Bước tiến mới trong quan hệ hợp tác Đồng bằng sông Cửu Long – Nhật Bản

Đồng bằng sông Cửu Long là khu vực tiềm năng của Việt Nam được rất nhiều nhà đầu tư Nhật Bản quan tâm, tìm hiểu – đây là lời khẳng định của ông Umeda Kunio, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam trong Hội nghị “Gặp gỡ Nhật Bản – Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long” diễn ra ngày 18/4 tại thành phố Cần Thơ. Tham gia hội nghị có hơn 160 doanh nghiệp Nhật Bản, trong đó có khoảng 50 doanh nghiệp lần đầu tiên đến Việt Nam để tìm cơ hội đầu tư tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Một trong những vấn đề chính được các đại biểu quan tâm thảo luận tại hội nghị là tiềm năng hợp tác phát triển trong lĩnh vực hạ tầng giao thông giữa Đồng bằng sông Cửu Long và Nhật Bản.

Theo ông Lưu Quang Khánh, Vụ Trưởng Vụ Kinh tế đối ngoại, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Đồng bằng sông Cửu Long có hệ thống giao thông vận tải nội vùng thuận lợi, giúp kết nối hiệu quả với nhiều tỉnh, thành phố trong khu vực, góp phần đảm bảo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương; đồng thời, liên kết vùng Tây Nam Bộ với Đông Nam Bộ, đặc biệt là thành phố Hồ Chí Minh, cũng như kết nối với các khu vực khác trong cả nước và với các nước trong khu vực.

Tuy có nhiều lợi thế là vậy nhưng hiện nay Đồng bằng sông Cửu Long vẫn chưa thu hút được nhiều vốn FDI và các dự án đầu tư từ Nhật Bản do vấn đề liên kết vùng chưa được chú trọng, dẫn đến sự thiếu đồng bộ trong việc đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông kết nối toàn vùng với bên ngoài; các trục giao thông chính nhằm gắn kết giữa sản xuất và tiêu thụ còn hạn chế.

Do vậy, việc xây dựng kế hoạch phát triển kết cấu hạ tầng giao thông và hệ thống logistics vùng Tây Nam Bộ nhằm cụ thể hóa các chiến lược, quy hoạch và lựa chọn được các dự án trọng điểm có tính kết nối vùng, liên vùng là rất cần thiết nhằm giảm thiểu tình trạng đầu tư dàn trải, lãng phí trong bối cảnh vốn đầu tư công ngày càng hạn hẹp.

Ông Konaka Tetsuo, Trưởng Đại diện Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam cho biết, nhằm hỗ trợ các địa phương khu vực Tây Nam Bộ tháo gỡ các nút thắt về giao thông, các tổ chức nghiên cứu của Nhật Bản sẵn sàng thực hiện chuyển giao và phổ biến những mô hình cầu, đường bộ sử dụng nguồn nguyên liệu chất lượng cao cùng các kỹ thuật tiên tiến của Nhật Bản vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông vùng Đồng bằng sông Cửu Long; điển hình như loại thép chịu thời tiết chuyên dùng để xây cầu, chỉ cần thi công một cách thích hợp có thể sử dụng đến 100 năm.

Ngoài ra, phía Nhật Bản cũng sẽ hỗ trợ tìm kiếm, giới thiệu với chính quyền khu vực Tây Nam Bộ các nhà đầu tư có đủ năng lực, kinh nghiệm để hợp tác triển khai các dự án giao thông huyết mạch như: Dự án cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ, Dự án Trung Lương – Mỹ Thuận, Dự án nâng cấp Quốc lộ 30 để kết nối với đường cao tốc thành phố Hồ Chí Minh – Cần Thơ và Quốc lộ 1… qua đó, giúp hình thành tuyến giao thông đối ngoại liên kết vùng và góp phần phần nâng cao năng lực, sức cạnh tranh của Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong lĩnh vực hợp tác phát triển du lịch, ông Takahashi Ayumi, Trưởng đại diện Cơ quan Xúc tiến du lịch Nhật Bản (JNTO) tại Việt Nam cho biết, trong vòng 10 năm trở lại đây, lượng khách du lịch Việt Nam đến Nhật Bản và ngược lại liên tục tăng trưởng mạnh; mỗi năm tăng 30% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lượng du khách Nhật đến Đồng bằng sông Cửu Long lại vô cùng khiêm tốn. Nguyên nhân là việc quảng bá du lịch của các địa phương thuộc khu vực Tây Nam Bộ chưa thực sự tiếp cận được với du khách; hầu hết người Nhật chỉ biết đến các đô thị lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… nên chọn dừng chân ở những thành phố này.

Để khắc phục tình trạng trên, thời gian tới, JNTO sẽ phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức nhiều chương trình giao lưu văn hoá Việt – Nhật với nhiều chương trình biểu diễn nghệ thuật và trưng bày, giới thiệu các sản phẩm truyền thống nhằm giới thiệu nét đẹp văn hoá, con người vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến với du khách Nhật. Ngoài ra, JNTO sẽ kết nối ngành du lịch địa phương với Hiệp hội Du lịch Nhật Bản nhằm trao đổi thông tin về thị hiếu du khách, qua đó giúp ngành du lịch Đồng bằng sông Cửu Long xây dựng kế hoạch quảng bá, xúc tiến du lịch hiệu quả hơn.

Đặc biệt, ông Ayumi khuyến khích ngành du lịch Tây Nam Bộ tích cực áp dụng hình thức quảng bá du lịch truyền miệng qua mạng xã hội. Theo đó, mỗi người dân Việt Nam đều có thể đóng vai trò đại sứ quảng bá du lịch cho chính địa phương mình sinh sống bằng cách chia sẻ với bạn bè quốc tế thông tin, hình ảnh về các địa điểm tham quan tiêu biểu, lịch sử hình thành và phát triển của địa phương, ẩm thực truyền thống địa phương…

Trong lĩnh vực hợp tác nông nghiệp, ông Takimoto Koji, Trưởng đại diện Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (Jetro) tại thành phố Hồ Chí Minh nhận định, Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều thế mạnh về các mặt hàng nông sản, thủy sản; giá đất rẻ; nhân công trẻ… nhưng lại thiếu sự liên kết một cách hiệu quả giữa các địa phương để hỗ trợ nhau cùng phát triển.

Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long cũng chưa có chiến lược phát triển công nghiệp phù hợp, tương xứng với thế mạnh của vùng; chưa biết cách tối ưu hóa chuỗi sản xuất; chất lượng và số lượng nông sản không ổn định, hàm lượng khoa học công nghệ thấp, tư duy thị trường còn manh mún nên sản phẩm chưa đủ đa dạng để đáp ứng các nhu cầu cao cấp của thị trường để qua đó, xác lập uy tín, thương hiệu quốc tế của sản phẩm.

Ông Trần Kim Long, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ghi nhận góp ý của ông Koji và khẳng định, chủ trương của nhà nước cũng như chính quyền địa phương là đưa nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long trở thành nền nông nghiệp thông minh bền vững; áp dụng tối đa tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất, phân phối; nghiên cứu và phổ biến những phương pháp canh tác sáng tạo, tiết kiệm đất, đặc biệt trong bối cảnh diện tích đất nông nghiệp của vùng đang ngày càng giảm.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng tập trung chỉ đạo các địa phương Tây Nam Bộ tích cực xây dựng liên kết vùng nhằm phát huy thế mạnh từng địa phương, tránh tình trạng cạnh tranh nội bộ; phân công vùng nào, tỉnh nào, tập trung sản xuất lương thực, thực phẩm nào cho phù hợp, tạo nên chuỗi liên kết về sản xuất và dịch vụ. Đặc biệt, thành phố Cần Thơ phải được xác định là trung tâm kết nối của các tỉnh miền Tây, thúc đẩy hội nhập kinh tế miền Tây

Trong nghiên cứu khoa học ứng dụng trong nông nghiệp, Việt Nam hy vọng sẽ được các đối tác Nhật Bản hỗ trợ trong việc áp dụng công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ sinh học vào nuôi trồng thủy hải sản, trồng lúa và cây ăn trái, lấy chất lượng và giá trị gia tăng làm cốt lõi, thay vì chạy theo số lượng; đồng thời, phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp gắn với đối phó biến đổi khí hậu bằng giải pháp công trình và phi công trình.

Ông Asazuma Shinichi, Công sứ Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam chia sẻ, nhiều doanh nghiệp nông nghiệp Nhật Bản đang thận trọng tiếp cận từng bước để tiến đến hợp tác toàn diện với những doanh nghiệp địa phương ở Việt Nam, trong đó có vùng đồng bằng sông Cửu Long. Điều các cấp lãnh đạo vùng cần phải hiểu được nhu cầu của nhà đầu tư thực sự là gì và làm thế nào đề cải thiện môi trường đầu tư của vùng bằng cách chỉ ra những điểm nổi bật nhất để đầu tư.

Do đó, bên cạnh việc chuyển giao công nghệ khoa học nhằm áp dụng vào hoạt động canh tác, thời gian tới, Đại sứ quán Nhật Bản sẽ hỗ trợ tổ chức hội nghị hằng năm giới thiệu về môi trường đầu tư tại Đồng bằng sông Cửu Long với nhà đầu tư nước ngoài, từ đó có cơ sở thiết lập kế hoạch cải thiện hình ảnh, xây dựng chính sách thu hút đầu tư phù hợp cũng như thúc đẩy trao đổi mua bán thương mại với nhiều nước trên thế giới.

Trao đổi với phóng viên TTXVN sau khi Hội nghị kết thúc, ông Kawaue Junichi, Tổng Lãnh sự Nhật Bản tại thành phố Hồ Chí Minh cho biết, hội nghị tuy chỉ diễn ra trong 1 ngày nhưng kết quả đạt được rất khả quan: Hơn 160 doanh nghiệp và nhà đầu tư Nhật Bản tham dự hội nghị cho biết xác định sẽ đầu tư lâu dài vào Đồng bằng sông Cửu Long; nhiều nhà đầu tư thông qua các buổi gặp gỡ bên lề hội nghị đã kết nối với các doanh nghiệp địa phương và bước đầu hình thành kế hoạch hợp tác đa lĩnh vực. Ngài Tổng lãnh sự tin tưởng, đây chính là bước tiến mới trong quan hệ hợp tác Đồng bằng sông Cửu Long – Nhật Bản thời gian tới./.

>>>> Gặp gỡ Nhật Bản - Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long