Cải cách thuế thu nhập cá nhân: Tăng giảm trừ, mở rộng miễn thuế từ 1/7

Từ ngày 1/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi quan trọng, trong đó đáng chú ý là người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công dưới 15,5 triệu đồng/tháng (đối với người không có người phụ thuộc) sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Cùng với việc mở rộng các khoản giảm trừ và miễn thuế, chính sách mới được các chuyên gia đánh giá sẽ giúp tăng thu nhập thực nhận cho người dân, kích thích tiêu dùng, đồng thời nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách trong dài hạn.

Trao đổi với báo chí, ông Lê Xuân Trường, Trưởng khoa Thuế - Hải quan (Học viện Tài chính), cho rằng việc sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân đã tiệm cận hơn với thực tiễn đời sống và phù hợp với thông lệ quốc tế. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt của người dân ngày càng tăng, việc bổ sung các khoản giảm trừ khi xác định thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công là bước điều chỉnh cần thiết, góp phần bảo đảm nguyên tắc công bằng trong điều tiết thu nhập.

Theo các chuyên gia kinh tế, điều quan trọng của chính sách thuế không chỉ nằm ở việc giảm nghĩa vụ tài chính trước mắt cho người dân mà còn ở tác động lan tỏa đối với nền kinh tế. Khi người lao động được giữ lại nhiều thu nhập hơn, họ sẽ có điều kiện tăng chi tiêu, đầu tư cho giáo dục, y tế và tích lũy. Thu nhập khả dụng tăng lên sẽ thúc đẩy tiêu dùng trong nước, tạo thêm động lực cho sản xuất, kinh doanh và qua đó góp phần nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách một cách bền vững.

Một trong những nội dung được người lao động quan tâm nhất là việc nâng mức giảm trừ gia cảnh. Theo quy định mới, mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế được nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm), tăng 4,5 triệu đồng so với mức 11 triệu đồng/tháng hiện hành. Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc cũng tăng từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng.

Với mức giảm trừ này, người lao động độc thân có thu nhập từ tiền lương, tiền công không quá 15,5 triệu đồng/tháng sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Đối với người có người phụ thuộc, ngưỡng thu nhập chưa phải nộp thuế sẽ tiếp tục được nâng lên tương ứng với số người phụ thuộc được tính giảm trừ.

Mặc dù Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, nhưng mức giảm trừ gia cảnh mới được áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026. Điều này đồng nghĩa, khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2026, người nộp thuế sẽ được áp dụng mức giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng đối với bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc cho thu nhập phát sinh từ ngày 1/1/2026.

Bên cạnh việc nâng mức giảm trừ gia cảnh, Luật cũng bổ sung nhiều khoản giảm trừ khi xác định thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công, giúp việc tính thuế phản ánh sát hơn các khoản chi phí thực tế của người lao động.

Đồng thời, Luật tiếp tục duy trì và mở rộng diện các khoản thu nhập được miễn thuế. Ngoài các khoản đã được áp dụng nhiều năm qua như thu nhập từ kiều hối, lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, tiền lương làm thêm giờ, học bổng, lương hưu..., Luật bổ sung thêm nhiều khoản thu nhập nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế xanh.

Theo đó, thu nhập từ tiền lương, tiền công khi thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thu nhập từ quyền tác giả của các nhiệm vụ khoa học, công nghệ khi được thương mại hóa; thu nhập của nhà đầu tư cá nhân, sáng lập viên doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; thu nhập từ tín chỉ các-bon và trái phiếu xanh... đều thuộc diện được miễn thuế.

Là nhân viên văn phòng tại Hà Nội, chị Nguyễn Thị Thúy cho biết việc nâng mức giảm trừ gia cảnh là thay đổi mà rất nhiều người làm công ăn lương mong đợi sau nhiều năm mức giảm trừ không còn theo kịp tốc độ tăng của chi phí sinh hoạt. Theo chị, trong vài năm gần đây, hầu hết các khoản chi tiêu của gia đình đều tăng, từ tiền thuê nhà, học phí của con, tiền điện, nước đến chi phí khám chữa bệnh và thực phẩm.

"Mức lương của nhiều người có tăng nhưng chi phí sinh hoạt tăng nhanh hơn nên thu nhập thực tế không dư dả. Nếu được nâng mức giảm trừ gia cảnh, số thuế phải nộp sẽ giảm, mỗi tháng gia đình sẽ giữ lại được thêm một khoản để trang trải cuộc sống. Với những gia đình có con nhỏ như tôi, khoản tiền đó có thể dùng để đóng học phí, cho con tham gia các lớp kỹ năng hoặc tích lũy phòng khi ốm đau, phát sinh việc đột xuất", chị Thúy chia sẻ.

Theo chị Thúy, việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh cũng tạo cảm giác chính sách thuế ngày càng sát với thực tế hơn. "Người lao động luôn sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ thuế, nhưng cũng mong chính sách phản ánh đúng mức sống và chi phí hiện nay. Việc nâng mức giảm trừ lần này cho thấy Nhà nước đã lắng nghe những kiến nghị từ thực tiễn", chị nói.

Trong khi đó, anh Nguyễn Văn Huy, kỹ sư công nghệ, đánh giá việc miễn thuế đối với thu nhập từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ tạo thêm động lực để các doanh nghiệp và đội ngũ nghiên cứu đầu tư cho sáng tạo. Theo anh, khi chính sách thuế đồng hành với đổi mới sáng tạo, đây sẽ là động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo các chuyên gia, việc nâng ngưỡng thu nhập chưa phải nộp thuế lên 15,5 triệu đồng/tháng và mở rộng các chính sách miễn, giảm thuế không chỉ giúp người dân tăng thu nhập thực nhận mà còn thể hiện định hướng xây dựng hệ thống thuế công bằng, hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm. Khi người dân có thêm nguồn lực để tiêu dùng và đầu tư cho tương lai, nền kinh tế cũng sẽ được hưởng lợi từ sức cầu tăng lên, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững và nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách trong dài hạn.