Các xu hướng lớn đang chờ đợi Đông Nam Á và những cơ hội cho Việt Nam

Quang cảnh đường phố tại Jakarta, Indonesia. Ảnh: THX/TTXVN

Trang businesstimes.com.sg (Singapore) ngày 26/12 đăng tải bài viết cho rằng, bước sang năm 2026, kinh tế Đông Nam Á tiếp tục chịu tác động lớn từ thương mại và thuế quan, dù tăng trưởng năm nay duy trì tương đối ổn định nhờ xuất khẩu, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng.

Bài báo cho rằng những bất định đang hiện hữu, buộc khu vực phải trông chờ vào một số động lực then chốt trong năm tới. Theo tác giả bài viết, có 5 xu hướng lớn đang chờ đợi Đông Nam Á và những cơ hội cho Việt Nam trong năm 2026.

Cụ thể, so với phần còn lại của châu Á, các quốc gia Đông Nam Á ít thành công hơn trong đàm phán thương mại với Mỹ. Trong bối cảnh khó khăn về thuế quan, việc miễn thuế trong các lĩnh vực trọng điểm (đặc biệt là chất bán dẫn và điện tử) có ý nghĩa quan trọng với sức bền thương mại khu vực.

Nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương thuộc tập đoàn tài chính đa quốc gia ING, bà Deepali Bhargava, nhận định: “Thái Lan, Philippines và Việt Nam vẫn hưởng lợi từ những tác động tích cực, dù ở mức độ thấp hơn vì phụ thuộc đáng kể vào xuất khẩu thực phẩm và nông sản”.

Dù vậy, hầu hết các chuyên gia đều cho rằng chính sách thương mại của Mỹ, đặc biệt là căng thẳng thương mại với Trung Quốc, đang tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn và là nguy cơ đáng chú ý đối với thương mại khu vực.

Tuy nhiên, bên cạnh thương mại quốc tế nhiều bất định, nền kinh tế nội địa của các nước Đông Nam Á sẽ tạo ra động lực tăng trưởng đáng kể cho khu vực trong năm 2026. Các nhà kinh tế của ngân hàng Maybank (Malaysia) lưu ý, đối với một số nền kinh tế Đông Nam Á đã theo đuổi chính sách tiền tệ ôn hòa từ cuối năm 2024, việc tiếp tục nới lỏng tiền tệ có thể hỗ trợ nhu cầu trong nước.

Maybank dự báo Malaysia cùng với Việt Nam và Singapore có thể sẽ kết thúc chu kỳ nới lỏng tiền tệ và duy trì lập trường chính sách. Năm 2025, những nước này đạt mức tăng trưởng vượt kỳ vọng, nhưng sang năm 2026, nguy cơ lạm phát có thể leo thang khi chuỗi cung ứng phân mảnh, nhu cầu năng lượng tăng cao và các cú sốc địa chính trị đe dọa đẩy giá cả lên cao hơn.

Dây chuyền sản xuất mô đun camera và linh kiện điện tử xuất khẩu tại nhà máy của Công ty TNHH MCNEX VINA (100% vốn Hàn Quốc), khu công nghiệp Phúc Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Vũ Sinh – TTXVN

Về dòng vốn FDI, bài viết nhận định hầu hết các nền kinh tế trong khu vực đều thu hút FDI mạnh mẽ trong năm 2025. Theo Maybank, trong năm nay, các chỉ số FDI tiếp tục được cải thiện ở Việt Nam, Malaysia và Thái Lan, nhưng chậm lại ở Indonesia và Philippines. Maybank dự báo những khoản đầu tư này sẽ tiếp tục tăng trưởng trong năm sau, trong đó xu hướng FDI đổ vào Indonesia dự kiến sẽ được cải thiện.

Không chỉ riêng lĩnh vực sản xuất, các chính phủ ở Đông Nam Á cũng ngày càng đưa ra nhiều ưu đãi trong các lĩnh vực công nghệ cao để thu hút đầu tư nước ngoài, dẫn đầu là ngành công nghiệp xe điện của Thái Lan và ngành công nghiệp bán dẫn của Malaysia. Điều này có thể đóng vai trò quan trọng đối với tiềm năng tăng trưởng FDI của các nước trong năm 2026. Ngoài ra, một phần đáng kể FDI đổ vào khu vực sẽ đến từ các khoản đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), chủ yếu từ Mỹ và Trung Quốc.

Tác giả bài viết còn cho rằng, các chính phủ trong khu vực cũng tăng cường các công cụ đầu tư nhà nước và chủ động đóng vai trò tích cực hơn trong việc thúc đẩy tăng trưởng nội địa thông qua các quỹ đầu tư quốc gia. Phó Giáo sư kinh tế tại Trường Kinh doanh Essec (Pháp) Jamus Lim nhận định: “Các quỹ ở Đông Nam Á dường như bắt đầu chú trọng hơn đến các cơ hội trong khu vực”.

Các thị trường vốn tư nhân cũng được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh khi các quỹ đầu tư quốc gia Đông Nam Á tìm cách thu hút các giao dịch lớn. Nhiều giao dịch có thể sẽ diễn ra trong năm 2026 và dự báo thị trường tín dụng tư nhân châu Á sẽ tăng trưởng 46%, lên 92 tỷ USD vào năm 2027.

Trưởng bộ phận thị trường sơ cấp khu vực Đông Nam Á tại Sở giao dịch chứng khoán London (Anh) Thom Abbott nhận định: “Nhiều nhà đầu tư trong khu vực có trụ sở tại Singapore và Indonesia đang có dấu hiệu hoạt động trở lại, trong khi các mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng của Việt Nam tiếp tục tạo ra những cơ hội hấp dẫn. Xét theo ngành, công nghệ tài chính, chăm sóc sức khỏe và năng lượng vẫn là những lĩnh vực thu hút quan tâm mạnh mẽ”.