Chiến lược xuất nhập khẩu hướng tới nâng cao chất lượng tăng trưởng 

Thông tin từ Bộ Công Thương ngày 18/8, Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được Bộ Công Thương xây dựng trong bối cảnh yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, củng cố năng lực sản xuất và chủ động thích ứng với biến động thương mại quốc tế ngày càng rõ nét. Bộ Công Thương tiếp tục rà soát dự thảo theo hướng mục tiêu phải khả thi, giải pháp phải lượng hóa và trách nhiệm thực hiện phải được xác định rõ.

Chủ trì cuộc họp lấy ý kiến các đơn vị trong Bộ về Dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 diễn ra mới đây tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh: Chiến lược mới phải phù hợp với bối cảnh phát triển giai đoạn mới, có tính khả thi và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới. Cách tiếp cận cũng cần đổi mới, tích hợp các chủ trương, định hướng mới về đổi mới mô hình tăng trưởng, phát huy các lợi thế và nguồn lực của nền kinh tế.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý là nhìn nhận xuất nhập khẩu theo hướng “cân bằng động”. Theo đó, không chỉ quan tâm tốc độ tăng xuất khẩu mà cần đánh giá đồng thời cán cân thương mại, quan hệ với từng đối tác, từng khu vực và vai trò của nhập khẩu đối với sản xuất trong nước, chuỗi cung ứng và năng lực xuất khẩu.

Theo Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Nguyễn Anh Sơn, thực hiện Kết luận số 18-KL/TW ngày 2 tháng 4 năm 2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số”, Bộ Công Thương đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Chiến lược hiện hành, xây dựng dự thảo Chiến lược mới.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các Bộ, ngành, các địa phương, các đơn vị trong Bộ, các ý kiến cơ bản đều thống nhất với sự cần thiết xây dựng Chiến lược, các vấn đề hạn chế được chỉ ra, quan điểm, định hướng trong thời gian tới.

Một số ý kiến về mục tiêu, về kịch bản tăng trưởng, về bài học kinh nghiệm, về bổ sung đánh giá bối cảnh, về các giải pháp cụ thể, về trách nhiệm thực thi, về xác định rõ nhiệm vụ, thời gian, đơn vị thực hiện. Cục Xuất nhập khẩu đều đã nghiên cứu kỹ, tiếp thu tối đa các ý kiến.

Dự thảo Chiến lược đề ra 4 quan điểm chiến lược, xác định cụ thể các mục tiêu về quy mô, chất lượng, thị trường và 9 nhóm giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm. Các nhiệm vụ này được cụ thể hóa thành 82 nhiệm vụ, kèm thời gian, sản phẩm và đơn vị thực hiện trong phụ lục của dự thảo quyết định phê duyệt. Đây là điểm đáng chú ý bởi yêu cầu của lãnh đạo Bộ đặt ra không chỉ là có giải pháp mà giải pháp phải có khả năng triển khai, theo dõi và đánh giá. 

Tại cuộc họp nói trên, đại diện các đơn vị đề nghị dự thảo cần cụ thể hơn về mục tiêu phát triển từng mặt hàng và thị trường; cần có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp theo từng thị trường. Bên cạnh thị trường, các ý kiến tại cuộc họp cũng đề cập yêu cầu nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ, xây dựng thương hiệu Việt và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng hiện diện ở nước ngoài.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo, đặc biệt về tính khả thi của mục tiêu và giải pháp. “Điều quan trọng không chỉ là xác định mục tiêu tăng trưởng mà phải làm rõ để đạt được mục tiêu đó thì cần đi theo con đường nào, có những giải pháp gì và những giải pháp đó phải được lượng hóa bằng các chỉ tiêu, con số cụ thể”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Chiến lược cũng cần tính đến các biến động của thị trường quốc tế, các tình huống có thể phát sinh trong quá trình thực hiện, đồng thời làm rõ trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, cũng như rà soát các thỏa thuận, cam kết và nghĩa vụ quốc tế liên quan.

Trên cơ sở các ý kiến tại cuộc họp, Cục Xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục hoàn thiện dự thảo, lấy ý kiến trong nội bộ Bộ Công Thương trước khi mở rộng tham vấn các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, hướng tới một chiến lược xuất nhập khẩu sát yêu cầu thị trường và có khả năng triển khai thực chất.