Nghị định 336 tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Động lực mới cho dòng chảy thương mại quốc tế

Ngày 22/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 336/2026/NĐ-CP quy định thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo cơ chế một cửa quốc gia (NSW), cơ chế một cửa ASEAN (ASW). Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/10/2026, đánh dấu bước tiến chiến lược trong tiến trình số hóa quản lý nhà nước về thương mại. 

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đòi hỏi sự linh hoạt và tốc độ cao, việc đồng bộ hóa hạ tầng thủ tục hành chính giúp Việt Nam gia tăng đáng kể sức cạnh tranh thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) và thúc đẩy kim ngạch xuất nhập khẩu.

Nghị định thiết lập khung pháp lý toàn diện, quy định rõ quy trình vận hành, quản lý Cổng thông tin một cửa quốc gia do Cục Hải quan (Bộ Tài chính) trực tiếp quản lý, đảm bảo hệ thống hoạt động liên tục 24/7.

Việc kết nối hạ tầng dữ liệu tập trung giữa các bộ, ngành và nền tảng chia sẻ dữ liệu quốc gia loại bỏ triệt để tình trạng chia cắt thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực.

Tối ưu hóa chi phí logistics và thời gian thông quan

Một trong những tác động kinh tế trực tiếp nhất của Nghị định 336/2026/NĐ-CP là cắt giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp. Thông qua mã số điện tử "Số định danh hàng hóa" do Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan cấp, toàn bộ quá trình theo dõi, quản lý hàng hóa nhập khẩu được thống nhất trên nền tảng số.

Việc công nhận giá trị pháp lý của chứng từ điện tử và triển khai quy trình trao đổi dữ liệu tự động giúp giảm bớt hồ sơ giấy, loại bỏ các khâu trung gian không cần thiết.

Đặc biệt, Nghị định khống chế thời gian xử lý thủ tục tại cửa khẩu nghiêm ngặt hơn: các cơ quan chức năng tại cảng hàng không, cảng biển, cửa khẩu đường bộ và đường sắt liên vận quốc tế phải hoàn thành xác nhận thủ tục trong thời hạn không quá 01 giờ kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Thời gian thông quan được rút ngắn tối đa đồng nghĩa với việc giải phóng hàng hóa nhanh chóng, giảm chi phí lưu kho, lưu bãi và hiện thực hóa mục tiêu hạ tỷ trọng chi phí logistics trên GDP của Việt Nam.

Quản lý rủi ro và minh bạch hóa môi trường kinh doanh

Không chỉ dừng lại ở việc đơn giản hóa thủ tục, Nghị định 336/2026/NĐ-CP đẩy mạnh ứng dụng nguyên tắc quản lý rủi ro và đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật chuyên ngành của doanh nghiệp. Các Bộ, ngành có trách nhiệm công bố Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu chịu sự quản lý chuyên ngành kèm mã HS cụ thể, tránh tình trạng chồng chéo hoặc kiểm tra kéo dài gây phiền hà cho hoạt động thương mại.

Bên cạnh đó, quy định khống chế chặt chẽ việc kiểm tra chuyên ngành trước thông quan - chỉ áp dụng đối với các mặt hàng có nguy cơ cao về an toàn, dịch bệnh, môi trường hay an ninh quốc gia - tạo lập một môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch.

Những cơ chế phối hợp điện tử phản ứng nhanh giữa cơ quan hải quan và các bộ ngành quản lý giúp vừa thắt chặt an ninh biên giới, vừa đảm bảo hoạt động giao thương diễn ra thông suốt, tạo đà bứt phá cho nền kinh tế trong giai đoạn mới.