Cần Thơ thận trọng khi phát triển điện gió tại Cù Lao Dung

Tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo cung cấp điện và sử dụng năng lượng thành phố Cần Thơ diễn ra ngày 28/10, ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ nhấn mạnh, quan điểm thận trọng của thành phố đối với dự án điện gió số 11 tại xã Cù Lao Dung do lo ngại ảnh hưởng đến quy hoạch sinh thái.

Theo ông Vương Quốc Nam, xã Cù Lao Dung (huyện Cù Lao Dung thuộc tỉnh Sóc Trăng trước đây) vốn được quy hoạch là khu nông nghiệp, sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí, không có quy hoạch cho công nghiệp. Do đó, việc đặt dự án điện gió tại đây có nguy cơ "án ngữ con đường ra biển" và phá vỡ cảnh quan sinh thái độc đáo của khu vực.

Ông Vương Quốc Nam cũng chỉ ra thực trạng phức tạp trong các khiếu nại của người dân liên quan đến điện gió. Khác với khiếu nại điện thông thường (về giá, chất lượng), khiếu nại về 19 dự án điện gió đã cấp chủ trương đầu tư chủ yếu tập trung vào chính sách đền bù. Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ, nguyên nhân do Luật Điện lực trước đây thiếu quy định về hành lang an toàn cánh quạt và đề nghị các đơn vị phải nghiên cứu chính sách hỗ trợ thỏa đáng; trong đó có tính đến các tác động có thật về tiếng ồn (quay 24/24) và hiệu ứng "bóng cánh quạt" ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân.

Chỉ đạo về tổng thể ngành điện, ông Nam nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số của thành phố đòi hỏi nhu cầu năng lượng rất lớn, đặc biệt cho khu vực công nghiệp - xây dựng. Ngành điện phải chủ lực trong phát triển mạng lưới, đảm bảo an toàn, bền vững, ưu tiên điện sản xuất và quan tâm đặc biệt đến lưới điện nông thôn. Một nhiệm vụ cấp bách được Trưởng Ban Chỉ đạo yêu cầu là phải "làm sạch" mạng lưới điện, có chiến dịch thu gom các đường dây "lòng thòng", "râu ria" để đảm bảo an toàn và mỹ quan đô thị.

Theo báo cáo của Sở Công Thương thành phố Cần Thơ, của Ban Chỉ đạo cung cấp điện và sử dụng năng lượng thành phố Cần Thơ đã được kiện toàn sau khi sáp nhập ba địa phương. Tình hình cung ứng điện 9 tháng năm 2025 cơ bản ổn định, với sản lượng điện thương phẩm đạt 4,75 tỷ kWh, tăng 1,46% so với cùng kỳ. Điểm sáng là việc tiết kiệm điện đạt 123,01 triệu kWh, tương đương 2,52% sản lượng điện thương phẩm, vượt chỉ tiêu (2%) của Chính phủ. Hiện Cần Thơ nhận nguồn từ 10 trạm 220kV (2.875 MVA) và có 15 nguồn điện tại chỗ (2.468,5 MW), cùng gần 311 MWp điện mặt trời mái nhà.

Báo cáo cũng chỉ ra hạn chế khi giải phóng mặt bằng cho các dự án điện còn chậm, ảnh hưởng tiến độ, và tai nạn điện trong dân vẫn còn xảy ra. Phương hướng tới là tập trung cho các dự án trọng điểm như Trạm 500kV Thốt Nốt và các dự án 220kV, 110kV khác.

Làm rõ hơn về năng lực cung ứng, ông Hà Vũ Sơn, Giám đốc Sở Công Thương, Phó Trưởng Ban chỉ đạo cho biết, tổng công suất truyền tải của thành phố là 2.000 MW, trong khi mức sử dụng cao điểm mới chỉ 900 MW. "Chúng ta còn dư địa 50% công suất", ông Sơn nói và cho biết hệ thống điện của thành phố có khả năng đảm bảo điện cho các dự án công nghiệp lớn như Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ.

Giám đốc Sở Công Thương Cần Thơ cũng chỉ ra một số khó khăn của ngành điện như một số vùng xa lưới điện còn yếu, chưa đồng bộ, nhiều trụ điện cũ trong các dự án chưa được di dời, ảnh hưởng mỹ quan. Ông Sơn cũng đề nghị đẩy mạnh phát triển điện mặt trời áp mái đủ theo công suất đã được quy hoạch, phát triển hài hòa các nguồn năng lượng tái tạo khác và đặc biệt phải đảm bảo 2 tuyến điện dự phòng 24/24 cho các cơ quan đầu não của thành phố.

Về phía ngành điện, ông Nguyễn Văn Hoàng, Phó Giám đốc Công ty Điện lực thành phố Cần Thơ báo cáo chi tiết về cơ cấu lưới. Hiện 27 trạm 110kV của thành phố có tổng công suất 2.047 MVA, trong khi phụ tải tối đa mới đạt 947 MW, mức dự phòng dưới 50%. Ngành điện đang tiếp tục đầu tư các trạm mới (Cờ Đỏ, Cái Răng) và nâng công suất nhiều trạm hiện hữu. Mục tiêu đến cuối năm 2026 là toàn bộ 42/42 tuyến 110kV sẽ đạt chuẩn N-1 (có 2 nguồn cấp).

Một giải pháp kỹ thuật quan trọng đang được ngành điện triển khai là khắc phục tình trạng "nghẽn" của hệ thống SCADA (điều khiển tự động) tập trung hiện hữu. Ông Hoàng cho biết, dự kiến năm 2026, Tổng công ty Điện lực Miền Nam sẽ đầu tư hệ thống SCADA "phân tán" theo mô hình "của đơn vị nào do đơn vị đó quản lý", giúp việc điều hành, xử lý sự cố nhanh và hiệu quả hơn. Về công tác an toàn, ông Hoàng khẳng định ngành điện duy trì kiểm tra định kỳ hàng tháng (có giám sát GPS), kiểm tra đêm và kiểm tra trạm, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo đài thực hiện 6 đợt tuyên truyền an toàn điện trong dân năm 2025.

Thành phố Cần Thơ hiện có 47 dự án nguồn điện với tổng công suất trên 10.400 MW; nổi bật là 7 dự án điện gió đã vận hành thương mại với công suất 340 MW. Các dự án nhiệt điện trong Cụm Ô Môn đang được thúc đẩy; trong đó, Nhà máy Ô Môn IV đã khởi công từ tháng 8/2025, Ô Môn I chuyển đổi sang sử dụng khí Lô B, còn Ô Môn II và III đang hoàn tất thủ tục để khởi công. Ngoài ra, nhiều dự án điện mặt trời, sinh khối, điện rác cũng đang được triển khai, góp phần đa dạng hóa nguồn cung và bảo đảm an ninh năng lượng khu vực.

Tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các tỉnh, thành phố về tình hình triển khai Quyết định số 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025 phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII mới đây, lãnh đạo UBND thành phố Cần Thơ đã kiến nghị Bộ Công Thương báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép điều chỉnh tiến độ vận hành 2 dự án điện gió sang năm 2026 và 1 dự án điện rác sang năm 2027; sớm lựa chọn nhà đầu tư cho dự án Nhiệt điện Sông Hậu 2; cho phép địa phương triển khai trước các dự án đã có trong quy hoạch; đồng thời bổ sung phương án đấu nối cho một số dự án năng lượng trên địa bàn, tạo điều kiện để nhà đầu tư triển khai đúng tiến độ.