Chính quyền cơ sở TP.HCM gần dân, gỡ vướng thủ tục

Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh quyết liệt triển khai mô hình chính quyền đô thị và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, những câu chuyện "người thật, việc thật" về tinh thần phục vụ của đội ngũ lãnh đạo phường, xã đang trở thành minh chứng sống động cho một nền hành chính năng động, gần dân và sát dân. Không chỉ dừng lại ở các thủ tục "một cửa", sự phản hồi kịp thời qua những kênh liên lạc trực tiếp đã hóa giải những nút thắt kéo dài hàng thập kỷ, mang lại hạnh phúc lớn lao cho người dân Thành phố. 

* Hóa giải những nút thắt 

Câu chuyện của bà Nguyễn Thị Ngọc Phượng (ngụ tại phường Bàn Cờ, Thành phố Hồ Chí Minh) là một ví dụ điển hình cho tinh thần đổi mới này. Mong muốn xin trích lục bản khai tử cho người cha quá cố là ông Nguyễn Kim Tòng đã mất hơn 30 năm, bà Phượng từng rơi vào “vòng xoáy” của những thủ tục hành chính phức tạp, phải đi lại qua nhiều "cửa" từ phường cũ đến cơ quan Công an suốt hơn 5 tháng trời mà vẫn không có kết quả. 

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Tràng Dương/TTXVN

“Nút thắt” chỉ được “tháo gỡ” khi bà tình cờ có được số điện thoại của Chủ tịch UBND phường Bàn Cờ và gửi một tin nhắn "kể khổ". Không có sự im lặng hay những lời từ chối khéo léo, bất ngờ đến ngay sau đó khi vị lãnh đạo phường đã trực tiếp gọi lại, chỉ đạo cấp dưới xử lý quyết liệt. Kết quả, chỉ trong 23 ngày làm việc (đúng theo lịch hẹn), bà Phượng đã nhận được kết quả trong sự ngỡ ngàng và xúc động. "Tôi quá đỗi hạnh phúc và thầm cảm ơn lãnh đạo phường đã rất nhanh nhạy, quyết đoán xử lý vụ việc của tôi. Một bất ngờ đem đến niềm vui nhẹ lòng cho gia đình", bà Phượng chia sẻ. 

Trên thực tế triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, câu chuyện của bà Phượng không phải là trường hợp cá biệt. Từ ngày 1/7/2025, khi Thành phố Hồ Chí Minh chính thức vận hành bộ máy chính quyền mới sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo Nghị quyết số 1111/NQ-UBTVQH14 và các văn bản hướng dẫn mới nhất, tinh thần "lấy người dân làm trung tâm" đã được quán triệt xuyên suốt. Việc lãnh đạo địa phương trực tiếp sử dụng mạng xã hội, điện thoại cá nhân để tiếp nhận phản ánh của dân đã trở thành một "luồng gió mới" trong quản lý đô thị. 

Chia sẻ về trường hợp của bà Phượng, ông Huỳnh Gia Giang, Chủ tịch UBND phường Bàn Cờ cho biết, khi nhận được tin nhắn, ông cảm nhận được sự mệt mỏi và bế tắc của người dân sau nhiều tháng đi lại mà không có kết quả. 

“Đối với chính quyền, đó có thể là một hồ sơ cũ khó xử lý do thất lạc tư liệu, nhưng với người dân, đó là tâm huyết, là tình cảm với người thân đã khuất. Tôi nghĩ nếu mình cứ cứng nhắc theo quy trình hành chính thông thường thì dân sẽ còn khổ. Vì vậy, tôi đã yêu cầu bộ phận chuyên môn rà soát lại toàn bộ kho lưu trữ, đồng thời chủ động liên hệ với các đơn vị liên quan để xác minh nhanh nhất có thể”, ông Huỳnh Gia Giang bộc bạch. 

Theo Chủ tịch UBND phường Bàn Cờ, việc công khai số điện thoại cá nhân không phải là “hình thức”, mà là cách để ông “vi hành số”, nắm bắt những góc khuất mà báo cáo văn bản đôi khi không thể hiện hết. “Người dân tin tưởng mới nhắn tin cho mình. Sự hài lòng của chị Phượng khi nhận kết quả cũng chính là “thước đo” chính xác nhất cho hiệu quả công việc của đội ngũ cán bộ phường”, ông Huỳnh Gia Giang quan niệm.

Ngoài phường Bàn Cờ, mô hình "Đi cơ sở - Gợi mở ý dân" được nhiều phường, xã ở Thành phố Hồ Chí Minh triển khai bằng nhiều cách thức khác nhau, đã giúp chính quyền lắng nghe và giải quyết nhiều vụ việc tồn đọng nhiều năm. Đặc biệt, việc công khai số điện thoại của lãnh đạo phường, xã không còn là hình thức mà đã trở thành đường dây nóng thực thụ, giúp rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân, loại bỏ tư duy "vác hồ sơ đi gõ cửa" vốn gây phiền hà bấy lâu nay. 

*Dấu ấn những cán bộ công chức tận tụy 

Theo thống kê, tỷ lệ cán bộ lãnh đạo ở cấp phòng, ban chuyên môn và tương đương, bao gồm cả lãnh đạo chủ chốt cấp xã trong độ tuổi dưới 40 ở Thành phố Hồ Chí Minh đang dao động khoảng 40% - 42,9%. Thành phố hiện đang quy hoạch hơn 1.500 cán bộ trẻ (dưới 35 tuổi) vào các chức danh dự nguồn. 

Dấu ấn trẻ hóa đội ngũ cán bộ cơ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh đang ngày càng rõ nét. Theo lộ trình chuẩn bị nhân sự cho nhiệm kỳ mới, tỷ lệ cán bộ lãnh đạo trẻ dưới 40 tuổi tại các đơn vị cấp phường, xã đã đạt mức trên 40%. Đây là lực lượng kế thừa hội đủ các yếu tố: được đào tạo bài bản, am hiểu công nghệ và có tư duy quản trị hiện đại, sát thực tế. 

Hiệu quả về sự chuyển mình của chính quyền cơ sở Thành phố Hồ Chí Minh thời gian qua còn in đậm dấu ấn của đội ngũ cán bộ, lãnh đạo trẻ. Chính đội ngũ này đã tiên phong trong "cuộc cách mạng cải cách hành chính" mà Thành phố đang theo đuổi.

Cùng với đó, việc vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hồ Chí Minh từ cuối năm 2025 đã đánh dấu bước ngoặt lớn, kết nối thông suốt với bộ máy 168 phường, xã, đặc khu trên toàn địa bàn. Người dân giờ đây không còn bị giới hạn bởi địa giới hành chính. Một người dân ở xã đảo Thạnh An, với điều kiện đi lại cách trở, vẫn có thể thực hiện thủ tục phức tạp ngay tại nơi cư trú hoặc tại bất kỳ nơi đâu thuận tiện hoặc làm trực tuyến hoàn toàn trên cổng dịch vụ công.

Thống kê trong quý I/2026 cho thấy, tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn tại cấp phường, xã ở Thành phố Hồ Chí Minh đạt mức kỷ lục 98,64%, với mức độ hài lòng của người dân đạt trên 95%. Các nền tảng số như Tổng đài 1022 hay hệ thống giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến không chỉ là công cụ lưu trữ, mà đã thực sự trở thành kênh tương tác hai chiều hiệu quả. Việc số hóa 100% thành phần hồ sơ và tái sử dụng dữ liệu số đã giúp cắt giảm đáng kể thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được khẳng định: "Việc sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp là bước đi chiến lược nhằm tạo ra một bộ máy tinh gọn, mạnh và hiệu quả. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là các con số tăng trưởng GRDP, mà là sự hài lòng và niềm tin của người dân vào chính quyền".

Sự nhanh nhạy, quyết đoán của đội ngũ lãnh đạo trẻ, năng động, sáng tạo của Thành phố đã chứng minh rằng: khi chính quyền thực sự "sát dân", mọi “nút thắt” dù khó khăn đến đâu cũng có thể tháo gỡ. Hiệu quả của chính quyền hai cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ nằm ở những tòa nhà hành chính hiện đại hay các phần mềm quản lý phức tạp, mà hiện hữu ngay trong từng tin nhắn phản hồi, từng cuộc điện thoại gọi lại cho dân và từng hồ sơ được trả đúng hẹn.

Trong bối cảnh Thành phố đang bứt phá để trở thành siêu đô thị hiện đại, trung tâm tài chính của khu vực, việc giữ vững và phát huy tinh thần "gần dân" của cấp cơ sở là yếu tố then chốt. Những câu chuyện như của bà Phượng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, củng cố niềm tin rằng chính quyền luôn lắng nghe và đồng hành cùng người dân trong mọi hoàn cảnh.

Năm 2026 được xác định là năm bản lề để Thành phố Hồ Chí Minh hiện thực hóa các mục tiêu “đột phá”, với 92 nhiệm vụ cải cách hành chính trọng tâm đang được triển khai. Thành phố kỳ vọng sẽ tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) và chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS).

Từ ánh mắt hạnh phúc của người dân khi nhận được kết quả trích lục sau 30 năm chờ đợi, có thể thấy "hành trình hạnh phúc" của người dân Thành phố luôn có dấu ấn đậm nét của những cán bộ công chức tận tụy. Đó chính là giá trị cốt lõi của một chính quyền kiến tạo, hành động và vì dân phục vụ.