật Nhà ở năm 2023 đã phân định rõ ba loại hình gồm nhà ở để bán, nhà ở cho thuê và nhà ở cho thuê mua. Tuy nhiên, kết quả phát triển phân khúc nhà ở cho thuê thời gian qua vẫn còn nhiều hạn chế.

Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, nhu cầu nhà ở tăng cao, đòi hỏi phải có những giải pháp mạnh mẽ hơn nữa về nguồn vốn, đất đai và cơ chế quản lý ưu đãi vượt trội. Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đang tập trung triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm đẩy nhanh phát triển nhà ở cho thuê.

Trước hết, Bộ hoàn thiện cơ chế, chính sách và thay đổi tư duy phát triển nhà ở. Bộ Xây dựng đang chủ động đề xuất các nội dung sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026. Đồng thời, thực hiện chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

“Chúng tôi sẽ tập trung nghiên cứu các chính sách, cơ chế ưu đãi vượt trội về đất đai và tài chính để các doanh nghiệp dễ tiếp cận quỹ đất và nguồn vốn tín dụng phát triển các dự án này”, ông Lâm Văn Hoàng cho biết.

Bộ Xây dựng cũng xác định ưu tiên phát triển các mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực tăng trưởng và các hành lang kinh tế trọng điểm.

Nhóm nhiệm vụ thứ hai, Thủ tướng giao cho Bộ Xây dựng là phải rà soát ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Hiện nay, Bộ Xây dựng đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành theo thẩm quyền các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê. Đặc biệt là chú trọng tiêu chuẩn về an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở cho thuê có quy mô nhỏ và vừa.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với địa phương, các bộ, ngành, trước hết là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng là những thị trường có nhu cầu lớn về phân khúc này, để xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo đối tượng và nhu cầu của các bộ, các cơ quan trực thuộc Trung ương làm cơ sở quy hoạch, phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung cầu. Trên cơ sở đó, Bộ tham mưu Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê cho các địa phương trên cả nước.

Theo ông Lâm Văn Hoàng, Bộ Xây dựng cũng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan, địa phương đề xuất cơ chế phù hợp để huy động, phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước, nguồn lực xã hội cho phát triển nhà ở cho thuê và cơ chế vận hành quản lý, gồm cả quản lý kinh doanh, thương mại tại các khu nhà ở cho thuê.

Bộ Xây dựng sẽ tập trung vào ba giải pháp, ba nhóm nhiệm vụ chính mà Thủ tướng giao cho Bộ Xây dựng để cố gắng trong tháng 10 trình đưa vào hai bộ luật sửa đổi nêu trên.

Để phát triển mạnh phân khúc này trong thời gian tới, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương chủ động điều tra, khảo sát nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn đối với từng nhóm đối tượng như công nhân, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang từ đó xây dựng kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn vốn đầu tư để phát triển nhà ở cho thuê đáp ứng yêu cầu của từng nhóm đối tượng.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương, trên cơ sở xác lập nhu cầu, chỉ đạo rà soát quy hoạch, bố trí quỹ đất phù hợp, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê, đặc biệt là các khu công nghiệp, khu vực tập trung dân cư đông, bằng nguồn vốn đầu tư công, quỹ nhà ở địa phương hoặc nguồn vốn đầu tư tư, là chúng ta có rất nhiều nguồn vốn khác nhau.

“Thực tế cơ chế, chính sách hiện nay đã có và chúng ta có thể từng bước thực hiện được. Thời gian tới sẽ tập trung sửa đổi cơ chế theo hướng có những ưu đãi vượt trội hơn nữa để đẩy mạnh phân khúc nhà ở cho thuê”, ông Lâm Văn Hoàng nhấn mạnh.