Nghị quyết 57-NQ/TW: Bộ Công Thương hiện thực hoá bằng chuyển đổi số thực chất

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực tự chủ. Tại Bộ Công Thương, tinh thần này đang được cụ thể hóa thông qua cải cách thủ tục hành chính, khai thác dữ liệu và phát triển công nghệ chiến lược nhằm hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, hỗ trợ doanh nghiệp và tăng sức cạnh tranh của ngành.

Trung tâm dữ liệu Bộ Công Thương. Ảnh: Bộ Công Thương

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực đột phá để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới quản trị quốc gia và thúc đẩy kinh tế - xã hội. Với Bộ Công Thương, yêu cầu này trước hết được cụ thể hóa qua cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công và đưa dữ liệu vào hoạt động điều hành.

Thống kê cho thấy, đến ngày 30/6/2026, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của Bộ đã cấu hình 503 thủ tục, tiếp nhận 67.850 hồ sơ từ đầu năm; trong đó, 67.145 hồ sơ trực tuyến, đạt khoảng 99%. Bộ cũng phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa 233/421 thủ tục, tương đương 55,34%, giúp tiết kiệm khoảng 491,3 tỷ đồng chi phí tuân thủ; đồng thời hoàn thành phân cấp 43/45 thủ tục.

Bên cạnh cải cách hành chính, Bộ Công Thương đang đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu. Nền tảng dữ liệu của Bộ đã liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp; dữ liệu thương mại điện tử được chia sẻ với Bộ Tài chính; cơ sở dữ liệu kinh tế, công nghiệp và thương mại đã đồng bộ 16 nhóm chỉ tiêu với Trung tâm dữ liệu quốc gia. Bộ cũng đã đồng bộ thông tin của 9.780 cán bộ, công chức, viên chức và công khai gần 40 cơ sở dữ liệu, bộ dữ liệu mở.

Cùng với đó, theo Quyết định số 405/QĐ-BCT về kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, Bộ đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026-2027 đưa 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện lên môi trường trực tuyến toàn trình, bảo đảm thông tin, giấy tờ liên quan đến sản xuất, kinh doanh chỉ phải cung cấp một lần. Bộ cũng hướng tới ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong toàn bộ dịch vụ công trực tuyến thiết yếu và đạt mức hài lòng 95% của người dân, doanh nghiệp. Giai đoạn 2028-2030, Bộ phấn đấu số hóa toàn bộ hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính, tái sử dụng dữ liệu và kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa 100% hệ thống thông tin.

Không chỉ đổi mới quản lý, Bộ Công Thương còn chú trọng phát triển công nghệ chiến lược để nâng cao năng lực tự chủ. Theo Quyết định số 808/QĐ-TTg, Bộ được giao giải quyết ba nhiệm vụ trọng tâm: bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực tự chủ công nghiệp và hiện đại hóa thương mại.

Cụ thể hóa định hướng này, Quyết định số 2159/QĐ-BCT xác định 22 nhóm công nghệ chiến lược với 76 sản phẩm thuộc ba lĩnh vực năng lượng, công nghiệp và thương mại. Mục tiêu đến năm 2030 gồm phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng, sản xuất thông minh, robot, mô hình số mô phỏng cảng biển, kho bãi, tuyến vận chuyển hàng hóa và truy xuất nguồn gốc sản phẩm góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và sức cạnh tranh của ngành công thương.

Tuy nhiên, ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số (Bộ Công Thương) cho biết: Quá trình đưa nghiên cứu ra thị trường còn nhiều khâu, từ thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn đến đầu tư sản xuất và thương mại hóa. Đây là quá trình đòi hỏi nguồn lực lớn và sự liên kết chặt chẽ giữa nghiên cứu với sản xuất.

Theo ông Hoàng Ninh, muốn tháo gỡ điểm nghẽn cần xác định đúng bài toán, tập trung nguồn lực và để doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu. Doanh nghiệp đưa ra nhu cầu thực tế; nhà khoa học, viện nghiên cứu và trường đại học phát triển giải pháp; Nhà nước xây dựng cơ chế hỗ trợ để sản phẩm được hoàn thiện, ứng dụng và thương mại hóa. Khi các bên phối hợp hiệu quả, nhu cầu sản xuất sẽ trở thành đầu vào trực tiếp của hoạt động nghiên cứu.

Ông Vũ Văn Khoa, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cơ khí cho rằng: Lựa chọn công nghệ phải xuất phát từ bài toán kinh tế, cân bằng giữa mức độ sẵn sàng, quy mô thị trường và năng lực hiện có. Do đó, cần ưu tiên làm chủ khâu thiết kế, công nghệ lõi và những sản phẩm có khả năng thương mại hóa sớm, tránh đầu tư dàn trải.

Từ phía doanh nghiệp, ông Nguyễn Hải Quân, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Thiết bị Điện Đông Anh đề xuất cơ chế đặt hàng xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, có lộ trình rõ ràng từ nghiên cứu, thử nghiệm đến ứng dụng và thương mại hóa. Cùng với đó là cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý giữa Nhà nước, đơn vị sử dụng và đơn vị nghiên cứu, chế tạo, dựa trên tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình đánh giá minh bạch. Khi đầu ra được xác định rõ, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực đầu tư phát triển công nghệ.

Bộ Công Thương cho biết: Bên cạnh nguồn lực và công nghệ, tổ chức thực hiện là yếu tố quyết định hiệu quả chuyển đổi số. Ngày 20/7/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 1823/QĐ-BCT, bổ sung các nhiệm vụ xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số, yêu cầu khắc phục tồn tại và bảo đảm tiến độ thực hiện.

Theo đó, triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW là nhiệm vụ thường xuyên của toàn Bộ, không chỉ riêng các đơn vị chuyên môn. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ người phụ trách, công việc, thời hạn, trách nhiệm, sản phẩm và thẩm quyền. Người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra và chịu trách nhiệm về kết quả, qua đó hạn chế tình trạng chậm trễ, đùn đẩy trách nhiệm.

Từ cải cách thủ tục hành chính, kết nối dữ liệu đến phát triển công nghệ chiến lược, Bộ Công Thương đang từng bước gắn chuyển đổi số với hiệu quả thực tế. Thách thức phía trước là khai thác tốt các nền tảng số, gắn nghiên cứu với nhu cầu doanh nghiệp và đưa công nghệ vào sản xuất, kinh doanh.

“Tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW chỉ thực sự được hiện thực hóa khi thủ tục thuận tiện hơn, quản lý hiệu quả hơn, chi phí doanh nghiệp giảm và công nghệ tạo ra giá trị mới. Vì vậy, triển khai nhiệm vụ đến cùng, xác định rõ trách nhiệm và lấy kết quả thực tế làm thước đo sẽ là điều kiện quan trọng để chuyển đổi số trở thành động lực phát triển bền vững của ngành công thương”, Bộ Công Thương nêu rõ.