Cà Mau đầu tư hơn 26.800 tỷ đồng chống sạt lở, bảo vệ kinh tế biển

Đoạn rừng phòng hộ ven biển trên địa bàn xã Đất Mũi (tỉnh Cà Mau) bị sóng tác động mạnh. Ảnh: Chanh Đa-TTXVN

Tỉnh Cà Mau phấn đấu đến năm 2030 thực hiện đầu tư đảm bảo kiểm soát tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển giải quyết cơ bản tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển, các khu dân cư; hoàn thành xử lý sạt lở bờ biển Tây và các khu vực trọng điểm bờ biển Đông, sạt lở bờ sông thuộc các tuyến sông chính; đến năm 2035 cơ bản hoàn thành xử lý sạt lở bờ biển Đông, sạt lở bờ sông thuộc các tuyến sông chính và các trọng điểm sạt lở bờ sông bảo vệ các khu đô thị. 

Theo kế hoạch của Đề án phòng, chống sạt lở bờ biển, bờ sông đến năm 2030 và định hướng đến 2050 trên địa bàn tỉnh Cà Mau vừa được Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau ký phê duyệt nêu rõ, đề án ưu tiên đầu tư xử lý các khu vực sạt lở đặc biệt nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến khu dân cư, công trình hạ tầng trọng yếu ven sông, ven biển.

Đồng thời, áp dụng các giải pháp công trình phù hợp điều kiện địa chất, thủy văn và đặc thù bờ biển dài, nền đất yếu của tỉnh Cà Mau; kết hợp công trình cứng với công trình mềm, công trình sinh thái.

Tổng nhu cầu vốn cho các giải pháp công trình trên 26.820 tỷ đồng, chiều dài đê kè dự kiến đầu tư khoảng 301km, bao gồm 3 nhóm công trình chính nhóm công trình kè khôi phục đường bờ biển, nhóm công trình bảo vệ bờ biển, nhóm công trình bảo vệ bờ sông.

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời yêu cầu, phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển là nhiệm vụ thường xuyên của các cấp, các ngành, đặc biệt là chính quyền địa phương… Việc chủ động phòng, chống và khắc phục tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển nhằm giảm thiểu thấp nhất thiệt hại về người và tài sản do sạt lở bờ sông, bờ biển gây ra. Đồng thời, làm nền tảng để xây dựng tỉnh Cà Mau thành một trung tâm kinh tế biển quan trọng của quốc gia, đồng thời là lá chắn vững chắc bảo đảm an ninh, quốc phòng chủ quyền vùng biển Tây Nam của Tổ quốc. 

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tham mưu các nội dung cập nhật hiện trạng sạt lở bờ biển, bờ sông; phân loại mức độ sạt lở theo quy định, cập nhật bản đồ phân vùng nguy cơ sạt lở làm đề xuất đầu tư dự án về phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển; quản lý đất đai, tài nguyên biển, môi trường và rừng ven biển.

Đồng thời, tổ chức trồng mới, phục hồi, bảo vệ rừng ngập mặn; triển khai các mô hình sinh thái rừng – bãi – đê. Nhất là thực hiện đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và quan trắc môi trường ven biển. 

Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sụt lún đất đang khiến tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển ở Cà Mau diễn biến ngày càng nghiêm trọng. Thực trạng này không chỉ làm mất đất, mất rừng ngập mặn mà còn đặt ra thách thức lớn đối với hệ thống thủy lợi và sinh kế của người dân vùng ven biển. Việc mất đi “lá chắn xanh” này khiến khả năng bảo vệ đê biển, công trình thủy lợi và khu dân cư ven biển ngày càng suy giảm. 

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, thời gian qua, Cà Mau đang phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng do biến đổi khí hậu. Nước biển dâng và xâm nhập mặn ngày càng sâu vào nội đồng, làm ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và sản xuất. Hiện đã có hơn 30.000 ha đất nông nghiệp bị nhiễm mặn; riêng mùa khô 2019–2020, 14.000 ha bị thiệt hại gần như mất trắng. 

Cùng đó là thực trạng sạt lở bờ biển, bờ sông cũng diễn biến phức tạp. Năm 2025 toàn tỉnh có 402 điểm sạt lở với tổng chiều dài 629 km, từ năm 2011 đến nay làm mất khoảng 6.250 ha đất và rừng phòng hộ, nhiều hộ dân phải di dời, nhiều công trình hư hỏng nặng. Hạn hán và thiếu nước ngọt vào mùa khô ngày càng gay gắt. Riêng mùa khô 2023–2024, có hơn 2.600 hộ dân bị thiếu nước sinh hoạt. 

Những con số đó cho thấy, Cà Mau đang chịu sức ép rất lớn từ biến đổi khí hậu và rủi ro thiên tai. Điều này đòi hỏi phải chủ động thích ứng, chuyển đổi sinh kế theo hướng bền vững và thân thiện với môi trường.

Thực trạng sạt lở ngày càng nghiêm trọng cho thấy hệ thống thủy lợi ven biển Cà Mau đang đứng trước những thách thức lớn. Đây cũng là vấn đề mang tính cấp bách, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ, lâu dài để bảo vệ quỹ đất, rừng ngập mặn và sinh kế cho người dân vùng ven biển.

Theo UBND tỉnh Cà Mau, bảo vệ, phòng chống sạt lở đê biển để giảm thiệt hại đến mức thấp nhất các công trình Nhà nước, sản xuất, tài sản của người dân nơi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh trong suốt thời gian qua.

Để hạn chế thấp nhất sức tác động của sạt lở đến đời sống, sinh hoạt của người dân, trong những năm qua, từ nguồn vốn hỗ trợ của Trung ương và sự nỗ lực của các cấp chính quyền, người dân trong tỉnh, nhiều công trình, dự án bảo vệ tuyến đê biển đã được xây dựng nên và phát huy được hiệu quả tích cực trong việc giảm thiểu tác động của sạt lở, bảo vệ được đời sống, sản xuất của người dân vùng ven biển, nhất là sinh kế của người dân ven biển gắn liền với biển ngày càng khởi sắc hơn nhờ các nguồn lợi thủy hải sản được tái sinh qua việc gây bồi, tạo bãi, tái sinh đai rừng phòng hộ ven biển.