Cần Thơ đánh thức kho báu di sản để bứt phá du lịch xanh

Đây được xác định là nguồn lực nội sinh quan trọng để phát triển kinh tế xanh, xây dựng thương hiệu điểm đến và từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương.

Nguồn lực nội sinh quan trọng giai đoạn mới

Thành phố Cần Thơ sở hữu 108 di tích được xếp hạng cùng với 16 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Xét về loại hình, hệ thống di tích bao gồm 1 di tích khảo cổ, 1 danh lam thắng cảnh, 24 di tích kiến trúc nghệ thuật và 82 di tích lịch sử; đồng thời, lưu giữ các giá trị văn hóa đặc trưng vùng sông nước.

Hệ thống di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn thành phố có quy mô phong phú, đa dạng về loại hình, phản ánh rõ nét tiến trình khai hoang, mở đất, đấu tranh cách mạng và sự giao thoa văn hóa độc đáo của các dân tộc trên địa bàn thành phố.

Ông Trần Văn Huyến, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ cho rằng, đây là nguồn tài nguyên quan trọng, góp phần bồi đắp bản sắc, hun đúc tâm hồn, cốt cách con người Cần Thơ; là nguồn lực nội sinh quan trọng để thành phố phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và phát triển bền vững.

Mỗi di tích được gìn giữ, mỗi giá trị văn hóa được lan tỏa không chỉ góp phần bồi đắp bản sắc, khơi dậy khát vọng phát triển mà còn tạo nền tảng tinh thần và nguồn lực nội sinh quan trọng để thành phố Cần Thơ phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc trong giai đoạn mới.

Theo Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ, thời gian qua, thành phố đã từng bước ứng dụng các nền tảng số, công nghệ thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo trong số hóa, quản lý, trưng bày và quảng bá di sản; đồng thời tích hợp vào hoạt động giáo dục di sản và văn hóa học đường, góp phần đổi mới phương thức tiếp cận di sản, đưa các giá trị lịch sử - văn hóa đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Nhiều địa phương đã chủ động gắn bảo tồn di tích với phát triển du lịch cộng đồng, giáo dục truyền thống và xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, bước đầu hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa mang dấu ấn riêng.

Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Cần Thơ nhiệm kỳ 2025-2030 xác định mục tiêu: “Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, là mục tiêu, động lực phát triển thành phố bền vững”.

Một trong những giải pháp quan trọng được đặt ra là thực hiện hiệu quả các hình thức kết hợp trong phát triển du lịch với công tác tổ chức các sự kiện văn hóa, lễ hội truyền thống, lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số, song song với đầu tư hoàn thiện các thiết chế văn hóa, di tích lịch sử.

Ông Trần Thanh Nghị, Giám đốc Chi nhánh Công ty Cổ phần dịch vụ du lịch Bến Thành tại Cần Thơ cho rằng, giá trị văn hóa, lịch sử có sức hút nội tại lớn. Tuy nhiên để thu hút du khách đến đây thì cần kết hợp đồng bộ nhiều yếu tố.

Đối với nhóm dịch vụ hướng dẫn từ phía lữ hành, địa phương cần bổ sung thuyết minh viên được đào tạo bài bản am hiểu về điểm đến, có trang phục và tác phong phù hợp. Cơ quan quản lý có thể nghiên cứu đầu tư các phòng chiếu phim tư liệu đối với các di tích lịch sử để du khách tìm hiểu rõ hơn về điểm đến; đồng thời, ứng dụng công nghệ thuyết minh tự động, có QR để trích xuất thông tin từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Đây là những yếu tố cần đầu tư ở thời điểm hiện tại.

Nhiều giải pháp phát huy di sản và phát triển du lịch

Theo các chuyên gia, việc khai thác hiệu quả các di tích sẽ góp phần tạo nên nguồn sức mạnh nội sinh, giúp văn hóa địa phương không ngừng phát triển. Bên cạnh bảo tồn, tôn tạo, địa phương cần gia tăng đầu tư hạ tầng du lịch và các dịch vụ tiện ích. Công nghiệp văn hóa phải đi liền với công nghệ số và cần có chiến lược rõ ràng trong khai thác di sản để phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch.

Theo ông Trịnh Công Lý, Chủ tịch Hội Sử học Cần Thơ, di tích lịch sử văn hóa có giá trị to lớn, nuôi dưỡng phát huy truyền thống yêu nước, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, là niềm tự hào của cộng đồng, dân tộc với thế giới. Đó là kho tàng độc đáo về mỹ thuật kiến trúc, lối sống và phong tục tập quán hàng ngàn năm của cha ông ta; giải pháp khai thác đúng góp phần lan tỏa và giúp hoạt động du lịch phong phú hơn, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho lao động địa phương và cho cả vùng.

Chủ tịch Hội sử học Cần Thơ nêu rõ, với mong muốn đưa các di tích lịch sử văn hóa gắn với hoạt động du lịch, địa phương cần có sự chọn lọc, sự phân định rõ ràng theo từng phân khúc. Việc gắn kết với hoạt động du lịch còn kèm theo nhiều yếu tố khác như: thị hiếu, sự tìm tòi khám phá của du khách về văn hóa, kiến trúc, đền đài, nghệ thuật…

Ngoài ra, địa phương cần chú ý đến yếu tố giao thông thuận tiện kết nối đến các điểm du lịch; khai thác tốt các bản sắc văn hóa bản địa, phong tục tập quán, ẩm thực, lễ hội, trang phục. Bên cạnh đó, thành phố cần có sự khảo sát về tài nguyên du lịch gắn với di sản văn hóa, lịch sử của Cần Thơ và quy hoạch đào tạo sử dụng lao động.

Ông Nguyễn Ngọc Tâm, Trưởng ban Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Cần Thơ cho rằng, để phát huy các di tích lịch sử văn hóa gắn với phát triển du lịch trên địa bàn thành phố đạt hiệu quả cao hơn, thời gian tới, địa phương cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền; hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo tồn di tích và phát huy trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, cộng đồng dân cư trong bảo vệ di sản thông qua việc cụ thể hóa các mục tiêu, chương trình, nhiệm vụ, giải pháp được nêu trong Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về "phát triển văn hóa Việt Nam".

Song song đó, thành phố tập trung nghiên cứu vận dụng và đề xuất mô hình, cách làm hay để bảo tồn di tích với phát triển du lịch, xây dựng sản phẩm đặc trưng và quảng bá hình ảnh “thương hiệu điểm đến” Cần Thơ.

Hệ thống di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn thành phố có quy mô phong phú, đa dạng về loại hình. Đây là nguồn tài nguyên vô giá, là sợi dây kết nối giữa quá khứ hào hùng với hiện tại và tương lai.

Trong bối cảnh mới, việc khai thác thông minh gắn với phát triển du lịch sẽ là nhịp cầu đưa Cần Thơ vươn tới mục tiêu phát triển kinh tế xanh và bền vững. Di sản khi ấy không chỉ được giữ gìn cho tương lai mà còn trực tiếp đóng góp vào sự thịnh vượng của hiện tại, trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, định vị thương hiệu văn hóa Cần Thơ trên bản đồ du lịch quốc gia.