Việt Nam – Anh hợp tác đầu tư, hướng tới nền kinh tế giá trị cao

Ngày 29/10, tại TP. Hồ Chí Minh, Diễn đàn Doanh nghiệp Vương quốc Anh – Việt Nam 2026 (UK – Vietnam Business Forum 2026) diễn ra với chủ đề “Tầm nhìn 2045: Kiến tạo nền kinh tế thu nhập cao, giá trị cao”. Sự kiện do Hiệp hội Doanh nghiệp Anh Quốc tại Việt Nam (BritCham Vietnam) tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

* Mở rộng cơ hội đầu tư từ Anh

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, cho biết Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu này, định hướng thu hút đầu tư nước ngoài đang chuyển từ chú trọng quy mô vốn sang chất lượng đầu tư, chuyển giao công nghệ và tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Trong tiến trình đó, Vương quốc Anh có nhiều thế mạnh bổ trợ cho Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực dịch vụ tài chính, thị trường vốn, tư vấn chuyên nghiệp, giáo dục và năng lượng sạch. Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập năm 2025 cùng Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Vương quốc Anh tạo thêm nền tảng thúc đẩy hợp tác giữa hai nước. Theo ông Vinh, kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt khoảng 9,4 tỷ USD, tăng 11,3% so với năm trước.

Đối với TP. Hồ Chí Minh, việc hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu mở ra không gian phát triển mới, kết nối các trung tâm tài chính, dịch vụ, công nghiệp, công nghệ cao với hệ thống cảng biển và logistics. Thành phố hướng tới mô hình đa trung tâm, phát triển thành đầu mối kinh tế, tài chính, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo có tầm khu vực và quốc tế.

Trên cơ sở đó, thành phố mong muốn doanh nghiệp Anh tăng cường đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như dịch vụ tài chính, công nghệ, nghiên cứu và phát triển, công nghiệp xanh; đồng thời kết nối với doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực quản trị.

Trong lĩnh vực tài chính, TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng hợp tác với các định chế tài chính, tổ chức xếp hạng tín nhiệm và doanh nghiệp Anh để phát triển thị trường vốn và Trung tâm Tài chính Quốc tế. Kinh nghiệm của Anh về chuẩn mực thị trường, quản trị rủi ro và huy động vốn quốc tế được kỳ vọng góp phần kết nối Việt Nam với các dòng vốn toàn cầu.

Thành phố cũng mong muốn doanh nghiệp Anh tham gia phát triển năng lượng tái tạo, cơ chế mua bán điện trực tiếp, giải pháp tiết kiệm năng lượng và khu công nghiệp sinh thái. Hợp tác đào tạo nhân lực trong các lĩnh vực tài chính, công nghệ và công nghiệp mới, cùng trao đổi kinh nghiệm về quy hoạch và quản trị đô thị, là những hướng đi được ưu tiên. Thành phố cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, tạo thuận lợi về thủ tục và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Đánh giá về triển vọng hợp tác song phương, ông Iain Frew, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Vương quốc Anh tại Việt Nam, nhấn mạnh việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2025 mở ra chương mới trong quan hệ song phương sau hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.

Theo Đại sứ Iain Frew, Vương quốc Anh mong muốn hỗ trợ Việt Nam hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu, tham gia các chuỗi cung ứng có hàm lượng công nghệ cao và thu hút thêm dòng vốn quốc tế. Những định hướng cải cách của Việt Nam về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao cũng mở ra nhiều cơ hội hợp tác giữa hai nước.

* Kết nối thị trường vốn, nâng cấp chuỗi giá trị

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Denzel Eades, Chủ tịch BritCham Vietnam, cho rằng mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 đòi hỏi Việt Nam xây dựng nền kinh tế đa dạng, bền vững và tạo ra giá trị gia tăng cao hơn. Với thế mạnh về dịch vụ tài chính, dịch vụ chuyên nghiệp, giáo dục, dược phẩm và chuỗi cung ứng, doanh nghiệp Anh có thể đóng góp vào quá trình chuyển đổi này.

Theo ông Eades, sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế, mở ra thêm cơ hội hợp tác đầu tư giữa hai nước.

“Quá trình chuyển đổi kinh tế của Việt Nam là một trong những câu chuyện tăng trưởng ấn tượng nhất tại châu Á. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp Anh đã tham gia vào hành trình đó suốt nhiều thập kỷ qua và cam kết sẽ đóng góp sâu rộng hơn nữa trong những năm tới. Với thế mạnh trong các lĩnh vực tài chính, đổi mới sáng tạo, giáo dục và phát triển bền vững, chúng tôi mong muốn được hợp tác cùng Chính phủ và các đối tác trong ngành để góp phần hiện thực hóa tầm nhìn của Việt Nam: trở thành một nền kinh tế thịnh vượng, có giá trị cao và kết nối toàn cầu vào năm 2045”, ông Denzel Eades cho biết.

Liên quan đến khả năng huy động vốn quốc tế, ông Kim Byoungho, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank), cho rằng Việt Nam có nhiều doanh nghiệp sở hữu tiềm năng tăng trưởng lớn và tham vọng mở rộng ra thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, khoảng cách giữa cơ hội phát triển của doanh nghiệp trong nước và khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế vẫn là vấn đề cần giải quyết.

Theo ông Kim Byoungho, doanh nghiệp Việt Nam cần nâng cao năng lực quản trị, tăng tính minh bạch và cải thiện khả năng truyền đạt chiến lược kinh doanh tới nhà đầu tư quốc tế. Đồng thời, cần xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn để tiếp cận thị trường vốn toàn cầu.  Ông cũng nhấn mạnh tiềm năng tăng cường kết nối tài chính giữa London và TP. Hồ Chí Minh. Việc phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh có thể tạo thêm cơ hội huy động vốn và thúc đẩy đầu tư hai chiều. Thành phố có thể tận dụng kinh nghiệm của London về phát triển thị trường vốn và kết nối nhà đầu tư quốc tế; xây dựng mô hình phù hợp với thế mạnh riêng, bảo đảm tính cởi mở và sức cạnh tranh quốc tế.

Ở góc độ phát triển dài hạn, bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, Campuchia và Lào, nhận định mô hình tăng trưởng đã đưa Việt Nam đến vị thế hiện nay sẽ không đủ để đưa đất nước lên nhóm thu nhập cao.

Nhìn lại chặng đường từ Đổi Mới, bà Mariam J. Sherman cho biết, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng khoảng 6 lần, lên hơn 5.000 USD, trong khi tình trạng nghèo cùng cực gần như được xóa bỏ. Tuy nhiên, Việt Nam đang đối mặt với ba thách thức lớn: dân số trong độ tuổi lao động đã đạt đỉnh, tăng trưởng năng suất còn thấp và liên kết giữa khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế.

Để giải quyết những thách thức này, bà Mariam J. Sherman đề xuất các ưu tiên gồm tạo việc làm chất lượng cao hơn, kết nối thị trường, con người và vùng miền, chuyển hóa rủi ro khí hậu thành cơ hội tăng trưởng, đồng thời nâng cao năng lực thể chế. “Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của cuộc chuyển đổi lớn lần thứ hai. Cuộc chuyển đổi thứ nhất đưa người lao động từ đồng ruộng vào nhà máy. Cuộc chuyển đổi thứ hai cần đưa doanh nghiệp tiến lên chuỗi giá trị, đưa người lao động đến với việc làm tốt hơn, và đưa Nhà nước từ vai trò điều hành sang vai trò kiến tạo”, bà Mariam J. Sherman chia sẻ.

Theo đại diện Ngân hàng Thế giới, giai đoạn tăng trưởng tiếp theo sẽ mở ra cơ hội đầu tư vào các hoạt động có giá trị gia tăng cao hơn, từ sản xuất lắp ráp sang kỹ thuật và dịch vụ, từ năng lượng nhập khẩu sang điện sạch, đồng thời mở rộng huy động vốn thông qua thị trường vốn.

Đồng thời khuyến nghị nhà đầu tư Anh tăng cường hợp tác với các nhà cung cấp Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước đáp ứng các tiêu chuẩn về quản trị, môi trường và lao động. Đầu tư vào năng lực địa phương và tham gia đối thoại chính sách sẽ góp phần tăng cường liên kết giữa khu vực FDI với nền kinh tế trong nước, tạo điều kiện để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.