Các nước tiếp tục ứng phó với biến động năng lượng toàn cầu

Thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục đối mặt nhiều biến động trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung, buộc các quốc gia từ Mỹ, châu Âu đến châu Á khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó.

Tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump trấn an rằng tình trạng gián đoạn nguồn cung chỉ mang tính tạm thời. Phát biểu tại hội nghị năng lượng CERAWeek ở Houston, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết Washington đã triển khai các giải pháp thực tế, chẳng hạn như hỗ trợ vận chuyển dầu tới các nhà máy lọc dầu châu Á và bắt đầu xả dầu từ kho dự trữ chiến lược. Theo ông, Mỹ có thể cung cấp từ 1,5 - 3 triệu thùng dầu/ngày để giảm áp lực thiếu hụt.

Nhà máy lọc dầu của Tập đoàn dầu khí Saudi Aramco ở Dammam, Saudi Arabia. Ảnh: THX/TTXVN 

Dù vậy, giới doanh nghiệp năng lượng vẫn tỏ ra thận trọng. Lãnh đạo nhiều tập đoàn lớn cảnh báo nguồn cung toàn cầu, đặc biệt tại châu Á, đang đối mặt rủi ro nếu eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thế giới - tiếp tục bị gián đoạn. Giám đốc Tập đoàn năng lượng quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) của Các tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), ông Sultan Ahmed Al Jaber, coi việc phong tỏa eo biển này là “hành động khủng bố kinh tế”. Các chuyên gia dự báo giá khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) có thể tăng mạnh vào mùa Hè nếu tình hình không được cải thiện.

Tại châu Âu, nhiều quốc gia cũng đang tăng tốc tìm kiếm nguồn cung thay thế. Pháp đã triển khai một số biện pháp gián tiếp như giảm bớt gánh nặng thuế, gia hạn nghĩa vụ tài chính và hỗ trợ doanh nghiệp trong các lĩnh vực chịu tác động mạnh như vận tải và thủy sản. Đồng thời, Paris cũng yêu cầu các nhà máy lọc dầu đánh giá khả năng tăng sản lượng nhằm giảm áp lực thị trường, dù dư địa được cho là hạn chế.

Trong khi đó, một số nước Nam Âu đẩy mạnh hợp tác với Algeria để đảm bảo nguồn cung khí đốt. Phóng viên TTXVN tại Algiers cho biết Tây Ban Nha đang xem xét nâng công suất đường ống Medgaz lên khoảng 32 triệu m³/ngày nhằm bù đắp thiếu hụt trong bối cảnh giá khí tại châu Âu đã tăng khoảng 60% kể từ khi xung đột bùng phát. Algeria là nhà cung cấp khí đốt lớn nhất cho Tây Ban Nha trong năm ngoái, chiếm hơn 34% tổng lượng nhập khẩu.

Italy cũng tăng cường quan hệ với Algeria thông qua kế hoạch thúc đẩy các thỏa thuận dài hạn và đầu tư hạ tầng năng lượng. Algeria hiện cung cấp khoảng 31% nhu cầu khí đốt của Italy thông qua đường ống TransMed và hai bên đang đàm phán gia hạn các hợp đồng sẽ hết hạn vào năm 2027. Giới phân tích nhận định Algeria ngày càng giữ vai trò đối tác chiến lược của châu Âu trong việc đảm bảo an ninh năng lượng.

Tại Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã yêu cầu chính phủ đảm bảo nguồn cung diesel ổn định sau khi giá nhiên liệu trong nước tăng gần 25%. Dù chưa xảy ra tình trạng thiếu hụt, các nhà cung cấp vẫn thận trọng trong việc ký hợp đồng mới do biến động giá mạnh, khiến nguồn cung cho tháng 4 còn nhiều bất định.

Còn tại châu Á, Nhật Bản quyết định xả kho dự trữ dầu chiến lược nhằm giảm áp lực nguồn cung. Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết nước này sẽ bắt đầu xả dầu từ kho dự trữ quốc gia từ ngày 26/3, sau khi đã sử dụng nguồn dự trữ của khu vực tư nhân trước đó. Ngoài ra, lượng dầu dự trữ chung của các quốc gia Trung Đông lưu trữ tại Nhật Bản cũng sẽ được khai thác từ cuối tháng này.

Hàn Quốc chọn giải pháp tăng cường tiết kiệm năng lượng để ứng phó nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Chính phủ nước này cho biết sẽ siết chặt quy định hạn chế phương tiện theo 5 ngày đối với khu vực công. Theo đó, các phương tiện được phân nhóm theo biển số và bị cấm lưu thông vào một ngày nhất định trong tuần. Đồng thời, Seoul cũng khuyến khích khu vực tư nhân tự nguyện tham gia và có thể mở rộng áp dụng bắt buộc nếu mức cảnh báo khủng hoảng nguồn cung dầu được nâng lên.

Ngoài ra, Hàn Quốc yêu cầu các doanh nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng phải xây dựng kế hoạch tiết kiệm riêng, đồng thời xem xét điều chỉnh giờ làm việc để giảm áp lực giao thông. Song song với đó, chính phủ nới lỏng hạn chế đối với hoạt động sản xuất điện than và thúc đẩy đưa các lò phản ứng hạt nhân đang bảo trì đi vào hoạt động trở lại để giảm phụ thuộc vào LNG.

Trên phạm vi toàn cầu, nhiều quốc gia khác cũng đã triển khai các biện pháp nhằm giảm tác động của giá nhiên liệu tăng cao như cắt giảm thuế, trợ giá, kiểm soát giá bán lẻ hoặc xả kho dự trữ chiến lược. Một số nước khuyến khích tiết kiệm năng lượng, hạn chế tiêu dùng và thúc đẩy sử dụng các nguồn năng lượng thay thế.

Diễn biến hiện nay cho thấy thị trường năng lượng thế giới đang chịu sức ép lớn từ các yếu tố địa chính trị và rủi ro gián đoạn nguồn cung. Trong khi các chính phủ nỗ lực ổn định tình hình trước mắt, việc tái cân bằng thị trường được dự báo sẽ cần thêm thời gian, đặc biệt nếu các điểm nghẽn chiến lược như eo biển Hormuz chưa được khơi thông.