Chính sách thuế tiếp sức doanh nghiệp nhỏ và vừa

Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 15%. Ảnh minh họa: TTXVN phát

Hàng loạt chính sách thuế được triển khai theo hướng giảm nghĩa vụ tài chính, hỗ trợ dòng tiền và giảm chi phí tuân thủ đang tạo thêm dư địa để doanh nghiệp nhỏ và vừa duy trì sản xuất, phục hồi kinh doanh và mở rộng đầu tư.

Thời gian qua, Chính phủ, Bộ Tài chính (Cục Thuế) đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ ưu đãi trực tiếp về thuế suất, miễn thuế đối với doanh nghiệp thành lập mới đến gia hạn thời hạn nộp thuế và giảm thuế giá trị gia tăng.

Các chính sách này góp phần tạo thêm dư địa tài chính để doanh nghiệp duy trì dòng tiền, phục hồi sản xuất và đầu tư cho hoạt động kinh doanh. 

Một trong những chính sách đáng chú ý là Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15. Theo quy định, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 15%; doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng áp dụng thuế suất 17%, thấp hơn mức thuế suất phổ thông 20%. 

Chính phủ cũng đang khẩn trương hoàn thiện để báo cáo Quốc hội xem xét các giải pháp giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và nâng mức doanh thu để xác định phương pháp tính thuế đơn giản đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ.

Cụ thể, giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân đối với hộ, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu đến 10 tỷ đồng trong năm 2026 và năm 2027; giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân đối với doanh nghiệp siêu nhỏ có mức doanh thu năm đến 10 tỷ đồng trong năm 2026 và năm 2027. 

Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tài chính khẩn trương chủ trì, phối hợp Bộ Tư pháp và cơ quan liên quan xây dựng hồ sơ Nghị quyết về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp để trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất - Quốc hội khoá XVI theo quy định tại Khoản 2 Điều 26 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. 

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện chính sách giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa phục hồi sản xuất, kinh doanh và tạo thêm động lực cho tăng trưởng. 

Bộ Tài chính hiện đang xây dựng dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) để trình Quốc hội xem xét.  Tại dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi), Bộ Tài chính đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi cấp giấy chứng nhận. Cùng với đó là nhiều chính sách nhằm giảm chi phí tuân thủ như hỗ trợ phần mềm kế toán, nền tảng số dùng chung, chi phí thuê dịch vụ kế toán và đơn giản hóa chế độ kế toán, tài chính. 

Theo các doanh nghiệp, với doanh nghiệp quy mô nhỏ, điều quan trọng nhất là duy trì được dòng tiền để trả lương, mua nguyên liệu và giữ đơn hàng. Vì vậy, chính sách thuế có tác động tích cực nhất khi được thiết kế theo hướng vừa giảm nghĩa vụ thực tế, vừa giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch tài chính. 

Bà Vũ Thị Thu Thủy, Giám đốc một doanh nghiệp chuyên kinh doanh mặt hàng gia dụng tại Hà Nội cho rằng việc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ tạo thêm dư địa để doanh nghiệp duy trì dòng tiền và tái đầu tư.

Theo bà Thủy, với doanh thu khoảng 20 tỷ đồng/năm và lợi nhuận tính thuế khoảng 2 tỷ đồng, nếu áp dụng thuế suất 17% thay vì mức 20%, số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp giảm khoảng 60 triệu đồng/năm.

Khoản tiền này tuy không lớn với doanh nghiệp quy mô lớn nhưng đối với doanh nghiệp nhỏ, có thể được sử dụng để bổ sung hàng hóa, chi phí vận chuyển, đầu tư bán hàng trực tuyến hoặc duy trì việc làm cho người lao động. 

“Trong bối cảnh sức mua còn chịu nhiều sức ép, doanh nghiệp rất cần những chính sách giúp giảm chi phí và chủ động hơn về dòng tiền. Nếu chính sách thuế ổn định, dễ hiểu và dễ thực hiện, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong việc xây dựng kế hoạch kinh doanh và mạnh dạn đầu tư mở rộng”, bà Vũ Thị Thu Thủy nói. 

Bên cạnh ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, chính sách gia hạn thời hạn nộp thuế tiếp tục là giải pháp hỗ trợ trực tiếp dòng tiền. Với Nghị định số 245/2026/NĐ-CP quy định gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2026; trong đó có đối tượng là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. 

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, với doanh nghiệp, gia hạn thuế không đồng nghĩa với miễn nghĩa vụ thuế, nhưng giúp kéo dài thời gian sử dụng nguồn tiền trước khi thực hiện nghĩa vụ với ngân sách.

Trong điều kiện doanh nghiệp nhỏ thường có khả năng dự phòng tài chính hạn chế, việc có thêm thời gian cân đối dòng tiền có thể giúp duy trì hoạt động và hạn chế phải vay vốn ngắn hạn để bù đắp thiếu hụt. 

Bà Lê Thị Huệ, chủ một doanh nghiệp nhỏ về thực phẩm tại Thanh Hóa cho rằng, những chính sách hỗ trợ dòng tiền như gia hạn thuế có ý nghĩa thiết thực trong giai đoạn thị trường còn nhiều biến động. Khi chưa phải thực hiện ngay khoản nghĩa vụ tài chính, doanh nghiệp có thể ưu tiên vốn cho nguyên liệu, tiền lương, duy trì đơn hàng và các khoản chi phí thiết yếu.

Cùng với đó, chính sách giảm thuế giá trị gia tăng tiếp tục tạo thêm dư địa hỗ trợ doanh nghiệp thông qua việc giảm thuế suất đối với nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ. Chính sách này tác động đồng thời tới doanh nghiệp và người tiêu dùng: doanh nghiệp có thêm điều kiện giảm giá thành, còn người tiêu dùng có thể được hưởng mức giá thấp hơn, từ đó hỗ trợ sức mua và thị trường đầu ra. 

Cục Thuế cho biết, việc hỗ trợ doanh nghiệp cũng đang được thực hiện thông qua cải cách thủ tục và chuyển đổi số. Các dịch vụ thuế điện tử, hóa đơn điện tử và việc tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giúp giảm thời gian thực hiện thủ tục, hạn chế chi phí tuân thủ và tạo điều kiện để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi hơn. 

Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long, Cục Thuế đã quyết liệt chuyển tư duy “thu ngân sách” sang tư duy “quản trị nguồn thu”, từ quản lý hành chính sang phục vụ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp phục hồi, phát triển sản xuất kinh doanh, qua đó nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cho ngân sách nhà nước. 

Chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh cho rằng, hệ thống chính sách hiện nay đang hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa theo nhiều hướng: giảm mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp; miễn, giảm thuế trong một số trường hợp theo quy định; gia hạn thời hạn nộp thuế; giảm thuế giá trị gia tăng; đồng thời cải cách thủ tục và đẩy mạnh số hóa quản lý thuế. 

Tuy nhiên, chính sách thuế chỉ là một trong những yếu tố tạo động lực phục hồi. Để doanh nghiệp thực sự mở rộng sản xuất, cần đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về tiếp cận tín dụng, mặt bằng sản xuất, thị trường, lao động và chuyển đổi công nghệ.