Bộ Y tế yêu cầu phòng dịch bệnh do virus Nipah ngay tại cửa khẩu

Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế đã có văn bản khẩn gửi Sở Y tế 31 tỉnh, thành phố trên cả nước, 5 Trung Tâm Kiểm dịch y tế quốc tế: Hải Phòng, Lạng Sơn, Lào Cai, Quảng Ninh và Khánh Hòa; 26 Trung tâm kiểm soát bệnh tật các tỉnh, thành phố về việc tăng cường giám sát phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah.

Cục Phòng bệnh cho biết, theo thông tin từ Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến 27/01/2026, Ấn Độ đã ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah (trong đó có 2 trường hợp có xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở Tây Bengal.

Để chủ động ngăn ngừa, phòng, chống không để dịch bệnh xâm nhập vào nước ta và lây lan trong cộng đồng, Cục Phòng bệnh đề nghị Sở Y tế chỉ đạo tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh ngay tại các cửa khẩu, tại cơ sở y tế, tại cộng đồng; thường xuyên cập nhật theo dõi thông tin dịch bệnh trên thế giới, giám sát chặt chẽ người nhập cảnh nhằm phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh và xử lý ngay tại cửa khẩu.

Thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh; tăng cường công tác kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở y tế.

Cục Phòng bệnh đề nghị Sở Y tế, Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế và Trung tâm kiểm soát bệnh tật các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah tại các cửa khẩu; tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến về các biện pháp phòng chống và công tác phòng, chống nhiễm khuẩn...

Xây dựng kế hoạch phòng chống dịch bệnh do virus Nipah tại các cửa khẩu; tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến về các biện pháp phòng chống và công tác phòng, chống nhiễm khuẩn. Đồng thời, tổ chức truyền thông về tình hình dịch bệnh để người dân không hoang mang lo lắng và thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh.

Đối với các Viện Vệ sinh dịch tễ/ Pasteur, Cục Phòng bệnh yêu cầu hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ địa phương về giám sát và các biện pháp phòng chống, lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển và tiếp nhận mẫu bệnh phẩm từ các địa phương; rà soát, củng cố đội phản ứng nhanh tại đơn vị, sẵn sàng đáp ứng khi ghi nhận trường hợp nghi ngờ, mắc tại các địa phương (nếu có).

Theo Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A (theo Quyết định số 3644/QĐ-BYT ngày 25/11/2025 về việc bổ sung một số bệnh vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm A, B của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm), virus này lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả), hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân).

Thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, người nhiễm virus có thể có các triệu chứng: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.

Đến ngày 27/1, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng, phòng chống dịch.

Bộ Y tế khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới, các quốc gia trên thế giới để kịp thời chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả

Để chủ động, phòng chống dịch bệnh do virus Nipah Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:

1. Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết.

2. Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.

3. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).

4. Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.

5. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.