Canada chạy đua đạt thỏa thuận trước khi thuế quan mới của Mỹ có hiệu lực

Quang cảnh cảng hàng hóa Long Beach ở California, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Ottawa sẵn sàng xem xét một số nhượng bộ để đổi lấy việc Mỹ giảm thuế, đồng thời cảnh báo nếu mức thuế mới được áp dụng, tranh chấp thương mại giữa hai nước có thể bước vào một giai đoạn căng thẳng hơn.

Theo mạng tin “financialpost.com”, sau nhiều tháng đàm phát không đạt được nhiều tiến triển, một loạt cuộc họp cấp cao gần đây đã khiến các quan chức Canada lạc quan hơn về khả năng đạt một thỏa thuận tạm thời nhằm giảm căng thẳng, trước khi hai bên tiến hành các cuộc đàm phán thực chất và dài hạn hơn về quan hệ thương mại Bắc Mỹ.

Các nguồn tin am hiểu về quá trình đàm phán cho biết Chính phủ Canada đang chuẩn bị đáp ứng một số yêu cầu của Mỹ, trong đó có việc chấm dứt lệnh cấm bán rượu Mỹ, để đổi lấy việc giảm thuế quan.

Ottawa cũng cân nhắc dỡ bỏ thuế trả đũa đối với ô tô Mỹ và điều chỉnh một số quy định trong hệ thống quản lý nguồn cung sữa. Đổi lại, Canada muốn Mỹ giảm thuế theo ngành đối với thép, nhôm, gỗ và ô tô được áp dụng từ năm ngoái. Tuy nhiên, phía Mỹ cho hay những mức thuế này sẽ “không được bãi bỏ hoàn toàn”.

Washington đe dọa áp mức thuế 50% đối với gần 20 tỷ USD hàng hóa của Canada, gồm bia, ván ép, sữa và gậy khúc côn cầu, nếu Ottawa không chấm dứt thuế trả đũa đối với ô tô sản xuất tại Mỹ, cùng với các biện pháp kiểm soát thương mại đối với các sản phẩm sữa và quyết định của hầu hết các tỉnh của Canada về việc loại bỏ rượu của Mỹ khỏi kệ hàng của họ.

Các mức thuế mới dự kiến được áp dụng theo Điều 338 của Đạo luật Thuế quan thời kỳ Đại suy thoái và không miễn trừ hàng hóa giao dịch theo Hiệp định Canada-Mỹ-Mexico (CUSMA), thỏa thuận được Tổng thống Donald Trump ký trong nhiệm kỳ đầu tiên.

Chính phủ của Thủ tướng Mark Carney muốn tận dụng những ngày còn lại để đạt thỏa thuận giảm các mức thuế theo Điều 232 mà Tổng thống Trump áp đặt đối với thép, nhôm, ô tô và gỗ sản xuất ở nước ngoài.

Trưởng đoàn đàm phán Canada Janice Charette và Bộ trưởng Thương mại Canada-Mỹ Dominic LeBlanc đã nói với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và nhóm của ông rằng Ottawa có thể giải quyết những vấn đề Washington quan tâm nếu Mỹ giảm đáng kể thuế quan theo Điều 232.

Tuy nhiên, các quan chức Canada cũng cảnh báo việc Mỹ thực hiện kế hoạch áp thuế 50% trong tháng này sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến quan hệ song phương và có thể khiến Ottawa khó đưa ra thêm nhượng bộ trong tương lai, làm gia tăng nguy cơ xảy ra một vòng leo thang thương mại mới.

Sau khi ông Trump thắng cử năm 2024, áp thuế và đề cập việc biến Canada thành “Tiểu bang thứ 51” của Mỹ, nhiều người Canada đã hạn chế mua hàng hóa và du lịch tới Mỹ. Một số chính quyền tỉnh cũng loại bỏ rượu Mỹ khỏi các cửa hàng do tỉnh quản lý, khiến xuất khẩu rượu vang, bia và rượu mạnh của Mỹ sang Canada giảm mạnh. Riêng doanh số rượu vang Mỹ tại Canada giảm 343 triệu USD trong năm 2025.

Hiện chưa rõ Chính quyền Tổng thống Trump có sẵn sàng giảm thuế đủ để đáp ứng yêu cầu của các lãnh đạo tỉnh Canada, những người đang kiểm soát các lệnh cấm rượu và một số biện pháp hạn chế mua hàng hóa Mỹ, hay không.