Canada khởi động lại việc cấp phép xuất khẩu các sản phẩm quân sự sang Saudi Arabia

Trong bối cảnh nền kinh tế rơi vào tình trạng khủng hoảng do đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19, Chính phủ Canada ngày 9/4 thông báo dỡ bỏ lệnh đình chỉ đối với tiến trình cấp giấy phép xuất khẩu sang Saudi Arabia các loại hàng hóa thuộc diện kiểm soát, bao gồm trang thiết bị quân sự.

Trước đó, các phe đối lập tại Canada viện dẫn cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi và vai trò của Saudi Arabia trong cuộc chiến ở Yemen, đã yêu cầu Thủ tướng Trudeau chấm dứt thỏa thuận trị giá 14 tỷ CAD (tương đương 10 tỷ USD) bán xe chiến đấu bọc thép hạng nhẹ dùng để vận chuyển bộ binh do General Dynamics Corp. sản xuất.

Thỏa thuận này vốn được đàm phán dưới thời chính phủ đảng Bảo thủ. Thủ tướng Trudeau từng tuyên bố Canada có thể "đóng băng" các giấy phép xuất khẩu nếu các thiết bị quân sự này được sử dụng sai mục đích.

Tuy nhiên, trong một thông báo chung ngày 9/4, Ngoại trưởng Canada François-Philippe Champagne và Bộ trưởng Tài chính Bill Morneau khẳng định chính phủ dỡ bỏ lệnh đình chỉ đối với tiến trình cấp giấy phép xuất khẩu mới sang Saudi Arabia. Các cơ quan chức năng của Canada sẽ xem xét các đơn xin phép xuất khẩu theo từng trường hợp cụ thể, đảm bảo tuân thủ luật của Canada và Hiệp ước buôn bán vũ khí toàn cầu.

Ngoại trưởng Champagne cũng tiết lộ, Chính phủ Canada có thể đối mặt với mức phạt lên tới toàn bộ giá trị hợp đồng (14 tỷ CAD), nếu hủy bỏ thỏa thuận bán xe chiến đấu bọc thép hạng nhẹ cho Riyadh. Kịch bản này sẽ “đẩy hàng nghìn việc làm của Canada vào thế rủi ro, không chỉ ảnh hưởng tới khu vực Tây Nam Ontario mà còn tác động đến toàn bộ dây chuyền cung ứng của ngành công nghiệp quốc phòng, bao gồm hàng trăm doanh nghiệp vừa và nhỏ”, ông Champagne nói.

Cũng trong ngày 9/4, nền kinh tế Canada đã nhận được những số liệu khá bi quan: nền kinh tế để mất hơn 1 triệu việc làm trong tháng 3/2020, tỷ lệ thất nghiệp vọt lên 7,8%. Đáng chú ý là báo cáo từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội dự báo thâm hụt ngân sách của Canada trong tài khóa bắt đầu vào ngày 1/4/2020 có thể bị đẩy lên 184,2 tỷ CAD (gần 132 tỷ USD), tương đương 8,5% GDP. Lần gần đây nhất ngân sách Canada bị thâm hụt 8,5% GDP là hồi năm 1984-85./.