Các định hướng mới trong hợp tác khoa học và giáo dục Việt Nam-Nga

Sáng 9/9, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới LB Nga, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã có cuộc gặp làm việc với Phó Thủ tướng Chính phủ Nga Dmitry Chernyshenko. Hai bên đánh giá và thảo luận các định hướng hợp tác mới trong lĩnh vực khoa học và giáo dục.

Theo phóng viên TTXVN tại Moskva, tại cuộc gặp, Phó Thủ tướng Chính phủ Nga Dmitry Chernyshenko chào mừng chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhấn mạnh chuyến thăm của Lãnh đạo Việt Nam luôn tạo ra những xung lực mạnh mẽ để phát triển quan hệ song phương. Hợp tác khoa học và giáo dục đã luôn là một trong những trụ cột của mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước.

Hiện hơn 3.000 sinh viên Việt Nam đang học tập tại Nga. Nhiều người sau khi tốt nghiệp ở Nga đã có những đóng góp đáng kể cho sự phát triển của Việt Nam. Phó Thủ tướng Nga đánh giá cao Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những yếu tố quan trọng nhất cho sự phát triển tiếp theo của đất nước. Phó Thủ tướng Nga nhấn mạnh điều này phù hợp với các ưu tiên của Nga.

Theo kế hoạch, Ủy ban liên chính phủ về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật Việt Nam – Nga sẽ họp vào tháng 11 tại Hà Nội. Trong năm 2026 - năm hợp tác khoa học và giáo dục giữa Nga và Việt Nam, Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng một lộ trình đa nội dung để có thể thảo luận tại cuộc họp ủy ban tới đây, đóng góp cho mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện của hai nước. Ông bày tỏ sẵn sàng hợp tác với các đồng nghiệp Việt Nam để xác định các chuyên ngành trọng điểm và số lượng sinh viên cần thiết cho mỗi lĩnh vực liên quan.

Về các lĩnh vực mới, ông Dmitry Chernyshenko cũng lưu ý rằng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng Tập đoàn Năng lượng Hạt nhân Quốc gia Nga (Rosatom) đang thảo luận về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ lượng tử. Ông cho biết Nga là một trong ba quốc gia trên thế giới đã tạo ra máy tính lượng tử trên cả bốn nền tảng vật lý và hiện đang phát triển máy tính lượng tử.

Về phần mình, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh đến chương trình làm việc thực chất, hiệu quả của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Nga, trong đó các nội dung khoa học, giáo dục, đào tạo giữ vị trí quan trọng, nhất là khi Việt Nam đang tích cực chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao để thực hiện hai mục tiêu 100 năm: 100 năm thành lập Đảng Cộng sản vào năm 2030 và 100 năm thành lập nước vào năm 2045. Sau khi Việt Nam hoàn thành cải tổ hành chính, xây dựng chính quyền hai cấp, thì nguồn nhân lực giỏi ở mọi cấp bậc, mọi vị trí là đặc biệt cần thiết.

Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc hy vọng phía Nga ủng hộ và hỗ trợ tầm nhìn của Việt Nam về việc xây dựng quan hệ Đối tác chiến lược trong đào tạo nhân lực và phát triển kế hoạch như vậy đến năm 2035, đặc biệt là trong các lĩnh vực mà Nga có thế mạnh, như công nghệ thông tin và truyền thông, công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo, năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, công nghệ sinh học và y sinh học. Việt Nam cũng có nhu cầu tăng đào tạo nhân lực trong các lĩnh vực như công nghệ cốt lõi, trí tuệ nhân tạo, năng lượng hạt nhân hòa bình, công nghệ sinh học, y sinh học... Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc mong muốn các trường đại học và viện nghiên cứu của Việt Nam và Nga sẽ hợp tác trong việc trao đổi tài liệu và thông tin trong các lĩnh vực khác, tuy nhiên nhấn mạnh cần phát triển các sản phẩm cụ thể.

Tại cuộc gặp, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn ghi nhận tầm quan trọng của liên minh các trường đại học kỹ thuật Nga và Việt Nam. Hiện hai bên đang thảo luận để thành lập một trung tâm nghiên cứu chung nhằm thực hiện các dự án chung. Bộ cũng đang nỗ lực hỗ trợ hoạt động của Trung tâm tiếng Nga A.X. Pushkin.

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cũng nêu những nhu cầu đào tạo, trong đó có phục vụ cho ngành ngoại giao, như phiên dịch song ngữ Nga-Việt. Theo bà, Việt Nam hoàn toàn có thể cấp học bổng cho sinh viên Nga sang Việt Nam học và nâng cao trình độ tiếng Việt.

Các nội dung trao đổi tại cuộc gặp đề cập đến nhiều vấn đề mang tính thực tiễn cao, nhằm tăng hiệu quả hơn nữa hợp tác đào tạo ở cả hai chiều, nhấn mạnh đến trách nhiệm và quyết tâm thực hiện hiệu quả những nội dung Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm và Tổng thống Nga Vladimir Putin nhất trí trong hội đàm, đưa hợp tác khoa học và giáo dục bước lên tầm cao mới, đóng góp cho mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện của hai nước.