Lao Bảo - Densavan: Hướng tới một không gian kinh tế chung

Cửa khẩu hải quan quốc tế Lao Bảo (Quảng Trị). Ảnh: Tá Chuyên - TTXVN

Tỉnh Quảng Trị và tỉnh Savannakhet (Lào) đang phối hợp hoàn thiện các điều kiện cần và đủ để tiến tới ký Hiệp định thí điểm Khu kinh tế thương mại qua biên giới chung Lao Bảo - Densavan, mở hướng hình thành một không gian kinh tế liên kết giữa hai nước.

Hai bên đang hoàn thiện đề án, hồ sơ và các nội dung dự kiến đưa vào Hiệp định, tập trung vào mô hình tổ chức, cơ chế vận hành, thời hạn thí điểm và các chính sách đặc thù về đầu tư, kinh doanh, thương mại, logistics, đi lại và sử dụng lao động.

Hai bên phấn đấu hoàn thành các nội dung chuẩn bị để trình Chính phủ hai nước ký Hiệp định vào tháng 12/2026; Bộ Công Thương được Chính phủ giao chủ trì các trình tự, thủ tục liên quan đến việc ký kết giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Lào.

Điểm cốt lõi của mô hình là hai nước vẫn có hai khu kinh tế nhưng hình thành một không gian kinh tế chung, với một số cơ chế, chính sách được thiết kế thuận lợi hơn quy định thông thường của mỗi nước. Đây là nền tảng để doanh nghiệp mở rộng đầu tư, sản xuất, kinh doanh qua biên giới, tăng kết nối hàng hóa và logistics, đồng thời tạo thêm cơ hội việc làm, thu nhập cho cư dân khu vực biên giới.

Để chuẩn bị cho mô hình này, Quảng Trị đang triển khai đồng thời về thể chế và hạ tầng. Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh rà soát, điều chỉnh quy hoạch chi tiết khu vực Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo với quy mô 49,2 ha, trong đó 8,58 ha dành cho Khu cảng cạn Vsico Quảng Trị. Đây là một mắt xích trong tổ chức vận chuyển, tập kết và thông quan hàng hóa khi hoạt động thương mại qua biên giới được mở rộng.

Cùng với đó, tỉnh đang nghiên cứu đề xuất Trung tâm logistics thông minh Lao Bảo quy mô khoảng 21,87 ha, kết nối cửa khẩu với ICD và mạng lưới vận tải xuyên biên giới. Mô hình dự kiến ứng dụng Smart Gate, camera AI, quản lý phương tiện, quản lý bãi và trung tâm điều hành, hướng tới rút ngắn thời gian chờ, giảm chi phí logistics và nâng năng lực phục vụ hàng hóa qua cửa khẩu.

Về chính sách, trong quá trình xây dựng Đề án, Quảng Trị và Savannakhet đã rà soát các nhóm nội dung liên quan đến thương mại, đầu tư, logistics, xuất nhập khẩu, đất đai, lao động và cư trú. Một nội dung được quan tâm là tạo thuận lợi hơn cho cư dân hai bên đi lại, trao đổi hàng hóa và mở rộng cơ hội để lao động Việt Nam tham gia các dự án tại Densavan theo cơ chế phù hợp với thỏa thuận giữa hai Chính phủ.

Với doanh nghiệp, mô hình hướng tới mở thêm không gian đầu tư, sản xuất, kinh doanh và kết nối thị trường. Với khu vực biên giới, việc mở rộng thương mại, dịch vụ và logistics có thể tạo thêm việc làm, thu nhập và cơ hội kinh doanh cho cư dân hai bên. Với Quảng Trị và Savannakhet, đây là hướng khai thác sâu hơn lợi thế vị trí trên Hành lang kinh tế Đông - Tây.

Để đi đến hiệp định, phần việc còn lại không chỉ là hoàn tất hồ sơ mà quan trọng hơn là làm rõ khả năng vận hành của từng cơ chế sau khi được hai Chính phủ thống nhất. Bộ Công Thương đã yêu cầu đánh giá kỹ tính khả thi của các cơ chế, chính sách đặc thù trước khi đưa vào hồ sơ đàm phán.

Quá trình chuẩn bị vì vậy đang được triển khai song song: hoàn thiện cơ chế, chính sách giữa hai Chính phủ và chuẩn bị hạ tầng cửa khẩu, logistics, giao thông, dịch vụ để đón dòng hàng hóa, vốn và lao động. Nếu Hiệp định được ký kết, Lao Bảo - Densavan sẽ có thêm cơ sở để chuyển từ ý tưởng liên kết hai khu kinh tế thành một không gian kinh tế xuyên biên giới thực chất hơn.