Các hãng ô tô Nhật chi dưới 4% doanh số cho R&D vào công nghệ chiến lược

Trong các doanh nghiệp ô tô Nhật Bản, Honda đang chi cho hoạt động R&D cao nhất ở mức 5,7% doanh sốo. Ảnh: Reuters

Các nhà sản xuất ô tô lớn của Nhật Bản dự kiến sẽ chi chưa đến 4% doanh số cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) trong năm tài chính này - một tỷ lệ nhỏ hơn so với các đối thủ nước ngoài, đầu tư có chọn lọc vào công nghệ có triển vọng tăng trưởng tốt trong bối cảnh môi trường kinh doanh khó khăn. 

Bảy công ty bao gồm Toyota Motor, Honda Motor, Nissan Motor, Suzuki Motor, Subaru, Mazda Motor và Mitsubishi Motors - dự kiến chi tổng cộng 3.940 tỷ yen (26,8 tỷ USD) cho hoạt động R&D trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026, tăng 2% so với năm trước. Con số này tương đương 3,92% doanh số dự kiến, gần như không thay đổi so với mức 3,85% của năm tài chính trước.

Honda đang chi cho hoạt động R&D cao nhất ở mức 5,7% doanh số, trong khi Toyota xếp cuối với 2,8%. Để so sánh, trong 12 tháng tính đến tháng 12 năm ngoái, Volkswagen đã đầu tư 5,5% doanh số vào hoạt động R&D, General Motors 4,9%, Tesla 4,7% và BYD 6,5%, dựa trên dữ liệu QUICK-FactSet.

Điều này diễn ra trong bối cảnh những thách thức bao gồm thuế quan của Mỹ và sự chậm lại của thị trường xe điện. Theo dự báo của các công ty và thị trường, tổng lợi nhuận hoạt động của các nhà sản xuất ô tô dự kiến sẽ giảm khoảng 40% trong năm tài chính này.

Mặc dù chi phí R&D có thể làm giảm lợi nhuận trong ngắn hạn, nhưng việc cắt giảm quá nhiều có thể gây tổn hại đến tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Ngay cả trong bối cảnh ngành đang gặp khó khăn, các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản khó có thể từ bỏ đầu tư vào các lĩnh vực mà các công ty Mỹ và Trung Quốc đang dẫn đầu, chẳng hạn như phần mềm và xe hybrid.

Toyota dự kiến chi 1,37 tỷ yen cho hoạt động R&D trong năm tài chính 2025, tăng 3% so với năm trước, ngay cả khi lợi nhuận hoạt động dự kiến sẽ giảm. Khoản tiền này sẽ được đầu tư vào các lĩnh vực như xe điện (EV) và xe tự lái xác định bằng phần mềm (software-defined vehicle).

Suzuki dự kiến mức tăng mạnh nhất, với mức tăng 13% lên 300 tỷ yen. Khoảng một nửa trong số đó sẽ dành cho điện khí hóa và xe được điều khiển bằng phần mềm, đồng thời giảm trọng lượng cũng sẽ là một trọng tâm khác. Trong buổi họp báo về chiến lược công nghệ hồi tháng 9, công ty cho biết họ đặt mục tiêu giảm trọng lượng xe mini Alto xuống 100 kg vào năm 2030.

Chi tiêu cho R&D thường bao gồm chi phí nhân sự, vật liệu và khấu hao tài sản liên quan đến quá trình phát triển. Nissan, công ty đang trong quá trình tái cấu trúc, cho biết vào tháng 7 rằng họ có kế hoạch đầu tư 630 tỷ yen trong năm tài chính này, tăng 2% so với năm tài chính 2024.

Nhà phân tích cấp cao Seiji Sugiura tại Phòng thí nghiệm thông tin Tokai Tokyo, cho biết: “Số lượng kỹ sư không giảm, do đó chi phí lao động tăng cao là một yếu tố”.

Theo nhà phân tích Sugiura, việc tăng chi tiêu cho R&D “có thể một phần cũng nhằm mục đích cho thị trường thấy nhu cầu tăng trưởng sau khi tái cấu trúc”.

Trong những năm gần đây, các nhà sản xuất ô tô đã đầu tư mạnh vào điện khí hóa và xe tự hành, cùng nhiều công nghệ khác. Tổng chi tiêu của bảy công ty Nhật Bản đã tăng khoảng 10% mỗi năm trong ba năm tính đến năm tài chính 2024, nhưng dự kiến sẽ giảm xuống còn 2% trong năm tài chính 2025.

Ngoài những trở ngại chung của ngành, nhà phân tích Sugiura cho biết “khi thị trường xe điện đang đi vào giai đoạn bão hòa, việc trì hoãn phát triển có thể đã đóng một vai trò nào đó”.

Honda, công ty đã lên kế hoạch đầu tư 10.000 tỷ yen vào xe điện trong suốt năm tài chính 2030, đã cắt giảm con số này xuống còn 7.000 tỷ yen. Tổng chi tiêu cho R&D trong năm tài chính này dự kiến sẽ giảm 1% xuống còn 1.200 tỷ yen. Nhà sản xuất ô tô này không cung cấp chi tiết về các khoản chi tiêu này nhưng có kế hoạch chi tiêu hào phóng cho các phương tiện được xác định bằng phần mềm, cùng nhiều lĩnh vực khác.

Subaru, với mục tiêu giữ vững mức lợi nhuận 160 tỷ yen, đang điều chỉnh lại thời điểm và phân bổ khoản đầu tư 1.500 tỷ yen dự kiến vào điện khí hóa. Chủ tịch Atsushi Osaki phát biểu trong cuộc họp báo cáo tài chính tháng 8: “Chúng tôi sẽ tiếp tục nắm bắt chính xác những thay đổi trong môi trường kinh doanh và đưa ra quyết định đầu tư một cách linh hoạt và nhanh nhạy”.

Nhà phân tích Sugiura cho biết: “Các nhà sản xuất ô tô trong nước rất chú trọng đến chi phí và có thể nói rằng họ rất hiệu quả trong hoạt động R&D”. Nhưng ông cho biết “trong lĩnh vực lái xe tự động và phần mềm, do các công ty nước ngoài đang dẫn đầu nên cần phải tăng cường đầu tư và đưa ra các quy định cụ thể”.