Bộ Xây dựng tìm kiếm công nghệ cho đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam tại InnoTrans 2026

Tại Berlin (Cộng hòa Liên bang Đức), mới đây, Đoàn công tác Bộ Xây dựng Việt Nam do Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng dẫn đầu đã tham dự InnoTrans 2026 - Triển lãm hàng đầu thế giới về công nghệ giao thông vận tải và đường sắt.

Trong khuôn khổ sự kiện, đoàn đã làm việc với nhiều tập đoàn, doanh nghiệp đường sắt hàng đầu châu Âu và quốc tế nhằm tìm hiểu kinh nghiệm, giải pháp công nghệ phục vụ triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đồng thời thúc đẩy hợp tác, chuyển giao công nghệ cho Việt Nam.

Trao đổi với các doanh nghiệp tại InnoTrans, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng chia sẻ Việt Nam hoan nghênh và mong muốn các tập đoàn công nghiệp đường sắt hàng đầu thế giới tham gia, hợp tác trong quá trình phát triển hệ thống đường sắt của Việt Nam, trong đó có Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

"Hợp tác với các đối tác quốc tế cần hướng tới mục tiêu lâu dài, gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao năng lực trong nước, thay vì chỉ dừng ở cung cấp thiết bị, phương tiện hoặc dịch vụ. Việt Nam đặc biệt coi trọng khả năng chuyển giao công nghệ trong quá trình nghiên cứu, xem xét các phương án hợp tác phát triển đường sắt tốc độ cao", Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh, đồng thời đề nghị các doanh nghiệp nghiên cứu xây dựng những phương án chuyển giao công nghệ cụ thể và khả thi, phù hợp với năng lực và lộ trình tiếp nhận của Việt Nam; đồng thời tăng cường đào tạo nhân lực, chuyển giao tri thức, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng và từng bước phát triển năng lực sản xuất, lắp ráp, vận hành, bảo trì các hệ thống đường sắt hiện đại.

Mục tiêu lâu dài là thông qua quá trình triển khai các dự án lớn, Việt Nam sẽ từng bước hình thành ngành công nghiệp đường sắt trong nước, xây dựng đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và cán bộ quản lý có khả năng tiếp nhận, vận hành và từng bước làm chủ công nghệ, qua đó bảo đảm tính chủ động và hiệu quả bền vững trong suốt vòng đời hệ thống.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cũng đề nghị các doanh nghiệp tiếp tục trao đổi với các cơ quan chuyên môn, đơn vị chủ đầu tư, doanh nghiệp đường sắt và các cơ sở đào tạo của Việt Nam để xác định những lĩnh vực có thể triển khai hợp tác ngay, cũng như xây dựng các chương trình hợp tác dài hạn gắn với quá trình phát triển hệ thống đường sắt của Việt Nam.

Trong khuôn khổ InnoTrans 2026, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cùng Đoàn công tác Bộ Xây dựng đã đến thăm và làm việc tại gian hàng của Tập đoàn Đường sắt Đức - Deutsche Bahn (DB), đồng thời chứng kiến lễ ký Bản ghi nhớ hợp tác giữa DB và Trường Đại học Việt - Đức về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực đường sắt.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng đánh giá cao sáng kiến hợp tác giữa DB và Trường Đại học Việt - Đức, đồng thời cho rằng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố then chốt đối với quá trình hiện đại hóa hệ thống đường sắt của Việt Nam.

Trong những năm tới, Việt Nam sẽ triển khai đồng thời nhiều dự án đường sắt quan trọng, bao gồm đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, các tuyến đường sắt kết nối quốc tế và hệ thống đường sắt đô thị. Bên cạnh nguồn lực đầu tư và công nghệ, việc chuẩn bị sớm đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, cán bộ quản lý và lực lượng vận hành, bảo trì có trình độ cao cần được triển khai đồng bộ ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.

Phía Việt Nam kỳ vọng Bản ghi nhớ giữa DB và Trường Đại học Việt - Đức sẽ tạo nền tảng để hai bên triển khai những chương trình hợp tác thực chất về xây dựng chương trình đào tạo, nâng cao năng lực giảng viên, đào tạo thực hành, trao đổi chuyên gia cũng như tiếp cận công nghệ và phương pháp quản lý đường sắt tiên tiến của Đức.

Qua đó, hợp tác giữa doanh nghiệp đường sắt có kinh nghiệm quốc tế với cơ sở đào tạo của Việt Nam sẽ góp phần từng bước hình thành nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu xây dựng, vận hành và bảo trì hệ thống đường sắt hiện đại trong tương lai.

Cũng trong khuôn khổ InnoTrans 2026, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng và Đoàn công tác Bộ Xây dựng đã thăm các gian hàng, làm việc và trao đổi trực tiếp với nhiều doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực đường sắt như Tập đoàn Đường sắt Đức (Deutsche Bahn - DB), Siemens Mobility, Alstom, SNCF International, Vossloh, CRRC, Skoda cùng các doanh nghiệp cung cấp giải pháp hạ tầng, thông tin - tín hiệu và công nghệ đường sắt như Ericsson, PORR.

Tại các cuộc làm việc, phía Việt Nam tập trung tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế trong nghiên cứu, đầu tư, xây dựng và tổ chức khai thác đường sắt tốc độ cao; kinh nghiệm lựa chọn công nghệ và cấu hình hệ thống; tổ chức quản lý dự án; quản lý chi phí và tiến độ; tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn; cũng như mô hình vận hành, bảo trì và quản lý tài sản trong toàn bộ vòng đời dự án.

Đối với lĩnh vực phương tiện và hệ thống kỹ thuật, phía Việt Nam tìm hiểu các thế hệ tàu tốc độ cao hiện đại, giải pháp điện khí hóa, hệ thống thông tin - tín hiệu, điều khiển chạy tàu theo tiêu chuẩn châu Âu, trung tâm điều hành, depot và công nghệ bảo trì dự báo. Đối với kết cấu hạ tầng, Đoàn quan tâm đến công nghệ đường ray tốc độ cao, đường ray không đá dăm, hệ thống ghi, liên kết ray cũng như các giải pháp kiểm tra và bảo trì tự động.

Các doanh nghiệp cũng chia sẻ kinh nghiệm về tổ chức khai thác đường sắt tốc độ cao, quản lý kết cấu hạ tầng, điều độ chạy tàu, quản lý an toàn, phát triển công nghiệp phụ trợ và đào tạo đội ngũ kỹ sư, chuyên gia vận hành, bảo trì.

Theo Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng, việc trực tiếp trao đổi với các tập đoàn đang phát triển, cung cấp và vận hành những hệ thống đường sắt tốc độ cao tiên tiến trên thế giới tại InnoTrans là cơ hội thiết thực để Việt Nam tiếp cận đa chiều với các phương án công nghệ, mô hình quản lý và kinh nghiệm triển khai dự án.

Đây là nguồn thông tin tham khảo quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai các bước chuẩn bị Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đặc biệt đối với việc lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, nghiên cứu kinh nghiệm lựa chọn công nghệ và xây dựng phương án tổ chức thực hiện dự án.

InnoTrans là triển lãm quốc tế hàng đầu về công nghệ giao thông vận tải, được tổ chức định kỳ 2 năm 1 lần tại Berlin (Đức), quy tụ các cơ quan quản lý, nhà khai thác, nhà sản xuất, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ. InnoTrans 2026 quy tụ khoảng 3.170 đơn vị tham gia triển lãm đến từ 59 quốc gia.

Với sự hiện diện của hầu hết doanh nghiệp lớn trong chuỗi giá trị đường sắt toàn cầu, InnoTrans là diễn đàn quan trọng để các quốc gia, nhà khai thác và doanh nghiệp trực tiếp tiếp cận những xu hướng công nghệ mới nhất về phương tiện, kết cấu hạ tầng, điện khí hóa, thông tin - tín hiệu, điều khiển chạy tàu, quản lý vận hành, bảo trì, số hóa và tự động hóa.