BNEWS
Các Bộ trưởng G20 không đạt được đồng thuận về việc phối hợp xử lý tình trạng dư thừa công suất công nghiệp, cho thấy những bất đồng giữa các thành viên trong lĩnh vực thương mại.
Các Bộ trưởng Thương mại Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) không đạt được đồng thuận về việc phối hợp xử lý tình trạng dư thừa công suất công nghiệp, cho thấy những bất đồng giữa các thành viên trong lĩnh vực thương mại.
Trong tuyên bố ngày 2/10, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cho biết chỉ có “một số ít” thành viên G20 phản đối dự thảo tuyên bố do Mỹ đề xuất về vấn đề này. Theo USTR, dự thảo được phần lớn các thành viên ủng hộ, trong đó kêu gọi các nước phối hợp hành động để giải quyết tình trạng dư thừa công suất mang tính cơ cấu trong nền kinh tế. Tuy nhiên, một số thành viên đã kiên quyết phản đối việc thiết lập cơ chế hợp tác này, khiến Mỹ “rất thất vọng”.
Các tuyên bố của Mỹ không nêu tên những nước phản đối. Tuy nhiên, vấn đề dư thừa công suất công nghiệp và các chính sách trợ cấp công nghiệp của Trung Quốc từ lâu là một trong những nội dung được Mỹ đưa ra thảo luận tại các cuộc họp cấp bộ trưởng G20 trong năm nay. Trung Quốc đã bác bỏ những cáo buộc cho rằng các chính sách công nghiệp của nước này tạo ra tình trạng dư thừa công suất, đồng thời cho rằng các nước phương Tây đang sử dụng vấn đề này để biện minh cho các biện pháp bảo hộ thương mại.
Bất đồng về công suất dư thừa diễn ra sau khi các Bộ trưởng Thương mại G20 cũng không đạt được đồng thuận về việc loại bỏ hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức khỏi chuỗi cung ứng. Chỉ Mỹ, Mexico (Mê-hi-cô) và Argentina (Ác-hen-ti-na) cùng ký một tuyên bố riêng về vấn đề này.
Theo USTR, việc phần lớn các thành viên G20 không tham gia tuyên bố trên là đáng chú ý trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp mức thuế 10% hoặc 12,5% đối với hàng hóa từ 59 nền kinh tế và Liên minh châu Âu (EU), với lý do các đối tác này chưa thực thi đầy đủ lệnh cấm đối với hàng hóa sử dụng lao động cưỡng bức.
Mỹ cũng đang tiến hành một cuộc điều tra mới theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974 đối với 16 đối tác thương mại có dấu hiệu dư thừa công suất công nghiệp. Cuộc điều tra được cho là có thể dẫn tới các mức thuế mới trong những tháng tới.
Bất đồng giữa các thành viên G20 về vấn đề dư thừa công suất cũng từng xuất hiện tại cuộc họp của các Bộ trưởng Tài chính G20 hồi tháng 9/2026. Khi đó, Trung Quốc phản đối nội dung kêu gọi các thành viên “loại bỏ các chính sách phi thị trường”. Tại cuộc họp ở Milwaukee lần này, Đại diện đàm phán thương mại quốc tế Trung Quốc Li Chenggang chỉ cho biết các bên đã đưa ra những quan điểm khác nhau về vấn đề này.
Trong khi không đạt được đồng thuận về dư thừa công suất và lao động cưỡng bức, các Bộ trưởng Thương mại G20 đã thống nhất một nội dung liên quan đến thương mại lương thực. Các nước nhất trí không sử dụng thương mại lương thực và các sản phẩm nông nghiệp như một công cụ gây sức ép về kinh tế hoặc chính trị.
Theo nội dung được thống nhất, các biện pháp nhằm làm chậm, ngừng, phong tỏa hoặc điều hướng dòng chảy lương thực và các yếu tố đầu vào nông nghiệp để gây sức ép nhằm đạt được những nhượng bộ về địa chính trị không liên quan sẽ bị coi là “vũ khí hóa lương thực”. Các Bộ trưởng Thương mại G20 cảnh báo việc này có thể tạo ra những mối đe dọa đáng kể đối với nhân đạo và kinh tế.
Một nội dung khác được đưa ra thảo luận tại cuộc họp là cải cách hệ thống thuế suất tối huệ quốc (MFN), vốn là nền tảng của hệ thống thương mại toàn cầu từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Mỹ không chờ đợi một tuyên bố chung về vấn đề này. Theo phía Mỹ, một số thành viên G20 đã bày tỏ sẵn sàng xem xét thay đổi nguyên tắc MFN, trong đó có việc mở rộng các trường hợp ngoại lệ và đưa ra những cách giải thích pháp lý mới để cho phép sử dụng rộng rãi hơn các ngoại lệ hiện có.
Minh Trang/Bnews/vnanet.vn
