Chất xúc tác thúc đẩy xu hướng di dời sản xuất của các công ty Trung Quốc (Phần 1)

Trong bối cảnh cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung do Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động ngày càng gay cấn, hàng hóa "Sản xuất tại Trung Quốc" đang phải hứng chịu những đòn thuế quan nặng nề, các công ty Trung Quốc đã bắt đầu tính chuyện di dời sản xuất sang nhiều nước khác để tránh các hậu quả của cuộc chiến. 

Nhận thấy bị thâm hụt quá lớn trong làm ăn với người khổng lồ mới nổi ở châu Á, từ tháng 7/2018, Washington đã áp mức thuế 25% nhằm vào các hàng nhập khẩu từ Trung Quốc có trị giá lên tới 50 tỷ USD/năm và còn đang chuẩn bị đánh thuế bổ sung vào khối lượng hàng hóa lên tới 200 tỷ USD. Chưa hết, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tiếp tục cuộc tấn công trên mặt trận thương mại.

Mới đây, Tổng thống Trump dọa sẽ đánh tiếp vào 267 tỷ USD hàng Trung Quốc, tức là gần như toàn bộ hàng xuất khẩu sang Mỹ của Trung Quốc với trị giá lên đến 500 tỷ USD.

Không chỉ đánh trực tiếp vào hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, ông Trump còn mở mặt trận mới nhắm tới các sản phẩm Mỹ có dính "bàn tay" gia công của người Trung Quốc. Ngày 8/9, ông Trump tỏ ra không khoan nhượng với nhà khổng lồ công nghệ Mỹ Apple, cảnh báo hãng này nên sản xuất các sản phẩm của mình tại Mỹ để tránh bị đánh thuế nặng. 

Tổng thống Trump viết trên trang cá nhân Twitter: “Giá thành của Apple có thể sẽ tăng vì mức thuế chúng tôi áp đối với hàng Trung Quốc. Tuy nhiên, có một giải pháp đơn giản mà không bị thuế gì hết, thậm chí còn được hưởng lợi thuế. Hãy chế tạo sản phẩm của quý vị tại Mỹ thay vì Trung Quốc. Các vị hãy bắt đầu ngay từ giờ xây dựng các nhà máy mới đi”.

Trước đó, nhà khổng lồ về thiết bị tin học Apple cho biết phần lớn các sản phẩm của hãng có thể sẽ bị dính "đòn thuế quan" đánh vào Trung Quốc. Lãnh đạo tập đoàn gửi thư lên Chính phủ Mỹ bày tỏ lo ngại rằng chính sách thuế đánh vào Trung Quốc có thể sẽ làm giảm tăng trưởng và sức cạnh tranh của kinh tế Mỹ, giảm sức tiêu dùng nội địa khi giá cả hàng hóa tăng. Thế nhưng, có vẻ như không gì có thể lay chuyển quyết tâm của Tổng thống Trump.

Đến lúc này, Trung Quốc chỉ có thể đáp trả bằng những tuyên bố sẽ “trả đũa tương xứng” hay “kiên quyết bảo vệ quyền lợi hợp pháp” của mình. Về phần mình, các công ty Trung Quốc không thể ngồi chờ các nhà chính trị, phải tính đường lo giảm thiểu thiệt hại. 

Cách duy nhất của họ để tránh đòn tấn công của ông Trump là tìm đường lắp ráp sản phẩm ở nơi khác, tránh địa danh Trung Quốc. Theo hãng tin AFP, đã có rất đông các công ty Trung Quốc sản xuất lốp xe, đồ nhựa hay dệt may bắt đầu triển khai việc di dời nhà xưởng sản xuất sang nước khác. Trong số các điểm mà người Trung Quốc nhắm đến có Việt Nam.

Tháng trước, HL Corp - một nhà sản xuất phụ tùng xe đạp - thông báo chuyển nhà máy sản xuất sang Việt Nam. Tập đoàn giải thích lý do đơn giản là địa điểm sản xuất mới sẽ tránh, hoặc chí ít là giảm bớt tác động của thuế Mỹ. 

Trong các mặt hàng nhập từ Trung Quốc, ông Trump đặc biệt nhắm vào sản phẩm xe đạp điện Trung Quốc. Chuyên gia Christopher Roger, thuộc văn phòng thông tin thương mại Panjiva có trụ sở tại New York, nhận xét: “Mức thuế mới của Mỹ dẫn tới điều không tránh khỏi là các công ty phải điều chỉnh nguồn cung ứng khi họ bất ngờ bị giảm sức cạnh tranh 25%”.